Σπουδαία ανακάλυψη: Υπερ-βλαστοκύτταρα χαρίζουν ακόμα και 7 χρόνια ζωής

Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Cell περιγράφεται η δημιουργία ενός νέου είδους ανθρώπινων βλαστοκυττάρων που αντιστέκονται στη φθορά και τη γήρανση. Ονομάζονται SRCs (senescence-resistant mesenchymal progenitor cells) και είναι σχεδιασμένα ώστε να αντέχουν στο στρες χωρίς να προκαλούν όγκους. Με απλά λόγια, πρόκειται για υπερενισχυμένα βλαστοκύτταρα που υπόσχονται να αναστρέψουν σημάδια γήρανσης σε πολλά επίπεδα του οργανισμού.

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, τα βλαστοκύτταρα αποκαθιστούν τις βλάβες, και διατηρούν τη λειτουργικότητα των οργάνων. Όμως με την ηλικία, ο αριθμός τους μειώνεται, τα κύτταρα χάνουν την ικανότητα της αναγένννησης  και το σώμα αρχίζει να φθείρεται. Αυτό θέτει το ερώτημα αν η γήρανση προκαλείται από αυτή τη μείωση ή αν είναι απλώς ένα παράλληλο σύμπτωμα και μία νέα μελέτη δίνει απαντήσεις που είναι κάθε άλλο παρά αναμενόμενες..

Γιατί τα SRCs θεωρούνται επανάσταση στη βιοϊατρική

Οι ερευνητές από την Κίνα δοκίμασαν την αποτελεσματικότητα των SRCs σε μακάκους χορηγώντας ενδοφλέβιες εγχύσεις SRCs κάθε δύο εβδομάδες για σχεδόν έναν χρόνο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δεν παρατηρήθηκαν παρενέργειες, φλεγμονές ή απώλεια βάρους. Οι ιστοί παρέμειναν υγιείς, ενώ δεν εμφανίστηκαν όγκοι ή άλλες επιπλοκές.

Οι θεαματικές αλλαγές στο σώμα των μακάκων και τι σημαίνουν για τον άνθρωπο

Το πιο εντυπωσιακό ήταν οι αλλαγές στο εσωτερικό των μακάκων. Τα νέα βλαστοκύτταρα ανέστρεψαν δείκτες γήρανσης σε 10 συστήματα και 61 τύπους ιστών. Ο εγκέφαλος λειτούργησε καλύτερα, τα οστά έγιναν πιο δυνατά και η ποιότητα των ιστών βελτιώθηκε σημαντικά. Ακόμα και η παραγωγή σπέρματος αυξήθηκε. Σε πάνω από το 50% των ιστών, τα γονίδια συμπεριφέρονταν όπως σε πολύ νεότερους οργανισμούς.

Σε κυτταρικό επίπεδο, καταγράφηκε μείωση των κατεστραμμένων κυττάρων και της φλεγμονής, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι νέοι, υγιείς πληθυσμοί κυττάρων στον εγκέφαλο και το αναπαραγωγικό σύστημα. Υπολογιστικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έδειξαν ότι η βιολογική ηλικία του εγκεφάλου μειώθηκε κατά 6-7 χρόνια και των ωαρίων κατά περίπου 5 χρόνια.

Το «μυστικό όπλο» των SRCs είναι μια πρωτεΐνη που λέγεται FOXO3, γνωστή για τη σύνδεσή της με τη μακροζωία. Οι ερευνητές τροποποίησαν γενετικά δύο σημεία του γονιδίου που την παράγει ώστε να αυξήσουν την αντοχή των κυττάρων. Ξεκινώντας από εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, δημιούργησαν τα SRCs, τα οποία εμφάνισαν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, και μεγαλύτερη σταθερότητα στο DNA τους. Μπορούσαν μάλιστα να αντέξουν βλάβες από υπεριώδη ακτινοβολία και άλλους παράγοντες που κανονικά προκαλούν γήρανση.

Η επίδραση των SRCs δεν οφείλεται μόνο στην άμεση παρουσία τους στους ιστούς αλλά και στα κυτταρικά οργανίδια (εξωσώματα) τα οποία μεταφέρουν αντιφλεγμονώδη και αναγεννητικά μόρια. Όταν οι ερευνητές δοκίμασαν αυτά τα εξωσώματα σε ανθρώπινα κύτταρα, είδαν βελτιώσεις σε νευρώνες, στα κύτταρα των ωοθηκών, του ήπατος και των αιμοφόρων αγγείων. Ακόμα και σε ποντίκια, όπου έγιναν σχετικές δοκιμές,  η χορήγηση εξωσωμάτων οδήγησε σε μικρότερη εκφύλιση των οργάνων.

Ένα από τα τεστ που χρησιμοποιήθηκαν για να αξιολογηθεί η μνήμη των ζώων ήταν το “Wisconsin delay test”. Οι πίθηκοι που έλαβαν τη θεραπεία ήταν πιο αποτελεσματικοί στο να βρίσκουν κρυμμένες τροφές, ενώ εγκεφαλικές απεικονίσεις έδειξαν πάχυνση σε περιοχές του φλοιού που σχετίζονται με τη μνήμη και τον σχεδιασμό. Επιπλέον, ενισχύθηκαν οι νευρικές συνδέσεις και η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.

Το μέλλον της αντιγήρανσης: Από τη θεωρία στην εφαρμογή σε ανθρώπους

Αυτή η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Σε αντίθεση με τα φάρμακα που στοχεύουν σε ένα πρόβλημα κάθε φορά, τα SRCs φαίνεται πως έχουν ολιστική επίδραση στο σώμα. Η γήρανση είναι συνέπεια πολλών παραγόντων, επομένως μια θεραπεία που δρα σε πολλά μέτωπα ίσως είναι πιο αποτελεσματική.

Αν και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την ασφάλεια της θεραπείας σε ανθρώπους, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Η γήρανση ίσως δεν είναι τελικά κάτι το αναπόφευκτο. Μπορεί να είναι μια διαδικασία που αναστέλλεται – ή ακόμα και αντιστρέφεται – με τις σωστές επιστημονικές παρεμβάσεις.