Μπορούν να υπάρξουν «διαστημικά μωρά»; – Οι επιστήμονες απαντούν και τα νέα δεν είναι καλά

Ένα από τα πιο συχνά -αλλά και πιο αμφιλεγόμενα- ερωτήματα γύρω από τη ζωή στο Διάστημα αφορά το ενδεχόμενο τεκνοποίησης εκτός Γης. Νέα διεθνής επιστημονική μελέτη επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, εξηγώντας γιατί η δημιουργία ή η κύηση ενός «space baby» δεν θεωρείται σήμερα ασφαλής.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Reproductive BioMedicine Online, εκπονήθηκε από διεθνή ομάδα ειδικών στην αναπαραγωγική ιατρική, την αεροδιαστημική υγεία και τη βιοηθική. Επικεφαλής ήταν ο Giles Palmer από την International IVF Initiative, ο οποίος υπογράμμισε ότι η πρόοδος στην εξωσωματική γονιμοποίηση και η εξερεύνηση του Διαστήματος φέρνουν πλέον το σενάριο της αναπαραγωγής στο Διάστημα πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Το Διάστημα ως «εχθρικό περιβάλλον» για την αναπαραγωγή

Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν το Διάστημα βιολογικά εχθρικό για τον ανθρώπινο οργανισμό, επισημαίνοντας τέσσερις βασικούς παράγοντες κινδύνου:

1. Κοσμική ακτινοβολία

Η αυξημένη έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA, επηρεάζοντας γαμέτες, έμβρυα και κυήσεις.

2. Μικροβαρύτητα

Η έλλειψη φυσιολογικής βαρύτητας επηρεάζει:

• Την εμβρυϊκή ανάπτυξη

• Τη λειτουργία κυττάρων και ιστών

• Τη ροή υγρών στο σώμα

3. Διαταραχή κιρκαδικού ρυθμού

Οι συνεχείς εναλλαγές φωτός-σκότους επηρεάζουν ορμονικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τη γονιμότητα.

4. Σωματικό και ψυχολογικό στρες

Η απομόνωση, οι περιορισμένοι χώροι και οι απαιτητικές συνθήκες επιβαρύνουν το ενδοκρινικό σύστημα.

Τι δείχνουν μέχρι σήμερα τα δεδομένα

Υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία από γυναίκες αστροναύτες διαστημικών αποστολών της NASA, τα οποία δείχνουν ότι μετά την επιστροφή τους στη Γη εμφάνισαν παρόμοια ποσοστά εγκυμοσύνης και επιπλοκών με τον γενικό πληθυσμό.

Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι:

• Οι αποστολές ήταν σχετικά σύντομες.

• Δεν υπάρχουν δεδομένα για πολυετή παραμονή στο Διάστημα.

• Δεν έχει μελετηθεί κύηση που να εξελίχθηκε εξ ολοκλήρου εκτός Γης.

Σε πειράματα με ζώα, η ακτινοβολία έχει συνδεθεί με διαταραχές του εμμηνορροϊκού κύκλου, αλλά δεν υπάρχουν αντίστοιχα επιβεβαιωμένα στοιχεία για ανθρώπους.

Αναγκαία νέα επιστημονικά πρωτόκολλα

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται εκτεταμένα δεδομένα ώστε να αναπτυχθούν:

• Διαγνωστικές μέθοδοι

• Προληπτικές στρατηγικές

• Θεραπευτικά πρωτόκολλα για περιβάλλοντα εκτός Γης.

Ο δρ. Fathi Karouia, ερευνητής της NASA και εκ των βασικών συγγραφέων της μελέτης, προειδοποίησε ότι η αναπαραγωγική υγεία δεν μπορεί να παραμένει «τυφλό σημείο» της διαστημικής πολιτικής, ειδικά καθώς αυξάνονται οι εμπορικές αποστολές και ο ιδιωτικός διαστημικός τουρισμός.

Προοπτική για το μέλλον – αλλά όχι άμεσα

Η μελέτη δεν αποκλείει ότι τεχνολογίες όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση θα μπορούσαν μελλοντικά να εφαρμοστούν στο Διάστημα. Ωστόσο, πριν εξεταστεί οποιοδήποτε σενάριο κύησης ή γέννησης, απαιτείται:

• Διεθνής συνεργασία

• Βιοηθικό πλαίσιο

• Ιατρικά πρωτόκολλα ασφάλειας

Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η παρατεταμένη παραμονή στο Διάστημα ενέχει δυνητικούς κινδύνους για την αναπαραγωγική λειτουργία ανδρών και γυναικών — από την ακτινοβολία έως τη μικροβαρύτητα.

Με απλά λόγια, τα «space babies» μπορεί να αποτελούν επιστημονική πιθανότητα του μέλλοντος, αλλά προς το παρόν παραμένουν ένα σενάριο υψηλού ρίσκου που η επιστήμη δεν είναι ακόμη έτοιμη να υποστηρίξει.