Γιατί ο Μασκ προκαλεί λέγοντας «ξεχάστε τη σύνταξη» – Τι βλέπει για το μέλλον

Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, Έλον Μασκ  προκάλεσε νέες συζητήσεις για το μέλλον της προσωπικής οικονομικής ασφάλειας λέγοντας σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι η έννοια της αποταμίευσης για σύνταξη ενδέχεται σύντομα να καταστεί περιττή. Η δήλωσή του έγινε στο podcast Moonshots with Peter Diamandis, όπου μίλησε για ένα ριζικά διαφορετικό οικονομικό τοπίο μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.

Τι ακριβώς είπε ο Μασκ

«Μην αγχώνεστε για το να βάζετε χρήματα στην άκρη για σύνταξη σε 10 ή 20 χρόνια , απλώς δεν θα έχει σημασία», είπε ο Mασκ, προσθέτοντας πως «εάν όσα προβλέπει για την τεχνολογική εξέλιξη αποδειχθούν αληθινά, η αποταμίευση θα είναι άνευ σημασίας».

Σύμφωνα με την οπτική του Μασκ, οι τεχνολογικές εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια και τη ρομποτική θα εκτοξεύσουν την παραγωγικότητα, οδηγώντας την κοινωνία σε μια κατάσταση «αφθονίας» αγαθών και υπηρεσιών,  μια μορφή καθολικού υψηλού εισοδήματος όπου ο καθένας μπορεί να έχει ό,τι χρειάζεται χωρίς παραδοσιακές χρηματοοικονομικές ανησυχίες.

Σε αυτό το σενάριο, σύμφωνα με τον ίδιο:

• Η καλή υγειονομική περίθαλψη θα είναι διαθέσιμη σε όλους.
• Η εκπαίδευση θα γίνει απεριόριστη και δωρεάν.
• Δεν θα υπάρχει έλλειψη αγαθών ή υπηρεσιών.
• Η αντίφαση με την πραγματικότητα

Αν και το όραμά του μπορεί να μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, πρακτικά η πρόταση έρχεται σε έντονη αντίθεση με την τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα για εκατομμύρια ανθρώπους. Χρόνια υψηλού πληθωρισμού, στασιμότητα μισθών και ανεπαρκείς αποταμιεύσεις κάνουν τη συνταξιοδότηση ήδη απρόσιτη για πολλούς.

Έρευνες δείχνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών, ειδικά στις ΗΠΑ , δεν διαθέτει επαρκείς πόρους για μια άνετη σύνταξη, αφήνοντας χιλιάδες ευάλωτους σε οικονομικά σοκ όταν έρθει η στιγμή της συνταξιοδότησης.

Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, με καθαρή περιουσία που ξεπερνά τα 600 δισ. δολάρια, περιέγραψε ένα μέλλον όπου οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια και τη ρομποτική εκτοξεύουν την παραγωγικότητα, δημιουργώντας μια κατάσταση «αφθονίας» πόρων. Σε αυτό το σενάριο, όλοι θα μπορούσαν να λαμβάνουν ένα είδος «καθολικού υψηλού εισοδήματος».

Το μεγάλο αλλά  και ο υπαρξιακός κίνδυνος

Ο Μασκ δεν αγνόησε τους κινδύνους της μετάβασης: την περιέγραψε ως «ανώμαλη», με κοινωνικές αναταράξεις και βασικό ερώτημα «τι αξία έχει η ζωή αν η εργασία πάψει να έχει νόημα;».

Στην ουσία, προσφέρει μια ουτοπική πρόβλεψη, αλλά την ίδια στιγμή θέτει ένα φιλοσοφικό δίλημμα για την εργασία, την αξία και το νόημα της ζωής σε έναν κόσμο όπου η παραδοσιακή οικονομική ασφάλεια μπορεί να μην είναι πλέον απαραίτητη.