Όλα όσα αλλάζουν σε φόρο-πρόστιμα, τεκμήρια, μετρητά και κρυπτονομίσματα

«Κούρεμα» προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενου φόρου, μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος για τους πωλητές στις λαϊκές αγορές, απαλλαγή ακινήτων σε μικρούς οικισμούς από το 2027 μέσω Μ.Ι.Δ.Α, απαγόρευση συνολικών συναλλαγών αξίας 500 ευρώ και άνω με μετρητά, νέο πλαίσιο για τα κρυπτονομίσματα και θεσμοθέτηση χρηστικού φορολογικού οδηγού για επενδύσεις προβλέπει μεταξύ άλλων νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.

Ειδικότερα σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις:

Ποινολόγιο για εκπρόθεσμες δηλώσεις

• Μειώνεται στα 100 ευρώ από 250 ή 500 ευρώ το πρόστιμο για την εκπρόθεσμη ή μη υποβολή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου ή δήλωσης ΦΠΑ που σε υπόχρεους τήρησης βιβλίων όταν πρόκειται για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ενώ τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν από 19.4.2024 για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις διαγράφονται ή συμψηφίζονται.

• Δεν επιβάλλονται πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων όταν ο υπόχρεος είναι ανήλικος, ενώ η εξαίρεση καλύπτει και τις δηλώσεις των γονέων όταν αυτές περιλαμβάνουν εισοδήματα ανήλικων τέκνων. Η ρύθμιση ισχύει και αναδρομικά για παλαιότερες χρήσεις. Επιπλέον, αν έχει γίνει έναρξη δραστηριότητας ανηλίκου χωρίς πραγματικά έσοδα, δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος. Ειδικά δε για τα έτη 2023 και 2024 προβλέπεται η δυνατότητα εφαρμογής της διάταξης για την αμφισβήτηση του τεκμαρτού εισοδήματος.

Τεκμαρτό εισόδημα

• Δεν εφαρμόζεται στους πωλητές σε λαϊκές αγορές η προσαύξηση 5% που επιβαρύνει άλλους επαγγελματίες όταν ο τζίρος τους ξεπερνά τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.

• Το τεκμήριο μειώνεται κατά 30%

• Σε περίπτωση που ο πωλητής είναι ανήλικος για μέρος ή για όλο το φορολογικό έτος μπορεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα

Συναλλαγές με μετρητά

Το πλαφόν για τις πληρωμές με μετρητά αφορά τη συνολική συναλλαγή και όχι τα επιμέρους φορολογικά στοιχεία. Όταν μια συναλλαγή πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτη έχει συνολική αξία 500 ευρώ και άνω, η εξόφλησή της πρέπει να γίνεται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, όπως τραπεζικό έμβασμα, λογαριασμό πληρωμών ή ηλεκτρονικό πορτοφόλι. Η χρήση μετρητών δεν επιτρέπεται. Αν μία επιχείρηση δεχθεί μετρητά για τέτοια συναλλαγή, το πρόστιμο είναι ίσο με το διπλάσιο της αξίας που πληρώθηκε σε μετρητά

Κρυπτονομίσματα

Καθιερώνεται υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών από Δηλούντες Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων, δηλαδή υπηρεσίες και πλατφόρμες που διαμεσολαβούν ή εξυπηρετούν συναλλαγές σχετικές με crypto-assets. ενώ προβλέπονται κανόνες για την κοινοποίηση ΑΦΜ και για τις δηλώσεις πληροφοριών συμπληρωματικού φόρου πολυεθνικών ομίλων με στόχο να μπει κόφτης στην απόκρυψη εισοδημάτων ή περιουσιακών στοιχείων.

Παράλληλα τα πρόστιμα για τους Δηλούντες Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων διαμορφώνονται σε 100 ευρώ για εκπρόθεσμη υποβολή πληροφοριών για κάθε Δηλωτέα Συναλλαγή, σε 300 ευρώ για παράλειψη υποβολής ή για υποβολή ελλιπών ή ανακριβών πληροφοριών, ανά Δηλωτέα Συναλλαγή. σε 1.000 ευρώ για μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή, συμπλήρωση ή διόρθωση πληροφοριών/στοιχείων εντός προθεσμίας, ανά Δηλωτέα Συναλλαγή, σε 2.500 ευρώ για μη συνεργασία κατά τον έλεγχο ή όταν διαπιστώνεται μη συμμόρφωση με τους κανόνες υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας και σε 5.000 ευρώ για μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών σχετικά με κάθε Δηλωτέα Συναλλαγή, μετά από έλεγχο και εντός της σχετικής προθεσμίας.

Το συνολικό ποσό προστίμων ανά έλεγχο δεν μπορεί να ξεπερνά τις 500.000 ευρώ, ενώ ειδικά για τις παραβάσεις της εκπρόθεσμης υποβολής το ανώτατο όριο είναι 10.000 ευρώ ανά έτος αναφοράς. Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα επιβάλλονται στο διπλάσιο, και σε νέα υποτροπή στο τετραπλάσιο του αρχικού προστίμου.

Απαλλαγή ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς

Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α) θα αποτελεί από το 2027 πηγή πληροφόρησης για την πιστοποίηση της κύριας κατοικίας, ιδίως για ακίνητα σε μικρούς οικισμούς, στο πλαίσιο της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ.

Η μεταβολή αυτή είναι ουσιώδης, διότι μέχρι σήμερα το στοιχείο της κύριας κατοικίας προέκυπτε βασικά από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Μέχρι την παραγωγική λειτουργία του Μ.Ι.Δ.Α., η κύρια κατοικία θα εξακολουθεί να αποδεικνύεται από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους.

Φορολογικός οδηγός για επενδύσεις

Φυσικά και νομικά πρόσωπα θα μπορούν, με αίτηση και παράβολο να ζητούν εκ των προτέρων ερμηνεία της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας για συγκεκριμένες μελλοντικές επενδύσεις ώστε να έχουν μεγαλύτερη ασφάλεια και να αποφεύγουν αμφισβητήσεις ή πρόστιμα. Η απάντηση θα εκδίδεται, εφόσον γίνει δεκτή η αίτηση, μέσα σε 150 ημέρες και είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση όσο δεν αλλάζουν τα πραγματικά δεδομένα ή η νομοθεσία.

Για το παραδεκτό της αίτησης απαιτείται παράβολο τουλάχιστον 5.000 ευρώ, ενώ το συνολικό παράβολο μπορεί να κυμαίνεται από 15.000 έως 50.000 ευρώ, ανάλογα με την πολυπλοκότητα, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης, καθώς και το αν ζητείται επίσπευση. Οι Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις θα δημοσιεύονται ανωνυμοποιημένες στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ.

Πλατφόρμα για «κόκκινα» δάνεια

Ιδρύεται Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων υπό τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους για την καταγραφή τόσο ολοκληρωμένων όσο και μελλοντικών συναλλαγών σε χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Στόχος η παροχή συγκρίσιμων πληροφοριών, η διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα και η υποστήριξη της αγοράς αυτών των χαρτοφυλακίων.