Μυωπία: Νέα θεωρία ενοχοποιεί την παραμονή σε εσωτερικούς χώρους και όχι τα κινητά τηλέφωνα

Η μυωπία, ή αλλιώς η δυσκολία να βλέπουμε καθαρά τα μακρινά αντικείμενα, αυξάνεται ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο, και πολλοί έχουν κατηγορήσει την αυξημένη χρήση οθονών για το φαινόμενο. Ωστόσο, νέα έρευνα από το SUNY College of Optometry στις ΗΠΑ υποδεικνύει ότι το πρόβλημα μπορεί να οφείλεται στον τρόπο που χρησιμοποιούμε την όρασή μας στο σπίτι. Σύμφωνα με τη μελέτη, η παρατεταμένη εστίαση σε κοντινά αντικείμενα υπό χαμηλό φωτισμό μπορεί να μειώνει την ποσότητα φωτός που φτάνει στον αμφιβληστροειδή, ενισχύοντας έτσι την ανάπτυξη μυωπίας.

Μυωπία: ένα παγκόσμιο φαινόμενο

Η μυωπία θεωρείται πλέον παγκόσμια επιδημία, με σχεδόν το 50% των νέων ενηλίκων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη να επηρεάζονται, ενώ σε περιοχές της ανατολικής Ασίας τα ποσοστά φτάνουν και το 90%. Παράγοντες όπως η κληρονομικότητα αυξάνουν τον κίνδυνο, αλλά η ταχεία επιδείνωση μέσα σε λίγες γενιές υποδεικνύει ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Σε πειραματικά μοντέλα, η μυωπία μπορεί να προκληθεί με τη χρήση αρνητικών φακών, και οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτές οι μέθοδοι ενεργοποιούν διαφορετικούς μηχανισμούς.

Η νέα θεωρία

Η νέα θεωρία της ομάδας του SUNY προτείνει ότι ένας κοινός μηχανισμός μπορεί να εξηγήσει τόσο την ανάπτυξη της μυωπίας όσο και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ελεγχθεί. Όταν το μάτι εστιάζει σε κοντινά αντικείμενα σε εσωτερικούς χώρους με χαμηλό φωτισμό, η κόρη συστέλλεται για να βελτιώσει την ευκρίνεια της εικόνας, αλλά ταυτόχρονα μειώνεται σημαντικά η φωτεινότητα που φτάνει στον αμφιβληστροειδή. Αντίθετα, σε έντονο φυσικό φως η συστολή της κόρης ρυθμίζεται από τη φωτεινότητα και όχι από την απόσταση του αντικειμένου, γεγονός που προστατεύει από την ανάπτυξη μυωπίας.

Επιπλέον, η μελέτη δείχνει ότι η χρήση αρνητικών φακών ενισχύει τη μείωση του φωτός στον αμφιβληστροειδή, καθώς η προσαρμογή του φακού για κοντινή εστίαση οδηγεί σε περαιτέρω συστολή της κόρης. Αυτός ο μηχανισμός εντείνεται όταν η κοντινή εστίαση διαρκεί για πολλή ώρα, όπως συμβαίνει κατά τη χρήση κινητών τηλεφώνων ή βιβλίων για δεκάδες λεπτά συνεχόμενα, και γίνεται ακόμη πιο έντονος όταν το μάτι έχει ήδη αναπτύξει μυωπία. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης άλλες διαταραχές που σχετίζονται με τη μυωπία, όπως αλλαγές στην κίνηση των ματιών κατά την προσαρμογή και μειωμένη αποτελεσματικότητα του ματιού στη ρύθμιση της κόρης.

Αν επιβεβαιωθεί η θεωρία, θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι ειδικοί αντιμετωπίζουν την πρόοδο της μυωπίας και τις θεραπείες της. Η μελέτη υποδεικνύει ότι η μυωπία μπορεί να ελεγχθεί εξασφαλίζοντας επαρκή έκθεση σε ασφαλές έντονο φως και μειώνοντας τη συστολή της κόρης λόγω παρατεταμένης κοντινής εστίασης. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με φακούς πολυεστιακούς ή μείωσης αντίθεσης, με σταγόνες ατροπίνης που μπλοκάρουν τους μύες της κόρης, ή με την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους κοιτάζοντας μακριά, χωρίς να απαιτείται κοντινή εστίαση.

Προοπτικές της μελέτης

Συνοψίζοντας, η μελέτη μας εφιστά την προσοχή ως προς την εστίαση των ματιών: εάν συνεχίσουμε να κοιτάζουμε για πολλή ώρα σε κοντινά αντικείμενα με χαμηλό φωτισμό, οι στρατηγικές πρόληψης ή ελέγχου της μυωπίας ενδέχεται να είναι λιγότερο αποτελεσματικές. Η θεωρία, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Cell Reports, θέτει τις βάσεις για νέες έρευνες και πιθανές στρατηγικές πρόληψης της μυωπίας.