Ψηφιακή Τράπεζα Γης: Τι είναι και πώς θα λειτουργεί το νέο εργαλείο μεταφοράς συντελεστή δόμησης

Σε πιλοτική λειτουργία τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026, η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, ανοίγοντας το πρώτο επιχειρησιακό στάδιο για την ενεργοποίηση της διαδικασίας Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης μέσα από ένα σύγχρονο ψηφιακό σύστημα που φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε μια πολεοδομική εκκρεμότητα δεκαετιών.

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας αποτελεί μια σημαντική πολιτική και θεσμική παρέμβαση, καθώς για πρώτη φορά ένα εργαλείο που για χρόνια βρισκόταν εγκλωβισμένο ανάμεσα σε νομικά κενά και διοικητικές δυσλειτουργίες αποκτά σαφές πλαίσιο λειτουργίας και ψηφιακή υποστήριξη.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας  επιχειρεί έτσι να κλείσει μια μακρά εκκρεμότητα στον τομέα της προστασίας του δομημένου περιβάλλοντος και της ορθολογικής χωρικής ανάπτυξης.

Πώς θα λειτουργεί η πιλοτική διαδικασία

Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄1451/13-3-2026) των υπουργείων υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης  και Τεχνητής Νοημοσύνης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζεται η διαδικασία καταχώρισης τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που:

• βρίσκονται ήδη σε ισχύ
• διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά
• έχουν εκδοθεί βάσει των νόμων 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002

Η πιλοτική λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, διάστημα κατά το οποίο θα δοκιμαστεί το σύστημα και θα αξιολογηθούν οι διαδικασίες πριν από την πλήρη εφαρμογή του.

Τι είναι η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης

Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης αποτελεί ένα βασικό πολεοδομικό εργαλείο που επιτρέπει την αξιοποίηση δικαιωμάτων δόμησης από ακίνητα όπου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν, μεταφέροντάς τα σε άλλες περιοχές.

Στην πράξη συμβάλλει:

• στην προστασία διατηρητέων κτιρίων
• στη διασφάλιση κοινόχρηστων χώρων
• στην πιο ισορροπημένη ανάπτυξη των πόλεων

Η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω των λεγόμενων Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), περιοχών δηλαδή όπου επιτρέπεται η υποδοχή πρόσθετου συντελεστή δόμησης.

Μέσω gov.gr και με τη συμμετοχή μηχανικών

Η διαδικασία καταχώρισης των τίτλων θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr , με τη συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών.

Οι ιδιοκτήτες ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους θα επιβεβαιώνουν ηλεκτρονικά τη διαδικασία, ενώ η εφαρμογή υλοποιείται με τη συνδρομή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).

Παράλληλα, η πλατφόρμα διασυνδέεται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας με βασικά πληροφοριακά συστήματα της Δημόσιας Διοίκησης, όπως:

• το φορολογικό μητρώο της ΑΑΔΕ
• το Ελληνικό Κτηματολόγιο
• το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας
• το ΓΕΜΗ

Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η διαλειτουργικότητα των δεδομένων και η ασφάλεια της διαδικασίας.

Παπαστεργίου: «Βήμα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της διοίκησης»

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου  τόνισε ότι η νέα πλατφόρμα δημιουργεί για πρώτη φορά ένα αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον για τη διαχείριση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.

«Η πιλοτική λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων σε κρίσιμους τομείς δημόσιας πολιτικής», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει τη διαφάνεια, περιορίζει τη γραφειοκρατία και βελτιώνει την καθημερινότητα πολιτών και επαγγελματιών.

Ταγαράς: «Θεσμική τομή στον χωρικό σχεδιασμό»

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Ταγαράς χαρακτήρισε την πρωτοβουλία βασικό πυλώνα της ευρύτερης μεταρρύθμισης στον χωρικό σχεδιασμό της χώρας.

Όπως επισήμανε, η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο την ψηφιοποίηση διαδικασιών, αλλά την ανασυγκρότηση του πλαισίου χωρικής οργάνωσης, με σαφείς χρήσεις γης, όρους δόμησης και ζώνες προστασίας.

Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης εντάσσεται στο Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», μέσω του οποίου εκπονούνται:

• Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
• Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ)
• μελέτες για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης

Τα σχέδια αυτά αναμένεται να καλύψουν περίπου το 80% της επικράτειας, δημιουργώντας ένα πιο συνεκτικό και λειτουργικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού.

Ένα εργαλείο που «ξεμπλοκάρει» μετά από δεκαετίες

Η λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης επιχειρεί να δώσει λύση σε παθογένειες δεκαετιών στον πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας.

Η μεταρρύθμιση συνδέει:

• την προστασία του περιβάλλοντος
• την πολεοδομική τάξη
• και τη δίκαιη αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας

με στόχο ένα πιο διαφανές και λειτουργικό σύστημα χωρικής ανάπτυξης.