Πότε θα ενεργοποιηθεί η ευρωπαϊκή «αλυσίδα» πυρόσβεσης - Ο χάρτης των φετινών μετακινήσεων

Λένε πως όποιος δεν θυμάται το παρελθόν είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει. Ακριβώς γι' αυτόν το λόγο οι αγροτοδασικές πυρκαγιές και το ένοχο καλοκαίρι του 2021 είναι ο «δάσκαλος» που άλλαξε τα δεδομένα στον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού διανύουμε την πέμπτη χρονιά κατά την οποία πυροσβέστες φεύγουν από τη βάση τους και τοποθετούνται σε υπηρεσίες άλλων χωρών υποδοχής, με σκοπό να συνδράμουν, να μάθουν, να μοιραστούν τις γνώσεις τους.

Ήδη ο χρόνος κυλά αντίστροφα. Στις 15 Ιουλίου πυροσβέστες από 14 χώρες θα αναλάβουν το πόστο τους σε περιοχές υψηλού κινδύνου, σε έξι χώρες της Νότιας Ευρώπης, που υποφέρουν κάθε καλοκαίρι εξαιτίας και της κλιματικής αλλαγής, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, μας λέει ο κ. Κωνσταντίνος Τσίγκας, Αντιπύραρχος - Πρόεδρος Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος…

«Όπως φαίνεται και στον χάρτη με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, από 15/7 έως τις 15/9 μετακινούνται 777 πυροσβέστες. Στην Ελλάδα θα έρθουν 243 και θα εγκατασταθούν σε τρεις βάσεις. Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Θα αλλάζουν ανά δεκαπενθήμερο και φυσικά θα συμμετέχουμε κι εμείς σε αυτό που ονομάζουμε pre-positioning. Έτσι 21 Έλληνες πυροσβέστες θα κατευθυνθούν προς τη Γαλλία και άλλοι τόσοι προς την Κύπρο, ώστε να συνδράμουμε και να ενισχύσουμε τον μηχανισμό. Θα τολμούσα μάλιστα να πω πως η χώρας μας λειτουργεί ως Ανοιχτό Πανεπιστήμιο δασικών πυρκαγιών για την Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με τις υπόλοιπες χώρες υποδοχής, αφού κάθε χρόνο καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε αυξημένο αριθμό πυρκαγιών. Οι υπόλοιπες πέντε χώρες είναι η Γαλλία, η Ισπανία η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Κύπρος.

Πόσα χρόνια γίνεται αυτό;

Διανύουμε την πέμπτη χρονιά. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε τα δύο πρώτα χρόνια πιλοτικά, ενώ τα τρία τελευταία υλοποιείται σε κανονικό, επίσημο επίπεδο», συμπληρώνει ο κύριος Τσίγκας.

Αυτές είναι οι τέσσερις χώρες που θα στείλουν 243 πυροσβέστες στην Ελλάδα

Σύμφωνα με παγκόσμιες δορυφορικές βάσεις δεδομένων, κάθε χρόνο καίγονται συνήθως περίπου 300 - 400 εκατομμύρια εκτάρια, δηλαδή 3-4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα γης. Μόνο το 2021 στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάηκαν πάνω από 5,5 εκατ. στρέμματα, δεύτερη χειρότερη χρονιά από το 2006. Οι αριθμοί μαρτυρούν το μέγεθος του προβλήματος και αυτό εντοπίζεται κυρίως στη λεκάνη της Μεσογείου, αφού τους δύο πιο θερμούς μήνες - Ιούλιο και Αύγουστο του ’21- κάηκαν πάνω από 800.000 εκτάρια.  Όσο για τη χώρα μας; Το ίδιο έτος, 1,3 εκατ. στρέμματα έγιναν στάχτη και μαζί τους κάηκαν περιουσίες, ζώα και όνειρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία από τις αρχές του 2021 μέχρι και τέλος Οκτωβρίου, δηλαδή σε διάστημα μόλις 10 μηνών, κατέγραψε περίπου 9.000 πυρκαγιές. Αττική, Βόρεια Εύβοια, Ηλεία, Μεσσηνία, Μάνη, Αχαΐα, Γρεβενά, Σαλαμίνα, Φωκίδα, Ρόδος, Έβρος και Ζάκυνθος σημειώθηκαν με κόκκινο στον χάρτη. Στην Ολυμπία κινδύνευσε ο αρχαιολογικός χώρος, στην Αττική η πυρκαγιά ξεκίνησε από τους πρόποδες της Πάρνηθας και επεκτάθηκε μέχρι και τη Βαρυμπόμπη, το Τατόι και το Φλαμπούρι. Πιο πολύ όμως «πληγώθηκε» η Βόρεια Εύβοια, αφού η πυρκαγιά έκανε στάχτη μέχρι και τα αλμυρίκια, δίπλα στη θάλασσα και κατάπιε μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, 511.854 στρέμματα.

Για όλα τα παραπάνω, στο πλαίσιο της προεγκατάστασης πυροσβεστών του ευρωπαϊκού μηχανισμού, οι τέσσερις χώρες που θα στείλουν σταδιακά τους 243 πυροσβέστες στην Ελλάδα είναι οι: Ρουμανία, Μολδαβία, Γαλλία και Τσεχία, ενώ αντιστοίχως 42 Έλληνες πυροσβέστες θα στελεχώσουν και θα συνδράμουν τους συναδέλφους τους σε Γαλλία και Κύπρο, από 1 η έως και 15 Ιουλίου…

Τι περιλαμβάνει η αντιπυρική «ασπίδα» της Ε.Ε για τα κράτη-μέλη της

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά σε άρθρο στο επίσημο site της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι δασικές πυρκαγιές γίνονται ολοένα συχνότερες και πιο καταστροφικές. Μόνο το 2025, κάηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκταση-ρεκόρ 1 εκατομμυρίου εκταρίων, δηλαδή μια περιοχή περίπου ίση με το μισό μέγεθος της Σλοβενίας.

Γι αυτό και η ΕΕ αποφάσισε και φέτος να μη μείνει με σταυρωμένα τα χέρια, αλλά αντιθέτως να προετοιμαστεί όσο το δυνατόν καλύτερα. Έτσι αυτό το καλοκαίρι αναπτύσσει τον μεγαλύτερο αριθμό πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης που έχει διαθέσει ποτέ, με στόχο την προστασία των ανθρώπων, των κατοικιών τους αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα, τα μέτρα ετοιμότητάς για να υποστηρίξει τα κράτη-μέλη της, προβλέπουν:

• 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα του ευρωπαϊκού στόλου να βρίσκονται σε ετοιμότητα για να υποστηρίξουν χώρες που θα βρεθούν υπό πίεση, ενώ
• 21 πιστοποιημένες ομάδες επέμβασης είναι έτοιμες να αναπτυχθούν οπουδήποτε στην Ευρώπη.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ειδικοί στο Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (Emergency Response Coordination Centre – ERCC), με την υποστήριξη πρόσθετων εμπειρογνωμόνων για τις δασικές πυρκαγιές, θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα υποστηρίζουν τις αναπτύξεις δυνάμεων σε 24ωρη βάση, επτά ημέρες την εβδομάδα, με βάση μετεωρολογικές και επιστημονικές αναλύσεις.

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (European Forest Fire Information System – EFFIS) θα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, θα προσφέρουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρικές αναλύσεις για την υποστήριξη των αποφάσεων που λαμβάνονται στο πεδίο.

Επιπλέον, η ΕΕ εγκαινιάζει έναν νέο Περιφερειακό Ευρωπαϊκό Σταθμό Δασοπυρόσβεσης στην Κύπρο, με σκοπό την ενίσχυση των δυνατοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και στην περιοχή της Νότιας Μεσογείου.

Ο σταθμός θα έχει τη δυνατότητα:

• να φιλοξενεί εκ των προτέρων (pre-positioning) έως 6 αεροσκάφη, και
• να διοργανώνει εκπαιδεύσεις για στελέχη πολιτικής προστασίας.

Στόχος της όλης προσέγγισης, που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2026, είναι η πρόληψη, η ετοιμότητα, η απόκριση και η αποκατάσταση σε σχέση με τις δασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να λησμονούμε το σημαντικότερο, τονίζει ο κύριος Τσίγκας, που δεν είναι άλλο από την προσωπική ευθύνη ώστε να μη σβήνουν από τον χάρτη περιοχές ολόκληρες…

«Η Ισπανία, η Πορτογαλία είχαν μεγάλο πρόβλημα πέρυσι. Όπως και όλες οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, λόγω των νέων κλιματολογικών δεδομένων. Γι' αυτό και πρέπει να προσέχουμε όλοι. Αυτό που έχει ανάγκη το σώμα της Πυροσβεστικής είναι ένα. Λιγότερες πυρκαγιές που ξεκινούν από την αμέλεια συνανθρώπων μας, γιατί βλέπουμε όλοι ότι με ευκολία επιδίδονται σε καύση στην ύπαιθρο, κάνουν αγροτικές εργασίες χωρίς να λαμβάνουν μέτρα προφύλαξης, δεν καθαρίζουν, δεν διαθέτουν έναν πυροσβεστήρα ή επαρκή ποσότητα νερού σε περίπτωση που προκύψει μια πυρκαγιά κατά τη διάρκεια των εργασιών που κάνουν για παράδειγμα οι αγρότες, οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι», καταλήγει ο Πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος.