Ωκεανοί: Η «αόρατη» απειλή - Μικρόβια παράγουν μεθάνιο και επιταχύνουν την κλιματική κρίση

Οι ωκεανοί δεν είναι απλώς «θύματα» της κλιματικής αλλαγής αλλά μπορεί να εξελίσσονται και σε έναν σιωπηλό επιταχυντή της. Μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως έναν μηχανισμό που μέχρι σήμερα περνούσε απαρατήρητος και θα μπορούσε να επιδεινώσει σημαντικά την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο sciencedaily.com, από το έγκριτο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, μικρόβια στους ωκεανούς ενδέχεται να παράγουν περισσότερο μεθάνιο όσο τα νερά θερμαίνονται και φτωχαίνουν σε θρεπτικά συστατικά.

Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν ένα περίεργο φαινόμενο: γιατί τα επιφανειακά νερά των ωκεανών, που είναι πλούσια σε οξυγόνο, εκπέμπουν μεθάνιο. Και αυτό γιατί το μεθάνιο, ένα από τα πιο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου, παράγεται συνήθως σε περιβάλλοντα χωρίς οξυγόνο, όπως οι βάλτοι ή τα βαθιά θαλάσσια ιζήματα.

Η απάντηση κρύβεται στα μικρόβια - Πώς η θέρμανση αλλάζει τα πάντα

Η ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ, με επικεφαλής τον Thomas Weber, εντόπισε έναν κρίσιμο μηχανισμό: συγκεκριμένα βακτήρια αρχίζουν να παράγουν μεθάνιο όταν υπάρχει έλλειψη φωσφορικών, ενός βασικού θρεπτικού στοιχείου.

Με απλά λόγια, όσο πιο «φτωχά» γίνονται τα επιφανειακά νερά σε θρεπτικά συστατικά, τόσο πιο ευνοϊκές γίνονται οι συνθήκες για αυτή τη διαδικασία. Η κλιματική αλλαγή δεν ανεβάζει απλώς τη θερμοκρασία των ωκεανών. Διαταράσσει και την εσωτερική τους ισορροπία.

Καθώς τα επιφανειακά νερά θερμαίνονται, γίνονται ελαφρύτερα και δεν αναμειγνύονται εύκολα με τα βαθύτερα, πιο ψυχρά στρώματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η μεταφορά θρεπτικών συστατικών, όπως τα φωσφορικά, προς την επιφάνεια.  Το αποτέλεσμα; Ένα περιβάλλον «ιδανικό» για τα μικρόβια που παράγουν μεθάνιο.

 Ένας επικίνδυνος φαύλος κύκλος και το «κενό» στα κλιματικά μοντέλα

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στους επιστήμονες. Και αυτό γιατί δημιουργεί έναν δυνητικά εκρηκτικό μηχανισμό ανατροφοδότησης:

• Θερμότεροι ωκεανοί
• Λιγότερα θρεπτικά συστατικά
• Περισσότερη παραγωγή μεθανίου
• Ακόμη μεγαλύτερη υπερθέρμανση

Ένας κύκλος που μπορεί να ενισχύσει την κλιματική αλλαγή πολύ περισσότερο από ό,τι εκτιμούσαμε μέχρι σήμερα.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο; Αυτός ο μηχανισμός δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στα περισσότερα κλιματικά μοντέλα.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η κατανόηση τέτοιων μικροσκοπικών αλλά κρίσιμων διεργασιών είναι απαραίτητη για πιο ακριβείς προβλέψεις σχετικά με το μέλλον του πλανήτη. «Πρόκειται για ένα βασικό κομμάτι που έλειπε από το παζλ», τονίζει ο Weber, υπογραμμίζοντας ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ περιβάλλοντος και φυσικών πηγών αερίων του θερμοκηπίου είναι πιο σύνθετη απ’ όσο πιστεύαμε.