Όταν η ελπίδα συναντά τον κίνδυνο: Η σκοτεινή αγορά σπέρματος στο διαδίκτυο και οι αγγελίες παγίδες
Πίσω από τις αγγελίες δωρεάς σπέρματος, γυναίκες καταγγέλλουν παρενοχλήσεις και κινδύνους.
Μια ανάρτηση. Ένα μήνυμα. Μια υπόσχεση ότι το όνειρο της μητρότητας μπορεί να γίνει πραγματικότητα χωρίς αναμονές και χωρίς το υψηλό κόστος των κλινικών γονιμότητας.
Για εκατοντάδες γυναίκες, η αναζήτηση ξεκινά με ελπίδα. Για ορισμένες, όμως, καταλήγει σε μια σκοτεινή διαδρομή γεμάτη κινδύνους, πιέσεις και αμφιλεγόμενες πρακτικές που αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η «μυστική» αγορά πίσω από τις οθόνες
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες γυναίκες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε θεραπείες γονιμότητας αναζητούν εναλλακτικές λύσεις στο διαδίκτυο.
Μέσα από ομάδες κοινωνικής δικτύωσης και εξειδικευμένες ιστοσελίδες που θυμίζουν εφαρμογές γνωριμιών, αυτοαποκαλούμενοι «δότες» προσφέρουν δείγματα σπέρματος, υποσχόμενοι γρήγορες και οικονομικές λύσεις.
Πίσω από τα προφίλ, ωστόσο, δεν υπάρχουν πάντα έλεγχοι, πιστοποιήσεις ή εγγυήσεις. Αντίθετα, σύμφωνα με έρευνα του BBC, έχει δημιουργηθεί μια παράλληλη αγορά που λειτουργεί σχεδόν χωρίς κανόνες.
Σπέρμα σε παγωμένο κουτί τοματοπολτού
Για να διαπιστώσει πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση σε αυτή την αγορά, δημοσιογράφος του BBC δημιούργησε ψεύτικο προφίλ και επικοινώνησε με έναν άνδρα που διαφήμιζε τις υπηρεσίες του στο διαδίκτυο. Η συμφωνία έκλεισε μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Με αντάλλαγμα 100 λίρες, ο «δότης» υποσχέθηκε αποστολή δείγματος την επόμενη κιόλας ημέρα. Δεν ζήτησε αποδεικτικά ταυτότητας, ούτε παρουσίασε ιατρικές εξετάσεις ή πιστοποιητικά υγείας.
Όταν το πακέτο έφτασε, η εικόνα ήταν αποκαλυπτική. Το δείγμα είχε τοποθετηθεί σε αυτοσχέδια συσκευασία, συνοδευόμενο από ένα παγωμένο κουτί τοματοπολτού που χρησιμοποιούνταν ως μέσο ψύξης. Η έκπληξη ήρθε λίγο αργότερα.
Το εύρημα που σήμανε συναγερμό
Το δείγμα παραδόθηκε σε αδειοδοτημένη κλινική για εξέταση. Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι τα σπερματοζωάρια δεν ήταν πλέον βιώσιμα, γεγονός που έθετε υπό αμφισβήτηση όχι μόνο την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας αλλά και την ασφάλεια των συνθηκών μεταφοράς.
Ο άνδρας που το απέστειλε, αμφισβήτησε τα συμπεράσματα, υποστηρίζοντας ότι έχει συμβάλει σε πολλές επιτυχημένες εγκυμοσύνες μέσω της ίδιας μεθόδου.
Τα μηνύματα που «έδειξαν» παρενόχληση
Όσο η έρευνα προχωρούσε, η δημοσιογράφος διαπίστωνε ότι το πρόβλημα δεν περιοριζόταν στην ποιότητα των δειγμάτων.
Μόλις εντάχθηκε σε διαδικτυακές ομάδες δωρεάς, άρχισε να δέχεται δεκάδες μηνύματα από άνδρες. Αρχικά έμοιαζαν πρόθυμοι να βοηθήσουν. Σύντομα, όμως, αρκετές συνομιλίες πήραν διαφορετική κατεύθυνση.
Κάποιοι ζητούσαν προσωπικές φωτογραφίες, άλλοι επέμεναν για συναντήσεις, ενώ δεν έλειψαν όσοι προσπαθούσαν να πείσουν ότι η σεξουαλική επαφή αποτελούσε την πιο «αποτελεσματική» μέθοδο σύλληψης.
Οι πιέσεις, σύμφωνα με την έρευνα, ήταν συχνά επίμονες και επαναλαμβανόμενες.
Οι προειδοποιήσεις που προκαλούν ανατριχίλα
Μέσα στις ίδιες ομάδες, γυναίκες αντάλλασσαν εμπειρίες και προειδοποιήσεις.
Σε μία περίπτωση, μέλος ανέφερε ότι ανακάλυψε εκ των υστέρων πως άνδρας από τον οποίο είχε λάβει δωρεά ήταν καταδικασμένος για σεξουαλικά αδικήματα.
Η αποκάλυψη προκάλεσε έντονη ανησυχία, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από προφίλ τα οποία συχνά εμφανίζονται αξιόπιστα και φιλικά.
Ο φόβος της εκμετάλλευσης
Οι αρμόδιες βρετανικές αρχές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την εξάπλωση του φαινομένου.
Η Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας προειδοποιεί ότι γυναίκες που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση μπορεί να γίνουν στόχος ατόμων που εκμεταλλεύονται την επιθυμία τους να αποκτήσουν παιδί.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η μη ρυθμιζόμενη δωρεά σπέρματος εκτός αδειοδοτημένων δομών στερείται των δικλίδων ασφαλείας που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Όταν η ελπίδα συναντά τον κίνδυνο
Για πολλές γυναίκες, το διαδίκτυο μοιάζει να προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία στη μητρότητα.
Η έρευνα, ωστόσο, αποκαλύπτει ότι πίσω από τις εύκολες υποσχέσεις και τις δελεαστικές αγγελίες κρύβεται μια γκρίζα ζώνη, όπου η απουσία ελέγχου μπορεί να μετατρέψει ένα όνειρο ζωής σε μια εμπειρία γεμάτη αβεβαιότητα, κινδύνους και δυσάρεστες εκπλήξεις.
Οι αρχές επισημαίνουν ότι η μη ρυθμιζόμενη δωρεά σπέρματος ενέχει σημαντικούς κινδύνους και μπορεί να οδηγήσει σε εκμετάλλευση ευάλωτων ατόμων. Για τον λόγο αυτό, συνιστούν στο κοινό να επιλέγει αποκλειστικά τις επίσημα ρυθμιζόμενες διαδικασίες και να αποφεύγει ανεπίσημες πρακτικές.