Ποιοι είναι οι Αμερικανοί που υπόσχονται «λιακάδα κατά παραγγελία»

Γίνεται να έχουμε φως του ήλιου στη μέση της νύχτας; Η Reflect Orbital, μια αμερικανική start up με έδρα την Καλιφόρνια που ιδρύθηκε μόλις πριν από 5 χρόνια, έλαβε το πράσινο φως τον Ιούλιο από την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) προκειμένου να προχωρήσει έως το τέλος του έτους σε δοκιμές των δορυφόρων της παρά τις σφοδρές αντιδράσεις της Αμερικανικής ΄Ενωσης Αστρονομίας.

Σκοπός της εταιρείας: ο φωτισμός της Γης τη νύχτα με αντικατοπτρισμό των ακτίνων του ΄Ηλιου σε έναν δορυφόρο καθρέφτη που θα βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη!

Ο πρώτος από μια μακρά σειρά, με την ονομασία Eärendil 1, είναι ήδη έτοιμος. Ο σχεδιασμός φιλοδοξεί να τοποθετήσει 50.000 αντίστοιχους «διαστημικούς καθρέφτες» σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη έως το 2035.

Η κλίμακα είναι εντυπωσιακή. Ο Eärendil 1 είναι εξοπλισμένος με κάτοπτρα διαστάσεων 18Χ18 (άρα 324 m²) με πάχος 28 φορές πιο λεπτό από μια ανθρώπινη τρίχα (!) ενώ είναι αναδιπλούμενα και σε πλήρες άνοιγμα απολύτως επίπεδα.

Η τοποθέτηση θα ακολουθήσει την θέση του ΄Ηλιου και θα κατευθύνει τις ακτίνες σε συγκεκριμένα σημεία στη Γη χαρίζοντας φυσικό φως όταν δεν είναι διαθέσιμο.

Φως ήλιου με ρυθμιζόμενο επίπεδο φωτεινότητας

Στον ιστότοπό της, η Reflect Orbital υπόσχεται «πράσινη, άφθονη και on demand (Σ.σ Κατά παραγγελία) ενέργεια». Η εταιρεία διατείνεται πως είναι σε θέση να κατευθύνει μια συμπαγή δέσμη ηλιακού φωτός σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη διαμέτρου 5 χιλιομέτρων.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως ισχυρίζεται πως μπορεί να ρυθμίσει την ένταση του φωτός χωρίς την προηγούμενη εγκατάσταση οποιασδήποτε υποδομής στο έδαφος!

Παραλληλίζοντάς το με έναν γιγάντιο προβολέα που ρυθμίζεται με τηλεχειριστήριο, η θεωρία του σχεδίου κάνει λόγο για ένα επίπεδο φωτεινότητας που θα κυμαίνεται από το φως της Πανσελήνου ως το φως του ήλιου στο απόγειο του μεσημεριού.

Η εταιρεία-που απασχολεί 75 υπαλλήλους- έχει ως απώτερο σκοπό την ορθότερη χρήση του ΄Ηλιου: «Η ηλιακή ενέργεια αντιπροσωπεύει μόλις το 7% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Πιστεύουμε πως η ανθρωπότητα μπορεί και πρέπει να εκμεταλλευθεί περισσότερο την ισχυρότερη πηγή ενέργειας του ηλιακού συστήματος».

Ανάμεσα στις πιθανές εφαρμογές της τεχνογνωσίας της, η Reflect Orbital αναφέρει, φυσικά, την ενέργεια των φωτοβολταϊκών. Διαβεβαιώνει, όμως, πως θα μπορούσε να φωτίσει περιοχές καταστροφών-π.χ σε πυρκαγιές- διευκολύνοντας έτσι τα σωστικά συνεργεία στο έργο τους, να επιτρέψει σε βιομηχανίες «να παρατείνουν τα ωράρια εργασίας τους» παρέχοντας φως του ήλιου και τη νύχτα, να συμβάλλει στην ασφάλεια των πόλεων φωτίζοντας τους σκοτεινούς δρόμους, ακόμη και να επιταχύνει την ανάπτυξη των φυτών.

Οι υπηρεσίες της start up κοστίζουν 5.000$ για κάθε ώρα λειτουργίας κάθε καθρέφτη με την υπογραφή ενός ετήσιου συμβολαίου με ελάχιστη κατανάλωση 1.000 ωρών.

Συμπέρασμα: το όνειρο της λιακάδας κατά παραγγελία δεν είναι για όλους. Επιπλέον, η Reflect Orbital ενημερώνει πως το συμβόλαιο «υπόκειται σε γεωγραφικούς περιορισμούς και προηγούμενες αδειοδοτήσεις» ενώ η οποιαδήποτε συμφωνία απαιτεί μια πολυεπίπεδη διαδικασία εγκρίσεων.

Ο σκεπτικισμός των επιστημόνων

Οι επιστήμονες έχουν ισχυρό αντίλογο στους ισχυρισμούς της εταιρείας. Ο Φρανσουά-Μαρί Μπρεόν, αναπληρωτής διευθυντής στο Εργαστήριο για το Κλίμα και τις Περιβαλλοντικές Επιστήμες (LSCE) στη Γαλλία παρατηρεί: «Φυσικά, η ανθρωπότητα χρησιμοποιεί μόνο ένα πολύ μικρό τμήμα από την ενέργεια του ΄Ηλιου που φθάνει στη Γη.

Για να το αυξήσεις σημαντικά, ωστόσο, θα χρειαζόσουν γιγαντιαίες επιφάνειες από καθρέφτες στο Διάστημα, αντίστοιχες με την επιφάνεια της Γης, πράγμα αδύνατον. Από την άλλη, δεν πιστεύω τους ισχυρισμούς για την ενέργεια, αφού το φως που θα φθάσει σε μας μέσω αυτών των δορυφόρων θα είναι απειροελάχιστο σε σύγκριση με αυτό που χρειαζόμαστε για να παράγουμε σημαντική ποσότητα ενέργειας».

Με τη σειρά του, ο Ολιβιέ Ανό, αστρονόμος στο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Νοτίου Ημισφαιρίου (ESO) σημειώνει: «Δύο τέτοιοι δορυφόροι θα έδιναν ένταση φωτός της τάξεως του 0,1 lux (Σ.σ Μονάδα μέτρησης της έντασης του φωτός).

Για να καταλάβετε τη σύγκριση, το κάθετο φως του ήλιου το μεσημέρι είναι 100.000 lux. Ακόμη κι αν αυξήσουν τον αριθμό των δορυφόρων, θα μπορούσαν να φθάσουν έως τα 100 lux, γεννώνται ερωτήματα, ωστόσο, για την κερδοφορία του σχεδίου».

Σάλος από το ενδεχόμενο φωτορύπανσης

Θεωρητικά, καμία διεθνής συνθήκη δεν απαγορεύει την τοποθέτηση κατόπτρων σε τροχιά γύρω από την Γη. Γεγονός είναι, όμως, πως το project έχει προκαλέσει σάλο στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού.

Η διεθνής οργάνωση Dark Sky έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 12.000 υπογραφές επιστημόνων και πολιτών απ΄όλο τον κόσμο για να καταγγείλουν την εξουσιοδότηση που δόθηκε από την FCC για το σχέδιο της Reflect Orbital.

Σύμφωνα με την οργάνωση, αυτού του είδους οι συγκεντρώσεις των δορυφόρων στον ουρανό θα προκαλέσουν φωτορύπανση που είναι δυνητικά επιβλαβής για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς πάνω στη Γη.

«Μελέτες δείχνουν πως ακόμη και χαμηλά επίπεδα τεχνητού φωτός τη νύχτα διαταράσσουν βασικές λειτουργίες όπως ο προσανατολισμός, η μετανάστευση ή και η αναπαραγωγή εκατοντάδων ειδών ενώ στον άνθρωπο αποσταθεροποιείται ο κιρκάδιος ρυθμός που ελέγχει τον ύπνο, την μεταβολική διαδικασία και τον ορμονικό κύκλο», εξηγεί η Dark Sky.

Ενώπιον των αντιδράσεων, η start up υπογραμμίζει πως η άδεια που έχει εξασφαλίσει αφορά μόνο την διενέργεια της δοκιμής του πρώτου δορυφόρου. Δεσμεύεται πως θα συνεχίσει τον διάλογο με την επιστημονική κοινότητα και διαβεβαιώνει πως λαμβάνει σοβαρά υπ΄όψιν τις παρατηρήσεις της.