Ιδιωτικό χρέος: Πώς κερδίζετε έως 420 δόσεις, κούρεμα τόκων και ακατάσχετο στα 1.600 ευρώ

Με ένα διευρυμένο πλέγμα επτά καίριων παρεμβάσεων, το οποίο ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή (ν. 5313/26), το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θέτει σε άμεση εφαρμογή ένα νέο πλαίσιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Οι ανατροπές αυτές επηρεάζουν άμεσα πάνω από 2 εκατομμύρια νοικοκυριά και μικροοφειλέτες, φέρνοντας «κούρεμα» οφειλών, ρυθμίσεις έως και 420 δόσεις, αλλά και ισχυρές δικλίδες προστασίας της κύριας κατοικίας και των τραπεζικών λογαριασμών.

Οι 7 μεγάλες ανατροπές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

1. «Κούρεμα» τόκων και αναδρομική ελάφρυνση στον πρώην «Νόμο Κατσέλη»

Με το άρθρο 126, ξεκαθαρίζεται αναδρομικά ότι στις δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, ο τόκος θα υπολογίζεται μόνο επί της μηνιαίας δικαστικής δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου χρέους.

• Το όφελος: Οι τόκοι σχεδόν εκμηδενίζονται. Για παράδειγμα, σε χρέος 144.500 ευρώ με ορίζοντα 25ετίας, οι συνολικοί τόκοι πέφτουν από τα 74.852 ευρώ στα μόλις... 430 ευρώ, μειώνοντας τη μηνιαία δόση από τα 731 στα 483 ευρώ.
• Αναδρομικότητα: Υπερβάλλουσες πληρωμές που έγιναν τα προηγούμενα έτη θα συμψηφιστούν, διαγράφοντας μελλοντικές δόσεις. Έτσι, πάνω από 100.000 οφειλέτες με ενεργές ρυθμίσεις θα εξοφλήσουν ταχύτερα τα δάνειά τους. (Σημείωση: Ποσά από κλεισμένες ή έκπτωτες ρυθμίσεις δεν επιστρέφονται).

2. «Κλείδωμα» επιτοκίων για διοικητικές και εξωδικαστικές ρυθμίσεις

Βάσει του άρθρου 127, η μηνιαία δόση που έχει ήδη καθοριστεί για παλαιότερες ρυθμίσεις (π.χ. ν. 4605/2019 ή του πρώτου εξωδικαστικού ν. 4738/2020) λογίζεται πλέον αυστηρά ως τοκοχρεολυτική. Απαγορεύεται οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση ή επανυπολογισμός. Το μέτρο ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2019 και θωρακίζει 60.000 οφειλέτες με χρέη άνω των 19 δισ. ευρώ.

3. Έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεις για παλαιά χρέη σε Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία

Ενεργοποιούνται δύο παράλληλες ηλεκτρονικές πλατφόρμες (σε ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ) με ορίζοντα λειτουργίας έξι μηνών.

• Ποιους αφορά: Πάνω από 1 εκατομμύριο φορολογουμένους με οφειλές άνω των 500 ευρώ που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ήταν ενεργές σε άλλη ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026.
• Η διαδικασία: Δίνεται η δυνατότητα για έως 72 δόσεις (τριπλάσιες από την πάγια ρύθμιση). Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση είναι να είναι τακτοποιημένα τα χρέη που γεννήθηκαν από το 2024 και μετά.

4. Αυξάνεται στα 1.600 ευρώ το μηνιαίο ακατάσχετο όριο

Μετά από μια δεκαετία, το ακατάσχετο όριο για χρέη προς το Δημόσιο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ, «απελευθερώνοντας» έως 350 ευρώ τον μήνα για 1,7 εκατομμύρια πολίτες. Παράλληλα, για χρέη προς ιδιώτες και τράπεζες, το όριο στους ατομικούς λογαριασμούς ανεβαίνει επίσης στα 1.600 ευρώ (από 1.500), ενώ στους κοινούς λογαριασμούς αυξάνεται στα 2.200 ευρώ (από 2.000).

5. Πλήρης άρση τραπεζικών κατασχέσεων με προκαταβολή 25%

Εισάγεται μια νέα, μόνιμη αλλά «μιας χρήσης» δυνατότητα για όσους έχουν υποστεί κατασχέσεις λογαριασμών από την εφορία. Εάν ο οφειλέτης εξοφλήσει εφάπαξ το 25% του συνολικού χρέους για το οποίο επιβλήθηκαν τα αναγκαστικά μέτρα, οι λογαριασμοί του ξεμπλοκάρουν πλήρως ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ξανά κανονικά στην αγορά. Η εφαρμογή του μέτρου ξεκινά εντός του καλοκαιριού.

6. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός ανοίγει και για μικροοφειλές από 5.000 ευρώ

Το ελάχιστο όριο οφειλής για την υπαγωγή στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε χιλιάδες μικροοφειλέτες να ενταχθούν. Η πλατφόρμα προσφέρει έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για οφειλές σε τράπεζες και servicers (με ελάχιστη δόση τα 50 ευρώ). Το μέτρο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη Ιουλίου.

7. Πρώτη φορά: Διαχωρισμός και προστασία της κύριας κατοικίας

Από τον Σεπτέμβριο, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά ρόλο «ασπίδας» για την πρώτη κατοικία. Ο οφειλέτης θα μπορεί να εξαιρεί το σπίτι του από τη ρευστοποίηση, επιλέγοντας να βγάλει στο «σφυρί» κάποιο άλλο περιουσιακό στοιχείο (π.χ. ένα οικόπεδο). Με αυτή την κίνηση, θα εξασφαλίζει παράλληλα ευνοϊκότερη ρύθμιση, μεγαλύτερο «κούρεμα» στο υπόλοιπο χρέος και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.

Σχολιάζοντας τις νέες ρυθμίσεις, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης , δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:

«Το ιδιωτικό χρέος είναι ίσως το πιο σύνθετο κοινωνικό αποτύπωμα της κρίσης. Μετριέται σε ανασφάλεια, σε καθυστερημένες αποφάσεις ζωής, σε ανθρώπους που νιώθουν ότι το παρελθόν εξακολουθεί να καθορίζει το μέλλον τους. Η δική μας δουλειά είναι να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο. Η πραγματική επιτυχία της οικονομικής πολιτικής μετριέται από τον αριθμό των πολιτών που αισθάνονται ότι ξαναπαίρνουν τον έλεγχο της ζωής τους.»