Έρλ Τάπερ: Ο άνθρωπος που έκανε ένα πλαστικό δοχείο σύμβολο κάθε οικογένειας

Άνοιγε το ψυγείο και ήταν πάντα εκεί. Με φαγητό για την επόμενη μέρα, με γλυκά για τους καλεσμένους, με το κολατσιό των παιδιών ή των εργαζομένων που τα κουβαλούσαν στη δουλειά. Το τάπερ έγινε αθόρυβα ένας από τους πιο πιστούς «συμμάχους» της ελληνικής οικογένειας.

Πίσω όμως από αυτό το μικρό πλαστικό δοχείο κρύβεται η συναρπαστική ιστορία του Έρλ Τάπερ, ενός επίμονου εφευρέτη που κατάφερε να μετατρέψει ένα άχρηστο βιομηχανικό υλικό σε μία από τις πιο επιτυχημένες και διαχρονικές εφευρέσεις του 20ού αιώνα.

Ο φτωχός αγρότης που ονειρευόταν να γίνει εφευρέτης

Ο Έρλ Τάπερ γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 28 Ιουλίου του 1907 στο Νιου Χάμσαϊρ των ΗΠΑ, σε μια οικογένεια φτωχών αγροτών. Από μικρός βοηθούσε τους γονείς του πουλώντας προϊόντα από πόρτα σε πόρτα, όμως το μυαλό του ταξίδευε αλλού. Ονειρευόταν να γίνει ένας σύγχρονος Λεονάρντο ντα Βίντσι.

Πειραματιζόταν ασταμάτητα. Σχεδίασε από καλτσοδέτες και πτυσσόμενα καθίσματα αυτοκινήτων μέχρι βάρκες και παντελόνια που δεν τσαλάκωναν. Οι περισσότερες ιδέες του δεν βρήκαν ποτέ αγοραστές, όμως εκείνος δεν εγκατέλειψε ποτέ το όνειρό του.

Εκεί που οι άλλοι έβλεπαν σκουπίδια, εκείνος είδε μια επανάσταση

Η μεγάλη του ευκαιρία ήρθε όταν εργάστηκε στη χημική βιομηχανία DuPont. Στα χέρια του βρέθηκε ένα άχρηστο, σκληρό υπόλειμμα πολυαιθυλενίου από τη διύλιση πετρελαίου. Οι περισσότεροι το θεωρούσαν άχρηστο.

Ο Τάπερ το καθάρισε, το επεξεργάστηκε και δημιούργησε ένα νέο, ανθεκτικό πλαστικό. Από αυτό κατασκεύασε ελαφριά, άθραυστα δοχεία που δεν έμοιαζαν με τίποτα από όσα υπήρχαν μέχρι τότε.

Το μεγάλο του μυστικό, όμως, ήταν το καπάκι. Εμπνευσμένος από τα καπάκια των μεταλλικών δοχείων μπογιάς, σχεδίασε ένα αεροστεγές κλείσιμο που διατηρούσε τα τρόφιμα φρέσκα για περισσότερο χρόνο. Το πρώτο μοντέλο, το περίφημο Wonderbowl, έγινε η αρχή μιας ολόκληρης εποχής.

Το «κλικ» που έγινε συνώνυμο της ποιότητας

Όσοι μεγάλωσαν με αυθεντικά Tupperware θυμούνται τον χαρακτηριστικό ήχο όταν το καπάκι έκλεινε σωστά. Εκείνο το μικρό «κλικ» ήταν η απόδειξη ότι το δοχείο είχε σφραγίσει τέλεια.

Για τις νοικοκυρές της μεταπολεμικής εποχής ήταν πραγματική επανάσταση. Τα φαγητά διατηρούνταν φρέσκα, δεν ξεραίνονταν και μπορούσαν να αποθηκευτούν με ασφάλεια στο ψυγείο, περιορίζοντας σημαντικά τη σπατάλη τροφίμων.

Η γυναίκα που έκανε όλο τον κόσμο να αγοράζει... τάπερ

Κι όμως, η μεγάλη επιτυχία δεν ήρθε αμέσως.

Οι καταναλωτές δεν καταλάβαιναν πώς λειτουργούσαν τα νέα δοχεία. Πολλοί μάλιστα επέστρεφαν τα καπάκια στα καταστήματα, πιστεύοντας ότι δεν έκλειναν σωστά.

Τότε εμφανίστηκε η Μπράουνι Γουάιζ, μια διαζευγμένη μητέρα που χρειαζόταν χρήματα για να μεγαλώσει το παιδί της. Αντί να περιμένει τους πελάτες στα καταστήματα, άρχισε να καλεί φίλες και γειτόνισσες στο σπίτι της.

Με τσάι, κουβέντα και πολύ γέλιο, τους έδειχνε πώς λειτουργούν τα δοχεία και στο τέλος τις άφηνε να τα δοκιμάσουν. Έτσι γεννήθηκαν τα θρυλικά Tupperware Parties.

Τα πάρτι που έγιναν σχολείο επιχειρηματικότητας για χιλιάδες γυναίκες

Οι επιδείξεις στα σπίτια εξελίχθηκαν σε κοινωνικό φαινόμενο.

Χιλιάδες γυναίκες απέκτησαν το δικό τους εισόδημα διοργανώνοντας παρουσιάσεις, ενώ οι οικοδέσποινες κέρδιζαν δώρα ανάλογα με τις πωλήσεις.

Σε μια εποχή που οι επαγγελματικές ευκαιρίες για τις γυναίκες ήταν περιορισμένες, τα Tupperware Parties πρόσφεραν οικονομική ανεξαρτησία, αυτοπεποίθηση και μια ισχυρή αίσθηση κοινότητας.

Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη ώστε η εταιρεία απέσυρε τα προϊόντα της από τα καταστήματα και τα διέθετε αποκλειστικά μέσω των κατ' οίκον παρουσιάσεων.

Μια ιστορία επιτυχίας που δεν είχε ευτυχισμένο τέλος

Παρά τον θρίαμβο, οι σχέσεις του Τάπερ με τη Μπράουνι Γουάιζ οδηγήθηκαν σε ρήξη. Το 1958 την απέλυσε αιφνιδιαστικά και λίγο αργότερα πούλησε την εταιρεία για 16 εκατομμύρια δολάρια.

Λίγο μετά την πώληση της Tupperware, ο Έρλ Τάπερ πήρε μια σειρά από αποφάσεις που αιφνιδίασαν πολλούς. Χώρισε τη σύζυγό του, αποποιήθηκε την αμερικανική υπηκοότητα για φορολογικούς λόγους και εγκαταστάθηκε σε ένα μικρό νησί της Κόστα Ρίκα. Εκεί, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τον επιχειρηματικό κόσμο που τον έκανε εκατομμυριούχο, επέστρεψε στη μεγάλη του αγάπη: τις εφευρέσεις.

Η δημιουργικότητά του δεν έσβησε ποτέ. Σχεδίασε ένα μικροσκοπικό φορητό πλυντήριο για περιοδεύοντες πωλητές, έναν στρογγυλό φούρνο και δεκάδες ακόμη πρωτότυπες κατασκευές. Καμία, όμως, δεν κατάφερε να επαναλάβει τη θριαμβευτική πορεία του θρυλικού «ταπερ». Πολλά από τα σχέδιά του ήρθαν στο φως μόνο μετά τον θάνατό του, στις 5 Οκτωβρίου 1983, όταν οι γιοι του ανακάλυψαν τα αρχεία με τις τελευταίες του εφευρέσεις.

Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που τον έκαναν διάσημο και πλούσιο έληξαν έναν χρόνο αργότερα, όμως η μεγαλύτερη κληρονομιά του δεν ήταν τα δικαιώματα ή τα εκατομμύρια. Ήταν μια ιδέα που άλλαξε την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Από την κορυφή στην πτώχευση

Γιατί, σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τη γέννηση του πρώτου Tupperware, το όνομα του Έρλ Τάπερ εξακολουθεί να είναι συνώνυμο της καινοτομίας, της πρακτικότητας και ενός αντικειμένου που απέκτησε ξεχωριστή θέση σε κάθε οικογενειακή κουζίνα.

Όμως ο κόσμος άλλαξε. Το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι υπηρεσίες διανομής έτοιμου φαγητού, τα πλαστικά μιας χρήσης και η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες αποδυνάμωσαν το παραδοσιακό μοντέλο πωλήσεων της εταιρείας.

Παρότι η περίοδος της πανδημίας έφερε προσωρινή αύξηση της ζήτησης, τα μεγάλα χρέη και η συνεχής πτώση των πωλήσεων οδήγησαν τελικά την ιστορική εταιρεία σε διαδικασία πτώχευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ένα τάπερ δεν ήταν ποτέ απλώς ένα δοχείο

Ίσως γι' αυτό η λέξη «τάπερ» δεν έφυγε ποτέ από το ελληνικό λεξιλόγιο. Έγινε συνώνυμη με το φαγητό που φτιάχτηκε με αγάπη, με το περίσσευμα που δεν πετιέται, με το γεύμα που ταξιδεύει από τη μαμά στο παιδί και από τη γιαγιά στα εγγόνια.

Μπορεί η ιστορική εταιρεία να πέρασε δύσκολες στιγμές, όμως η ιδέα του Έρλ Τάπερ εξακολουθεί να ζει σχεδόν σε κάθε ελληνική κουζίνα. Και ίσως αυτό να είναι η μεγαλύτερη επιτυχία ενός εφευρέτη: να δημιουργήσει κάτι τόσο χρήσιμο, ώστε να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής και των πιο ζεστών οικογενειακών αναμνήσεων.

Η Tupperware γυρίζει σελίδα

Παρά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια σε διεθνές επίπεδο, η ιστορία της Tupperware δεν έχει ολοκληρωθεί.

Στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Βουλγαρία, το ιστορικό brand περνά σε μια νέα εποχή μέσα από τη Mediterra Global, η οποία αναλαμβάνει την αποκλειστική εκπροσώπηση και ανάπτυξή του στις τρεις αγορές.

Διατηρώντας το επιτυχημένο μοντέλο διάθεσης μέσω ανεξάρτητων συνεργατών, αλλά εξετάζοντας και νέα κανάλια πώλησης, η εταιρεία φιλοδοξεί να αξιοποιήσει την πολύτιμη κληρονομιά που άφησε ο Έρλ Τάπερ και να κρατήσει ζωντανό ένα όνομα που για δεκαετίες αποτέλεσε συνώνυμο της οργάνωσης και της φροντίδας στην κουζίνα.