Σήμα κινδύνου του ΣΕΑΑ: Η Ελλάδα «γερνάει» στους δρόμους και τα ΚΤΕΟ μένουν στα χαρτιά

Οδηγείς αμέριμνος στη λωρίδα ταχείας κυκλοφορίας της Αττικής Οδού και ξαφνικά, ο εμπρός αριστερός (ή και δεξιός) τροχός του διπλανού ελαφρού φορτηγού «φεύγει» και παίρνει τον δικό του, ανεξέλεγκτο δρόμο. Δεν πρόκειται για σενάριο ταινίας δράσης, αλλά για ένα πέρα για πέρα αληθινό περιστατικό που συνέβη πρόσφατα. Αυτή τη φορά, από καθαρή τύχη, δεν θρηνήσαμε αθώα θύματα. Όμως το εύλογο ερώτημα παραμένει: Πόσο ασφαλείς είμαστε τελικά στους ελληνικούς δρόμους και τι συμβαίνει με τους ελέγχους των ΚΤΕΟ;

Η καθημερινότητα όλων μας βρίσκεται πλέον εκτεθειμένη σε σοβαρούς κινδύνους. Τα ερωτήματα που προκύπτουν αγγίζουν τον πυρήνα της οδικής ασφάλειας. Πώς είναι δυνατόν ένα όχημα με τόσο σοβαρή και προφανώς προϋπάρχουσα βλάβη να έχει περάσει πρόσφατα από τεχνικό έλεγχο; Ακόμα χειρότερα, αν ο ιδιοκτήτης του ανήκει στην κατηγορία των ασυνεπών, πώς κυκλοφορεί ανενόχλητος;

Ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (ΣΕΑΑ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αναδεικνύοντας μια ζοφερή πραγματικότητα: 1 στα 4 ελαφρά φορτηγά στην Ελλάδα δεν πατάει ποτέ το πόδι του σε ΚΤΕΟ. Παρά το γεγονός ότι οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις έχουν νομοθετηθεί εδώ και 23 μήνες, το σύστημα φαίνεται να παραμένει αδρανές, επιτρέποντας σε «κινούμενες βόμβες» να κυκλοφορούν ανάμεσά μας.

Η Ελληνική πραγματικότητα: Πρωταθλητές στη… γήρανση

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα παίρνει δραματικές διαστάσεις καθώς έχουμε τον πιο γερασμένο στόλο οχημάτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η μέση ηλικία των ΙΧ αυτοκινήτων στη χώρα μας αγγίζει τα 17,8 έτη (όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 12,7), ενώ η κατάσταση στα φορτηγά είναι ακόμη πιο απογοητευτική, με τη μέση ηλικία τους να φτάνει τα 22,9 έτη.

Με αυτά τα δεδομένα, το γεγονός ότι τα παλαιότερα και πιο επιβαρυμένα οχήματα ελέγχονται από τα ΚΤΕΟ μόλις κάθε δύο χρόνια μοιάζει με ημίμετρο. Η παλαιότητα αυτή δεν μεταφράζεται μόνο σε μηχανικές βλάβες και τροχαία ατυχήματα που απειλούν τη ζωή μας, αλλά και σε τεράστια περιβαλλοντική επιβάρυνση, καθώς οι παλαιότερες τεχνολογίες εκπέμπουν ανεξέλεγκτους ρύπους, υποβαθμίζοντας την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε στις πόλεις.

Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη;

Η πρόσφατη έκθεση της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) αποτυπώνει με αριθμούς το τεράστιο χάσμα που χωρίζει την Ελλάδα από τους εταίρους της, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την εικόνα των ευρωπαϊκών δρόμων:

Ο στόλος σε αριθμούς: Το 2024, τα επιβατικά αυτοκίνητα στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 1,4%, φτάνοντας τα 256 εκατομμύρια, με τη Λετονία να σημειώνει τη μεγαλύτερη αύξηση (+9,2%). Παράλληλα, στους δρόμους κυκλοφορούν 31,1 εκατομμύρια ελαφρά φορτηγά (τα μισά σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) και 6,2 εκατομμύρια μεσαία/βαρέα επαγγελματικά οχήματα.

Αντίθεση στις ηλικίες: Την ώρα που η Ελλάδα «αγγίζει» τα 18 έτη στα ΙΧ, το Λουξεμβούργο απολαμβάνει τον νεότερο στόλο με μέση ηλικία μόλις 8,2 έτη. Στα φορτηγά, η Αυστρία (7,4 έτη) και το Λουξεμβούργο (7,7 έτη) δείχνουν τον δρόμο της ασφάλειας, σε αντίθεση με το δικό μας αρνητικό ρεκόρ των 23 ετών.

Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: Τα λεωφορεία στην ΕΕ έχουν μέσο όρο ηλικίας τα 12,2 έτη. Η Ρουμανία κατέχει τα πρωτεία της γήρανσης (17,8 έτη), με την Ελλάδα να ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής με 17,2 έτη.

Πυκνότητα οχημάτων: Η Ιταλία καταγράφει την υψηλότερη πυκνότητα με 701 ΙΧ ανά 1.000 κατοίκους, ενώ η Κύπρος οδηγεί την κούρσα στα επαγγελματικά οχήματα (135 ανά 1.000 κατοίκους). Αντίθετα, στη Δανία, σχεδόν το 40% των νοικοκυριών επιλέγει να ζει χωρίς αυτοκίνητο.

Το «Φρένο» στην ηλεκτροκίνηση

Η ανάγκη αντικατάστασης των παλαιών οχημάτων με σύγχρονα, καθαρά μοντέλα είναι πιο επιτακτική από ποτέ, όμως οι ρυθμοί παραμένουν απελπιστικά αργοί. Αν και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με μπαταρία κερδίζουν έδαφος στις νέες πωλήσεις (αγγίζοντας το 17% των νέων ταξινομήσεων στην ΕΕ το 2025), αποτελούν μόλις το 2,3% του συνολικού στόλου που κυκλοφορεί στους δρόμους.

Μόνο έξι χώρες της ΕΕ ξεπερνούν το 4% σε μερίδιο ηλεκτρικών, με τη Δανία (12,1%) να πρωτοστατεί, ενώ η Νορβηγία (εκτός ΕΕ) αποτελεί το απόλυτο παράδειγμα με πάνω από το ένα τέταρτο των οχημάτων της να είναι ηλεκτρικά. Στον αντίποδα, οι εμπορευματικές μεταφορές παραμένουν «δέσμιες» του πετρελαίου, καθώς το 90,3% των ελαφρών φορτηγών και το 96,3% των βαρέων φορτηγών στην Ευρώπη κινούνται ακόμα με ντίζελ.

Το συμπέρασμα της ACEA είναι σαφές: Το χάσμα για την επίτευξη μιας πράσινης και ασφαλούς μετακίνησης παραμένει τεράστιο. Για την Ελλάδα, η ενεργοποίηση των ελέγχων, η αυστηροποίηση των ΚΤΕΟ και η παροχή κινήτρων για την ανανέωση του στόλου δεν είναι πλέον ζήτημα πολιτικής, αλλά ζήτημα επιβίωσης καθημερινά στους δρόμους.