«Πεφταστέρια» του χειμώνα: Τη νύχτα της Κυριακής θα δούμε την τελευταία βροχή μετεωριτών του έτους

Η βροχή διαττόντων μετεωριτών, φαινόμενο που είναι γνωστό και ως Ουρσίδες ή Περσείδες κορυφώνεται και φέτος κάτω από σκοτεινό ουρανό, κοντά στη φάση της νέας σελήνης, προσφέροντας ιδανικές συνθήκες για παρατήρηση.

Όσοι παρατηρήσουν τον ουρανό τη νύχτα της 21ης προς 22 Δεκεμβρίου θα έχουν την ευκαιρία να δουν τα λεγόμενα «πεφταστέρια», καθώς η ετήσια βροχή των Ουρσίδων φτάνει στο αποκορύφωμά της.

Αν και το φαινόμενο είναι ενεργό από τις 13 έως τις 26 Δεκεμβρίου, η νύχτα κορύφωσης συμπίπτει με το χειμερινό ηλιοστάσιο, στις 21 Δεκεμβρίου, στις 10:03 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ). Παρότι τα δύο γεγονότα δεν σχετίζονται, η πιο μεγάλη νύχτα του χρόνου στο βόρειο ημισφαίριο αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία για παρατήρηση και φωτογράφιση μετεώρων.

Οι Ουρσίδες δεν συγκαταλέγονται στις πιο εντυπωσιακές βροχές διαττόντων του έτους και συχνά περνούν απαρατήρητες λόγω των εορτών των Χριστουγέννων. Ωστόσο, φέτος υπάρχουν ιδιαίτεροι λόγοι που αξίζει να τις παρακολουθήσει κανείς.

Ιδανικές συνθήκες παρατήρησης

Η φετινή εμφάνιση των Ουρσίδων πραγματοποιείται λίγο μετά τη νέα σελήνη, όταν η Σελήνη βρίσκεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και απουσιάζει από τον νυχτερινό ουρανό. Η νέα σελήνη σημειώνεται στις 19 Δεκεμβρίου, στις 8:43 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής), και στις 21 Δεκεμβρίου θα είναι μόλις ένα λεπτό ημισεληνάκι με φωτεινότητα 2%. Οι σκοτεινοί ουρανοί αυξάνουν τις πιθανότητες να εντοπίσει κανείς τους αμυδρούς, ταχύτατους διαττόντες.

Σύμφωνα με την American Meteor Society, η βροχή των Ουρσίδων παράγει συνήθως 5 έως 10 μετέωρα την ώρα. Ωστόσο, κατά το παρελθόν έχουν καταγραφεί εξάρσεις που ξεπέρασαν τα 25 μετέωρα ανά ώρα, ενώ σε ορισμένες χρονιές, όπως το 1945 και το 1986, οι ρυθμοί έφτασαν έως και τα 100 μετέωρα την ώρα, σύμφωνα με το EarthSky.

Οι καλύτερες ώρες για παρατήρηση

Αν και οι Ουρσίδες είναι ορατές όλη τη νύχτα, οι καλύτερες ώρες παρατήρησης θεωρούνται λίγο πριν την αυγή της Δευτέρας, 22 Δεκεμβρίου. Το σημείο από όπου φαίνεται να προέρχονται οι διάττοντες είναι το φωτεινό αστέρι Kochab, στον αστερισμό της Μικρής Άρκτου, που εκείνη την ώρα βρίσκεται ψηλότερα στον βόρειο ουρανό. Το φαινόμενο δεν είναι ορατό από το μεγαλύτερο μέρος του νότιου ημισφαιρίου.

Η προέλευση των Ουρσίδων

Η βροχή των Ουρσίδων προκαλείται από σκόνη και θραύσματα που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης 8P/Tuttle, ο οποίος περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο κάθε 13,5 χρόνια.

Η επόμενη βροχή διαττόντων που θα ακολουθήσει είναι οι Τεταρτίδες, ένα επίσης υποτιμημένο φαινόμενο, που θα κορυφωθεί τη νύχτα της 2ας προς 3 Ιανουαρίου 2026, με έως και 120 μετέωρα την ώρα, παρά το φως της πανσελήνου του Ιανουαρίου.