Κρίσιμη ημέρα για τις φωτογραφίες της Καισαριανής: Έλληνες εμπειρογνώμονες στη Γάνδη

Σήμερα είναι η κρίσιμη ημέρα για την υπόθεση των φωτογραφιών της Καισαριανής, καθώς Έλληνες εμπειρογνώμονες από το Υπουργείο Πολιτισμού θα συναντηθούν στη Γάνδη για την αξιολόγηση των φωτογραφιών που έχουν έρθει στο φως και εφόσον είναι αυθεντικές να ανοίξουν δρόμο για την απόκτησή τους από το ελληνικό κράτος.

Οι ειδικοί θα εξετάσουν από κοντά και θα επαληθεύσουν τη γνησιότητα των εικόνων, σε συνεργασία με εξειδικευμένους φωτογράφους. Παράλληλα, θα προσδιορίσουν και θα πιστοποιήσουν την προέλευσή τους, ακολουθώντας συγκεκριμένα στάδια αξιολόγησης.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο συλλέκτης των φωτογραφιών συνεργάζεται πλήρως με τις ελληνικές αρχές, διευκολύνοντας τη διαδικασία.

Πώς οι φωτογραφίες που «δίνουν πρόσωπο» στους 200 της Καισαριανής αναγνωρίζονται ως μνημείο

Ως εξόχως σημαντικό αναγνωρίστηκε από τα μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) του Υπουργείου Πολιτισμού το σύνολο της συλλογής φωτογραφιών Τ. de Craene/H. Heuer (περίπου 163), μεταξύ των οποίων και οι 10 - 12 φωτογραφίες που αφορούν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής την Πρωτομαγιά του 1944.

Τα μέλη γνωμοδότησαν ομόφωνα υπέρ της κήρυξης ως «μνημείου» της εν λόγω συλλογής «λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της ως τεκμηρίου της διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής, στην Ελλάδα την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ειδικά οι φωτογραφίες που απεικονίζουν τους Έλληνες κρατούμενους αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς δίνουν πρόσωπο στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν την εκτέλεσή τους», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η εισήγηση της προϊσταμένης της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Κατά την παρουσίαση της εισήγησης, η οποία χαρακτηρίστηκε από τα μέλη του Συμβουλίου και τον ΓΓ Πολιτισμού ως «εξαιρετική», έγινε γνωστή όλη η «διαδρομή» των φωτογραφιών, που συγκλόνισε το πανελλήνιο, καθώς για πρώτη φορά φωτογραφίες παρουσιάζουν στιγμές λίγο πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944. Μια εκτέλεση που έγινε ως αντίποινα της δολοφονίας του υποστράτηγου της ναζιστικής Γερμανίας Φράντς Κρεχ (Franz Krech) και της συνοδείας του στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας στις 27 Απριλίου 1944 από τον ΕΛΑΣ, ενώ μια μέρα πριν είχε απαχθεί ο υποστράτηγος Κράιπε από Βρετανούς και Έλληνες αντιστασιακούς στην Κρήτη.

Όπως ειπώθηκε και στη συνεδρίαση, από τους 200 Έλληνες που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, περίπου 150-160 ήταν κρατούμενοι από τη δεκαετία του ‘30 από την Ακροναυπλία όπου παρέμειναν έως το 1941. Μετά τη γερμανική εισβολή δεν απελευθερώθηκαν, αλλά παραδόθηκαν από τις ελληνικές αρχές στις δυνάμεις κατοχής και βρέθηκαν κρατούμενοι των Γερμανών. Οι υπόλοιποι περίπου 40 ήταν άνθρωποι που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής για αντιστασιακή δράση ή για υπόνοια αντιστασιακής δράσης. Ως αντίποινα στη δολοφονία των 4 Γερμανών, εκτός από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, τουφεκίστηκαν και άνδρες που συνάντησαν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων-Σπάρτης, ενώ Έλληνες εθελοντές φόνευσαν αυτοβούλως 100 ακόμα κομμουνιστές. Οι Έλληνες εθελοντές ήταν από τα τάγματα ασφαλείας που διοικούσε ο Διονύσιος Παπαδόγγονας, ο οποίος διέταξε χωρίς ανωτέρα εντολή τη θανάτωσή τους λόγω προσωπικής συμπάθειας στον υποστράτηγο Φραντς Κρεχ, σύμφωνα με την απολογία του Χέλμουτ Φέλμυ στη Δίκη της Νυρεμβέργη.

«Γύρω στους 350 ανθρώπους εκτελέστηκαν στην Ελλάδα για τον θάνατο 4 Γερμανών», ειπώθηκε στη συνεδρίαση, ενώ έγινε αναφορά και στις πολλές αφηγήσεις σχετικά με «την αποφασιστικότητα και την ηρεμία» των κρατουμένων στο Χαϊδάρι όταν άκουσαν τα ονόματά τους. Μάλιστα, από την προηγούμενη ημέρα της εκτέλεσής τους είχαν προετοιμάσει σημειώματα που πέταξαν στον δρόμο, παρακαλώντας όποιον τα βρει να τα στείλει στους δικούς τους.