Doodles: Οι φορές που η Google «μίλησε» ελληνικά

Η ιστορία των Google Doodles ξεκινά σχεδόν μαζί με την ίδια τη Google και δείχνει πώς ένα απλό «αστείο» στο λογότυπο έγινε παγκόσμιο πολιτιστικό φαινόμενο. Για τους περισσότερους χρήστες, τα Google Doodles είναι απλώς μικρές δημιουργικές αλλαγές στο λογότυπο του τεχνολογικού κολοσσού.

Το πρώτο Google Doodle δημιουργήθηκε το 1998 από τους ιδρυτές Larry Page και Sergey Brin. Πριν φύγουν για το φεστιβάλ Burning Man, πρόσθεσαν ένα μικρό σχέδιο πίσω από το δεύτερο «o» του λογότυπου της Google για να δείξουν ότι «λείπουν από το γραφείο». Δεν είχε δημιουργηθεί ως καλλιτεχνικό project - περισσότερο σαν εσωτερικό αστείο. Αυτό θεωρείται το πρώτο Google Doodle.

Από αστείο σε θεσμό

Το 2000 η Google ανέθεσε στον designer Dennis Hwang να δημιουργήσει ένα Doodle για την Bastille Day. Το αποτέλεσμα άρεσε τόσο πολύ στους χρήστες ώστε η Google άρχισε να φτιάχνει Doodles για εθνικές γιορτές, επιστημονικές επετείους, καλλιτέχνες, αθλητικά γεγονότα, ιστορικές προσωπικότητες και παγκόσμια πολιτιστικά γεγονότα.

Όμως αρκετά από αυτά δεν εμφανίστηκαν ποτέ παγκοσμίως. Δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για συγκεκριμένες χώρες και μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα αφορούσαν την δική μας χώρα, την Ελλάδα. Πρόκειται για τα λεγόμενα «local Doodles», δηλαδή αφιερώματα που βλέπουν μόνο οι χρήστες μιας χώρας, συνήθως για να τιμηθούν σημαντικές προσωπικότητες, επέτειοι ή πολιτιστικά γεγονότα.

Και στην ελληνική περίπτωση, η Google έχει κατά καιρούς επιλέξει ονόματα που δύσκολα θα περίμενε κανείς να δει στην αρχική σελίδα μιας παγκόσμιας τεχνολογικής εταιρείας.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ελληνικά Doodles ήταν αφιερωμένο στον Γιάννη Μόραλη, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους του 20ού αιώνα. Το Doodle χρησιμοποίησε γεωμετρικές φόρμες και χρωματικές ισορροπίες εμπνευσμένες από το έργο του, μετατρέποντας το λογότυπο της Google σε κάτι που έμοιαζε περισσότερο με πίνακα σύγχρονης τέχνης παρά με εταιρικό brand. Για πολλούς χρήστες ήταν η πρώτη φορά που άκουσαν το όνομά του.

Ένα άλλο ελληνικό Doodle τίμησε την Μελίνα Μερκούρη. Η Google επέλεξε να παρουσιάσει την σπουδαία Ελληνίδα όχι μόνο ως ηθοποιό αλλά και ως πολιτιστική προσωπικότητα που συνέδεσε το ελληνικό σινεμά με τη διεθνή σκηνή. Το Doodle εμφανίστηκε μόνο στην Ελλάδα και συνδυάστηκε με αναζητήσεις γύρω από τις ταινίες και την πολιτική της δράση.

Ο Οδυσσέας Ελύτης απέκτησε επίσης το δικό του ελληνικό Google Doodle. Η αισθητική του ήταν γεμάτη αιγαιοπελαγίτικα χρώματα, ήλιο και στοιχεία εμπνευσμένα από την ποίησή του. Ήταν ένα από τα πιο «ελληνικά» Doodles που εμφανίστηκαν ποτέ στη χώρα, καθώς παρέπεμπε άμεσα στο φως και τη θάλασσα που χαρακτήριζαν το έργο του.

Η Μαρία Κάλλας έχει εμφανιστεί σε διεθνή Doodle, όμως σε αρκετές περιπτώσεις η ελληνική έκδοση της Google έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ελληνική της ταυτότητα. Τα Doodles για την Κάλλας ήταν από τα πιο κοινοποιημένα στα ελληνικά social media, δείχνοντας πως τέτοιες ψηφιακές αφιερώσεις λειτουργούν πλέον και ως μέρος της online πολιτιστικής μνήμης.

Μεταξύ άλλων, η Google έχει ακόμη δημιουργήσει ειδικά ελληνικά Doodles για τα
105α γενέθλια του Καρόλου Κουν, την 120η επέτειο των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, την 2500ή επέτειο του Μαραθωνίου, τα 216α γενέθλια του Διονύσιου Σολωμού, τα 136 χρόνια από τη γέννηση του Γεωργίου Παπανικολάου, για τον Όλυμπο, για τα 77α γενέθλια του Θόδωρου Αγγελόπουλου, για την εθνική επέτειο της Επανάστασης του 1821, για την 115η επέτειο από την ανακάλυψη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, καθώς και πολλές άλλες σημαντικές πολιτιστικές στιγμές.

Τα ελληνικά Google Doodles είναι ενδιαφέροντα όχι μόνο ως design projects αλλά και ως ψηφιακά πολιτιστικά ίχνη. Μέσα σε έναν παγκοσμιοποιημένο αλγόριθμο, η Google αφιέρωσε χώρο σε Έλληνες ποιητές, ζωγράφους και καλλιτέχνες που ίσως να μην εμφανίζονταν ποτέ στα διεθνή trends. Και ίσως εκεί βρίσκεται η αξία τους.

Για μία ημέρα, η αρχική σελίδα της Google δεν λειτουργούσε απλώς ως μηχανή αναζήτησης αλλά σαν μια μικρή πολιτιστική βιτρίνα της Ελλάδας προς τον ίδιο της τον ψηφιακό εαυτό.