Γιατί η Μόσχα βάζει πάλι στο στόχαστρο τον Βαρθολομαίο – Το εμπρηστικό δημοσίευμα του TASS
Κάθε κίνηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου ερμηνεύεται από τη Μόσχα ως «θρησκευτική περικύκλωση» της Ρωσίας.
Νέο επεισόδιο στον «ιερό πόλεμο» ανάμεσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Πατριαρχείο της Μόσχας πυροδοτεί ένα εμπρηστικό δημοσίευμα του πρακτορείου TASS. Το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων επικαλείται αναφορά της ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικής Αντικατασκοπείας (SVR), σύμφωνα με την οποία οι μυστικές υπηρεσίες του Ηνωμένου Βασιλείου στηρίζουν με κάθε μέσο τις δραστηριότητες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, με στόχο τον παραγκωνισμό της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Στο ίδιο δημοσίευμα η Μόσχα εξαπολύει βαριές κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι το Φανάρι βασίζεται σε «ιδεολογικούς συμμάχους που εκπροσωπούνται από τοπικούς εθνικιστές», προκειμένου να αποσχίσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας από το Πατριαρχείο Μόσχας, σε μια επανάληψη της αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει προσέλκυση κληρικών και πιστών με στόχο την απομάκρυνσή τους από τη ρωσική επιρροή.Η SVR κάνει λόγο για «θρησκευτικές δομές-μαριονέτες» που δημιουργήθηκαν τεχνητά από την Κωνσταντινούπολη.
Η ανακοίνωση της SVR, την οποία μεταδίδει το πρακτορείο TASS, υποστηρίζει ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει βρει πρόσφορο έδαφος συνεργασίας με τις αρχές των Βαλτικών κρατών, σε μια συντονισμένη προσπάθεια να «σπείρει τη διχόνοια στον ρωσικό ορθόδοξο κόσμο». Μάλιστα, το γραφείο τύπου της SVR σημειώνει ότι «οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες τον υποστηρίζουν ενεργά, τροφοδοτώντας ρωσοφοβικά αισθήματα σε ευρωπαϊκές χώρες».
Κάθε κίνηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου ερμηνεύεται από τη Μόσχα ως «θρησκευτική περικύκλωση» της Ρωσίας, καθώς ο κ. Βαρθολομαίος έχει ισχυρά ερείσματα στη Δύση και προωθεί έναν διάλογο με την Καθολική Εκκλησία και τη σύγχρονη δημοκρατία, έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το συντηρητικό, απομονωτικό μοντέλο που προωθεί ο Πούτιν.
Το παρασκήνιο της σύγκρουσης
Η νέα αυτή καταγγελία της Μόσχας έρχεται να προστεθεί στην παρατεταμένη ένταση μεταξύ των δύο Πατριαρχείων, η οποία κλιμακώθηκε μετά την παραχώρηση αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας. Η ρωσική αντικατασκοπεία συνδέει πλέον άμεσα τη θρησκευτική αυτή αντιπαράθεση με τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς της Δύσης, και συγκεκριμένα του Λονδίνου, εν μέσω της γενικότερης κρίσης στις σχέσεις Ρωσίας-ΝΑΤΟ.
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος δεν θεωρείται απλώς ένας θρησκευτικός αντίπαλος, αλλά ένας «γεωπολιτικός εχθρός» που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Δύσης.
Η αυτοκεφαλία της εκκλησίας της Ουκρανίας ήταν το σημείο χωρίς επιστροφή στην κόντρα ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη και τη Μόσχα. Το 2018, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος παραχώρησε τον Τόμο Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας, αναγνωρίζοντάς την ως ανεξάρτητη από τη Μόσχα.
Το Κρεμλίνο και το Πατριαρχείο της Μόσχας θεωρούν ακόμα και σήμερα την Ουκρανία ως το «λίκνο» της, καθώς στο Κίεβο έλαβε χώρα το βάπτισμα των Ρωςς του Κιέβου που η Μόσχα θεωρεί το πρώτο ρωσικό βασίλειο. Η αυτοκεφαλία στην Ουκρανία αυτομάτως στέρησε το Πατριαρχείο της Μόσχας από μια δεξαμενή περίπου 30 εκατομμυρίων πιστών, αλλά και την πρόσβαση σε σημαντικά προσκυνήματα. Εκτός της εκκλησιαστικής όμως υπάρχει και η πολιτική και γεωπολιτική διάσταση στην συστηματική στοχοποίηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου από την Ρωσία.
Το δόγμα του «ρωσικού κόσμου» (Russkiy Mir)
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος έχουν οικοδομήσει μια ιδεολογία που θέλει τη Ρωσία ως το πνευματικό κέντρο όλων των ρωσόφωνων ή σλαβικών λαών. Σύμφωνα με αυτό το δόγμα, η Ρωσική Εκκλησία πρέπει να έχει τη δικαιοδοσία παντού όπου υπάρχει ρωσική επιρροή (Ουκρανία, Λευκορωσία, Βαλτική).
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, επιμένοντας στον ιστορικό του ρόλο ως «Πρώτος μεταξύ ίσων» (Primus inter Pares), αποτελεί το μοναδικό θεσμικό εμπόδιο που μπορεί να ακυρώσει τις επεκτατικές διαθέσεις της Μόσχας στον ορθόδοξο κόσμο.
Εδώ και αιώνες, η Μόσχα καλλιεργεί συστηματικά την ψεύτικη θεωρία ότι η Κωνσταντινούπολη (η Δεύτερη Ρώμη) εξέπεσε και η Μόσχα είναι η Τρίτη Ρώμη, η πραγματική προστάτιδα της Ορθοδοξίας.
Από την μια πλευρά το Φανάρι επικαλείται τα ιστορικά του προνόμια που έχουν επικυρωθεί από οικουμενικές συνόδους, ενώ η Μόσχα ισχυρίζεται ότι διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό πιστών και τεράστιο πλούτο.