Οθόνες αφής στο αυτοκίνητο: Γιατί είναι επικίνδυνη η χρήση τους, ενώ οδηγείς

Σήμερα, οι οθόνες αφής κυριαρχούν στα ταμπλό των αυτοκινήτων, αντικαθιστώντας τα κουμπιά που μπορούσες να χειριστείς χωρίς να κοιτάξεις. Ωστόσο, νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό ACM Association for Computing Machinery δείχνει ότι ο χειρισμός τους απαιτεί σημαντική προσοχή, ειδικά αν όταν πρέπει να έχεις το νου σου στον δρόμο. Η προσπάθεια να χειριστείς τη μουσική, την πλοήγηση ή άλλες λειτουργίες αυξάνει τον κίνδυνο απόσπασης και μειώνει την ποιότητα οδήγησης, ακόμα και αν είσαι έμπειρος.

Προσοχή και multitasking: το πρόβλημα των touchscreens 

Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side Of News, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα απαιτητικό περιβάλλον προσομοιωτή, όπου οι οδηγοί έπρεπε να χρησιμοποιούν την οθόνη αφής και ταυτόχρονα να εκτελούν ένα νοητικό τεστ μνήμης, αναπαριστώντας τις απαιτήσεις της πραγματικής οδήγησης. Καταγράφηκαν κινήσεις ματιών, χεριών, μέγεθος κορών και αντιδράσεις του δέρματος για να μετρηθεί η νοητική προσπάθεια. Οι φυσιολογικές ενδείξεις επιβεβαίωσαν ότι η νοητική φόρτιση αυξήθηκε σημαντικά, δείχνοντας πόσο εύκολα το μυαλό μπορεί να φτάσει στα όρια του όταν συνδυάζονται οδήγηση και multitasking.

Πώς η οθόνη επηρεάζει την οδήγηση και τη μνήμη σου

Η χρήση της οθόνης επηρέασε την ποιότητα οδήγησης: τα αυτοκίνητα παρέκκλιναν εντός  λωρίδας περίπου 42% περισσότερο, ενώ το στρίψιμο του τιμονιού γινόταν λιγότερο σταθερό. Η απόδοση στην οθόνη αφής μειώθηκε σημαντικά όταν οι συμμετέχοντες οδηγούσαν. Ταχύτητα και ακρίβεια έπεσαν κατά σχεδόν 60%. Οι οδηγοί δεν έγιναν ανακριβείς, αλλά επιβράδυναν τις κινήσεις τους για να διατηρήσουν την ακρίβεια, δείχνοντας ότι η προσοχή είναι περιορισμένη. Ακόμη και το να γίνουν τα κουμπιά μεγαλύτερα δεν έλυσε το πρόβλημα, καθώς το σημαντικό ήταν η οπτική αναζήτηση πριν την επαφή με την οθόνη και όχι η ίδια η στόχευση.

Η παρακολούθηση των ματιών αποκάλυψε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι οδηγοί κινούσαν πρώτα το χέρι προς την οθόνη και μετά κοίταζαν, αντίθετα με τη φυσιολογική σειρά «μάτια-χέρι». Αυτό συνέβη στο 70% των περιπτώσεων υπό υψηλή νοητική φόρτιση, υποδεικνύοντας ότι οι οδηγοί βασίζονταν στη μνήμη για να ξεκινήσουν την κίνηση και σταματούσαν ενδιάμεσα περιμένοντας οπτική επιβεβαίωση. 

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οδήγηση, χρήση οθόνης αφής και νοητική λειτουργία αντλούν από την ίδια δεξαμενή προσοχής. Όταν η δεξαμενή εξαντλείται, οι οδηγοί περιορίζουν τον χειρισμό της οθόνης, για να κρατήσουν τον έλεγχο του οχήματος. Η έρευνα τονίζει ότι η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από την απαγόρευση του κινητού, αλλά και από τον τρόπο που σχεδιάζονται οι οθόνες και οι αλληλεπιδράσεις στο αυτοκίνητο, ώστε να ταιριάζουν με τα ανθρώπινα όρια.

Σχεδίαση για ασφάλεια: adaptive interfaces στο μέλλον

Οι ερευνητές προτείνουν ότι τα μελλοντικά συστήματα μπορούν να προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο, ενσωματώνοντας αισθητήρες ματιών ή αφής στο τιμόνι για να εκτιμήσουν τη νοητική φόρτιση. Η διεπαφή θα μπορούσε να προβάλλει μόνο τα απαραίτητα χειριστήρια, να μειώνει τα βήματα ή να καθυστερεί μη κρίσιμες λειτουργίες σε απαιτητικές στιγμές. Έτσι, οι οδηγοί θα διατηρούν τον έλεγχο χωρίς να χάνουν τη χρησιμότητα των τεχνολογιών του αυτοκινήτου.

Η πρακτική αξία της μελέτης είναι πολύ σημαντική για κατασκευαστές αυτοκινήτων και σχεδιαστές συστημάτων πλοήγησης. Οι έξυπνες, προσαρμοζόμενες οθόνες μπορούν να μειώσουν την απόσπαση, να περιορίσουν τον κίνδυνο ατυχήματος και να αυξήσουν την εμπιστοσύνη των οδηγών στην τεχνολογία, προσφέροντας ένα πιο ασφαλές και αποτελεσματικό περιβάλλον οδήγησης.