«Κρυφή πανδημία» η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην Ευρώπη: Τι αποκαλύπτει νέα έκθεση
Ραγδαία αύξηση των περιστατικών βιασμού και σεξουαλικής επίθεσης σε βάρος ανηλίκων.
Την ώρα που τα βλέμματα όλων στην Ευρώπη στρέφονται στον ηλικιακό «κόφτη» στα social media, με στόχο την προστασία των παιδιών, οι ενώσεις παιδιών καταγγέλλουν ότι πέντε εκατομμύρια παιδιά στην ήπειρο έρχονται αντιμέτωπα με την σεξουαλική κακοποίηση τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός αυτού.
Ένα στα 15 παιδιά στην Ευρώπη έχει πέσει θύμα βιασμού ή σεξουαλικής επίθεσης, σύμφωνα με μια μελέτη της Childlight σε 33 ευρωπαϊκές χώρες.
Περίπου το 4,7% δηλώνει ότι έχει υποστεί βιασμό πριν από την ηλικία των 18 ετών και το 7,4% ότι έχει υποστεί σεξουαλική επίθεση. Η συχνότητα φαίνεται να είναι σημαντικά υψηλότερη μεταξύ των κοριτσιών (9,7%) από ό,τι μεταξύ των αγοριών (3,9%). Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παιδιά υφίστανται βία συχνά εντός του οικογενειακού πλαισίου: ο 7,6% υπέστη σεξουαλική επίθεση από μέλος της οικογένειας κατά τη διάρκεια της ζωής του πριν από την ηλικία των 18 ετών.
Το 2023, οι γραμμές βοήθειας για παιδιά δέχθηκαν πάνω από 33.000 (33.261) κλήσεις που αφορούσαν σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση παιδιών. Οι Κάτω Χώρες έχουν τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών σεξουαλικής βίας, μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, με 5.819 περιστατικά, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάχθηκε ως βασική τοποθεσία όπου τα παιδιά υφίστανται «σεξουαλική εκμετάλλευση με τη βοήθεια της τεχνολογίας».
Η Ιρλανδία αναδείχθηκε ως η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών σεξουαλικής εκμετάλλευσης εκτός διαδικτύου (offline): 227. Ωστόσο, το φαινόμενο γίνεται επίσης όλο και πιο σημαντικό στο διαδίκτυο.
Ραγδαία αύξηση μεταξύ 2023-2024
Εν μέσω μιας εκπληκτικής παγκόσμιας αύξησης των περιπτώσεων κακοποίησης που προκαλούνται από την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αυξήθηκε κατά 1.325% μεταξύ 2023 και 2024, περίπου ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη εκτέθηκε σε ανεπιθύμητο σεξουαλικό περιεχόμενο εκείνη τη χρονιά. Επίσης, ένα στα επτά παιδιά ανέφερε ανεπιθύμητες ή πιεστικές σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις στο διαδίκτυο κατά την ίδια περίοδο.
Στην Ευρώπη, οι διαδικτυακές πλατφόρμες που φιλοξενούνται στην Ολλανδία αντιπροσώπευαν το εντυπωσιακό ποσοστό του 60% των αναφορών κατά υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η χώρα έχει επίσης το υψηλότερο ποσοστό αναφορών ανά 10.000 άτομα (880,9 αναφορές/ειδοποιήσεις ανά 10.000 άτομα), ακολουθούμενη από τη Σλοβακία (193,7) και τη Λιθουανία (190,0).
«Ζητούμε από τις χώρες να προασπίζουν το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και να θεσπίσουν νομοθεσία που να παρέχει εξουσία σε ένα κυβερνητικό όργανο να καθορίζει πρότυπα με επίκεντρο το παιδί, ευαίσθητα στο φύλο και χωρίς αποκλεισμούς για την ασφάλεια των παιδιών στον διαδικτυακό χώρο, καθώς και συνέπειες σε περίπτωση μη τήρησης αυτών των προτύπων», αναφέρει η έκθεση.
Η «πρωτιά» της Ολλανδίας και τρόποι αντιμετώπισης
Τα στοιχεία για την Ολλανδία είναι τόσο καταδικαστικά λόγω διάφορων παραγόντων, σύμφωνα με την Childlight. Το 2024, η Γερουσία της χώρας ενέκρινε έναν νέο νόμο που υποχρεώνει τις εταιρείες φιλοξενίας να αφαιρούν από τους διακομιστές τους υλικό που αφορά σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στο διαδίκτυο, τον Νόμο για την Εξάλειψη του Υλικού Παιδικής Πορνογραφίας στο Διαδίκτυο. Η μη κατάργηση τέτοιου περιεχομένου μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και «το 10% του κύκλου εργασιών της εταιρείας σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων παραβάσεων».
Οι νέες νομοθετικές προσπάθειες θα ενισχυθούν από την πρόσφατη ένταξη της Ολλανδίας στο Παγκόσμιο Δίκτυο Ρύθμισης της Ασφάλειας στο Διαδίκτυο, μια ομάδα χωρών που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Νότια Κορέα και την Αυστραλία, με σκοπό την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών για την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
Επιπλέον, το 2025, η ολλανδική αστυνομία συμμετείχε σε δύο μαζικές επιχειρήσεις κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο. Η πρώτη ήταν κατά του σεξουαλικού περιεχομένου που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ η δεύτερη κατέστρεψε το Kidflix, μια πλατφόρμα παιδεραστίας με σχεδόν δύο εκατομμύρια χρήστες.
Η επιχείρηση, η οποία οδήγησε σε 79 συλλήψεις και την ταυτοποίηση σχεδόν 1.400 υπόπτων, χαρακτηρίστηκε από την Europol ως η μεγαλύτερη επιχείρηση που έχει πραγματοποιήσει ποτέ κατά της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.
Οι κινήσεις της ΕΕ
Από το 2022, οι νομοθέτες της ΕΕ προσπαθούν να σφίξουν τον κλοιό γύρω από τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών με προτάσεις για την αύξηση της επιτήρησης στο διαδίκτυο.
Συγκεκριμένα, ένα από τα σημεία του λεγόμενου νομοσχεδίου για τον έλεγχο των συνομιλιών θα ήταν να υποχρεώσει τις εφαρμογές άμεσων μηνυμάτων, όπως το WhatsApp, το Telegram και το Signal, να σαρώνουν κρυπτογραφημένες συνομιλίες αναζητώντας εικόνες, βίντεο και διευθύνσεις URL που ενδέχεται να περιέχουν περιεχόμενο κακοποίησης παιδιών.
Ωστόσο, σε έναν από τους τελευταίους γύρους διαπραγματεύσεων, τον περασμένο μήνα, τα κράτη μέλη δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία, επικαλούμενα ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τη «μαζική επιτήρηση».
Το «όχι» της Γερμανίας ήταν αποφασιστικό, με την υπουργό Δικαιοσύνης της χώρας, Stefanie Hubig, να δηλώνει ότι ο έλεγχος των συνομιλιών «πρέπει να αποτελεί ταμπού σε ένα κράτος που διέπεται από το κράτος δικαίου». Οι Κάτω Χώρες αντιτάχθηκαν επίσης στο νομοσχέδιο, ενώ η Βουλγαρία, η Δανία, η Γαλλία, η Ουγγαρία και η Ιρλανδία υποστηρίζουν τα τρέχοντα σχέδια.
