Μπορεί ο Ηλίας Κασιδιάρης να συμμετάσχει στις εθνικές εκλογές; Τι λένε νομικοί στον FLASH

Την πρόθεσή του να συμμετάσχει στις επόμενες εθνικές εκλογές, δήλωσε κατά την αποφυλάκισή του ο Ηλίας Κασιδιάρης.

Ωστόσο, νομικά είναι εφικτό να συμβεί αυτό; Και ακόμη, μπορεί ένα κόμμα που θα τον έχει στην ηγεσία του ή ακόμη και στο ψηφοδέλτιό του να πάρει το «πράσινο φως» από τον Άρειο Πάγο;

Το θέμα είναι σύνθετο και η απάντηση δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι». Σήμερα, η καταδίκη του Ηλία Κασιδιάρη δεν έχει γίνει ακόμη αμετάκλητη, καθώς εκκρεμεί η απόφαση του Αρείου Πάγου. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου που μιλούν στον FLASH για την υπόθεση, διατηρεί προς το παρόν τα πολιτικά του δικαιώματα.

Όμως, υπάρχει ένα κρίσιμο «αλλά»: αν ο ίδιος επιχειρήσει να συμμετάσχει στις εκλογές ως υποψήφιος βουλευτής μέσα από ένα κόμμα, τότε στο μικροσκόπιο μπαίνει το ίδιο το κόμμα. Και ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αν το κόμμα αυτό, υπηρετεί ή όχι την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος και, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η εκλογική νομοθεσία, τότε να μην το ανακηρύξει.

Μπορεί ο Άρειος Πάγος να αποκλείσει το κόμμα από τις εκλογές;

Την ίδια ώρα, οι νομικοί εξηγούν τι μπορεί να αλλάξει εάν και όταν η καταδίκη γίνει αμετάκλητη, καθώς τότε το ζήτημα των πολιτικών δικαιωμάτων του, αποκτά εντελώς διαφορετική διάσταση.

«Είναι σαφές ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης δεν μπορεί να είναι αρχηγός ή μέλος της ηγεσίας ενός κόμματος. Ούτε εμφανώς ούτε αφανώς, υποστηρίζει ο κ. Νίκος Παπασπύρου, Καθηγητής Νομικής Αθηνών.

Θα μπορούσε όμως να είναι ο Ηλίας Κασιδιάρης υποψήφιος βουλευτής;

Την απάντηση δίνει ο κ. Παπασπύρου.

«Σήμερα όσον αφορά την υπόθεση του, είναι τελεσίδικη και όχι αμετάκλητη. Δεν έχει περάσει απ' τον Άρειο Πάγο η ποινική υπόθεση. Τυπικά, έχει τα πολιτικά του δικαιώματα. Άρα, μπορεί να συμμετάσχει στις εκλογές ως ανεξάρτητος υποψήφιος. Εάν όμως είναι υποψήφιος σε κάποιο κόμμα, τότε ο Άρειος Πάγος καλείται να εξετάσει αν το κόμμα αυτό υπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Και σε περίπτωση που κρίνει ο Άρειος Πάγος ότι το κόμμα αυτό, φιλοξενώντας ένα πρόσωπο που έχει καταδικαστεί για αυτά τα αδικήματα, δεν υπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, ο Άρειος Πάγος θα αποκλείσει το κόμμα από τις εκλογές». Επίσης, τονίζει ότι «αν όμως το επιτρέψει και λάβει μέρος στις εκλογές και γίνουν ενστάσεις, το εκλογοδικείο καλείται να αποφανθεί αν η συμμετοχή του ήταν νόμιμη ή όχι».

Ωστόσο ο κ. Παπασπύρου επισήμανε και μία άλλη διάσταση του ζητήματος που θα προκύψει στα επόμενα χρόνια.

«Αν γίνει η αναίρεση της ποινικής υποθέσεως και ο Άρειος Πάγος επικυρώσει την καταδικαστική απόφαση, δηλαδή γίνει αμετάκλητη, τότε ο καταδικασμένος στερείται τα πολιτικά του δικαιώματα και δεν μπορεί να είναι ούτε υποψήφιος βουλευτής για τα επόμενα 13 χρόνια όσο είναι και η ποινή του».

Τι θα συμβεί αν είναι υποψήφιος βουλευτής

Σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Σωτηρέλη, καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, «με βάση τα σημερινά δεδομένα, δηλαδή σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (πδ 26/2012, όπως ισχύει), την έως τώρα (και ιδίως στις εκλογές του 2023) στάση του πρώτου τμήματος του Αρείου Πάγου, που είναι αρμόδιο για τις ανακηρύξεις των κομμάτων, και την νομολογία του εκλογοδικείου, στην υπόθεση των Σπαρτιατών, οποιοδήποτε κόμμα στο οποίο ο Ηλίας Κασιδιάρης θα μετάσχει είτε ως αρχηγός είτε ως μέρος διοικούσας επιτροπής είτε ως νόμιμος εκπρόσωπος είτε ως πραγματική ηγεσία, δεν πρόκειται να ανακηρυχθεί στις προσεχείς εκλογές αλλά και σε όλες τις επόμενες, βουλευτικές και ευρωπαϊκές, έως το 2033, οπότε λήγουν τα 13 χρόνια της ποινής που του επιβλήθηκε».

Το ίδιο θα συμβεί, και αν ένα κόμμα τον συμπεριλάβει στον κατάλογο των υποψήφιων βουλευτών του, τονίζει ο ίδιος. «Διότι και πάλι σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία, και μάλιστα χωρίς χρονικό περιορισμό εν προκειμένω, αυτό είναι τεκμήριο ότι το κόμμα δεν πληροί την συνταγματική επιταγή για υπηρέτηση της δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτεύματος. Άρα και στην περίπτωση αυτήν είναι σχεδόν βέβαιο ότι ένα τέτοιο κόμμα δεν θα ανακηρυχθεί. Επομένως, το μόνο που του απομένει είναι να κατέλθει ως ανεξάρτητος υποψήφιος σε μια εκλογική περιφέρεια, στην οποία όμως για να εκλεγεί θα πρέπει να συγκεντρώσει το 3% του συνόλου των ψηφισάντων, κάτι μάλλον απίθανο», υποστηρίζει ο κ. Σωτηρέλης.

Ακόμη όμως και αυτή η δυνατότητα είναι προσωρινή κατά τον ίδιο διότι αναμένεται, είτε μέσα στο 2027 είτε το αργότερο έως το 2028, η απόφαση του Αρείου Πάγου για την υπόθεση. «Με αυτήν η καταδίκη αναμένεται να καταστεί αμετάκλητη, οπότε για τα επόμενα 13 χρόνια μετά την απόφαση ο Ηλίας Κασιδιάρης θα στερείται σύμφωνα με τον νόμο των εκλογικών του δικαιωμάτων (δηλ. τόσο του εκλέγειν όσο και του εκλέγεσθαι). Άρα έως το 2040 ή το 2041 δεν θα μπορεί ούτως ή άλλως να μετάσχει σε καμία απολύτως εκλογή, είτε βουλευτική είτε ευρωπαϊκή είτε αυτοδιοικητική», προσθέτει ο ίδιος.