Η Ιωάννα της Ηρακλειάς: Η δασκάλα που διορίστηκε τυχαία σε ένα νησάκι και έμεινε μόνιμα εκεί
Η Ιωάννα παραμένει ως εκπαιδευτικός στο Δημοτικό Σχολείο της Ηρακλειάς κι έχει μία μαθήτρια, στη δεύτερη τάξη, τη Σοφία.
Πριν από περίπου δέκα χρόνια, η Ιωάννα Πάντα, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής, πήρε «φύλλο πορείας» από την υπηρεσία της ως αναπληρώτρια και βρέθηκε σε ένα από τα μικρότερα νησιά των ανατολικών Κυκλάδων: την Ηρακλειά. Ένα νησί που, όπως λέει σήμερα, μέχρι τότε ούτε καν είχε προσέξει στον χάρτη.
Τοποθετήθηκε στο μονοθέσιο δημοτικό σχολείο του νησιού, το οποίο εκείνη την περίοδο είχε μόλις έξι μαθητές. «Ήρθα κυρίως για να πάρω τα μόρια», λέει χαριτολογώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Προερχόμενη από μεγάλο αστικό κέντρο, η πρώτη επαφή με το νησί δεν ήταν εύκολη. «Το πρώτο βράδυ που κατέβηκα από το πλοίο με τρόμαξε η απόλυτη ησυχία», θυμάται. Σύντομα όμως αγάπησε τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Μέσα σε λίγους μήνες γνώρισε τον σύντροφό της, μόνιμο κάτοικο της Ηρακλειάς, και αποφάσισε να μείνει στο νησί. Σήμερα έχουν δημιουργήσει μαζί μια οικογένεια με τρία παιδιά.
Ένα σχολείο, μία μαθήτρια
Δέκα χρόνια μετά, η Ιωάννα Πάντα εξακολουθεί να υπηρετεί στο Δημοτικό Σχολείο της Ηρακλειάς. Σήμερα το σχολείο έχει μία μόνο μαθήτρια, τη Σοφία, που φοιτά στη Β' τάξη.
Παρά τον μικρό αριθμό μαθητών, η εκπαιδευτική διαδικασία δεν στερείται δημιουργικότητας. Όπως εξηγεί ο επόπτης Ποιότητας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, Σταύρος Παπαδόπουλος, δασκάλα και μαθήτρια συνεργάζονται καθημερινά, συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα και «ταξιδεύουν» μαζί στον κόσμο της γνώσης.
Η πρόκληση του μονοθέσιου σχολείου
Τα πρώτα χρόνια στο νησί ήταν ιδιαίτερα απαιτητικά. Όπως περιγράφει η ίδια, έπρεπε να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους.
«Ήταν πολύ δύσκολα στην αρχή», λέει. «Δίδασκα τέσσερις διαφορετικές τάξεις ταυτόχρονα, συνολικά έξι παιδιά, καλύπτοντας όλα τα μαθήματα, ακόμη και της ΣΤ’ Δημοτικού».
Ταυτόχρονα είχε και διοικητικές ευθύνες, καθώς εκτελούσε καθήκοντα διευθύντριας χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Στο έργο της περιλαμβάνονταν επίσης η οργάνωση σχολικών δραστηριοτήτων, εορτασμών και συνεργασιών.
Το σχολείο της Ηρακλειάς είναι μονοθέσιο και λειτουργεί μαζί με το νηπιαγωγείο. Όλες οι γιορτές, οι παρελάσεις και οι οργανωτικές υποχρεώσεις περνούν από τα χέρια της.
Στο παρελθόν λειτουργούσε στο νησί και Γυμνάσιο, γεγονός που διευκόλυνε τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών. Τα τελευταία χρόνια όμως έχει κλείσει, αυξάνοντας το βάρος των ευθυνών για το δημοτικό σχολείο.
Η ζωή σε ένα μικρό νησί
Τον χειμώνα η Ηρακλειά αριθμεί περίπου 80 μόνιμους κατοίκους, ενώ το καλοκαίρι ο πληθυσμός μπορεί να φτάσει τους 1.000, με την τουριστική κίνηση να κορυφώνεται τον Αύγουστο.
Παρά το μικρό της μέγεθος, το νησί διαθέτει όμορφες παραλίες και μονοπάτια πεζοπορίας, καθώς και ένα εντυπωσιακό σπήλαιο που απαιτεί αρκετές ώρες διαδρομής για να το επισκεφθεί κανείς.
«Η Ηρακλειά δεν έχει υπεραναπτυχθεί τουριστικά και αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι κάτι θετικό», σημειώνει η ίδια.
Οι δυσκολίες της ζωής στο νησί
Η καθημερινότητα σε ένα μικρό νησί δεν είναι πάντα εύκολη. Η συγκοινωνία, οι μετακινήσεις για ιατρικούς λόγους ή για εκπαιδευτικές δραστηριότητες αποτελούν συχνά πρόκληση.
Υπάρχει καθημερινή σύνδεση με τη Νάξο, αλλά όλα εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες.
«Όταν το πλοίο που εξυπηρετεί το νησί σταματά για συντήρηση, για περίπου 40 ημέρες, δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα μετακίνησης», εξηγεί.
Ελευθερία για τα παιδιά
Παρά τις δυσκολίες, η ζωή στο νησί έχει σημαντικά πλεονεκτήματα.
Η Ιωάννα Πάντα ξεχωρίζει την ελευθερία και το αίσθημα ασφάλειας που προσφέρει η καθημερινότητα στα παιδιά της. Τα τρία μικρά παιδιά της μπορούν να κινούνται με ασφάλεια και ανεξαρτησία, κάτι που δύσκολα συναντά κανείς σε μια μεγάλη πόλη.
Οι οικογένειες ζουν σε σπίτια με αυλές και τα παιδιά περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, μακριά από το άγχος και τους ρυθμούς των μεγάλων αστικών κέντρων.
Περιορισμένες δραστηριότητες
Από την άλλη πλευρά, οι δυνατότητες για εξειδικευμένες δραστηριότητες είναι περιορισμένες.
Για μαθήματα όπως βιολί, θέατρο, ρομποτική ή παραδοσιακοί χοροί, οι οικογένειες πρέπει να μετακινηθούν στη Νάξο. Όταν ο καιρός δεν επιτρέπει το ταξίδι, ορισμένες δραστηριότητες γίνονται διαδικτυακά, όπως τα μαθήματα Αγγλικών.
«Ναι, αξίζει»
Δέκα χρόνια μετά την πρώτη της άφιξη στην Ηρακλειά, η Ιωάννα Πάντα δεν έχει καμία αμφιβολία για την επιλογή της.
Σε συναδέλφους που σκέφτονται να υπηρετήσουν σε απομακρυσμένα σχολεία δίνει μια απλή συμβουλή: «Ναι, αξίζει».
Όπως λέει, η εμπειρία της διδασκαλίας σε μικρές και απομονωμένες κοινότητες είναι μοναδική και ιδιαίτερα σημαντική.
«Χρειάζεται προσαρμογή, αντοχή και καλή οργάνωση», σημειώνει. «Για κάποιους είναι δύσκολο και επιλέγουν να φύγουν. Όμως για όσους μείνουν, η εμπειρία είναι πραγματικά ξεχωριστή».
