SOS για τις θάλασσες: Το 85% των θαλάσσιων απορριμμάτων είναι πλέον πλαστικά

Με κεντρικό μήνυμα ότι οι θάλασσες αποτελούν κοινό αγαθό και η προστασία τους είναι ευθύνη όλων μας, πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες η περιβαλλοντική εκδήλωση «Καθαρές Παραλίες – Καθαρές Ζωές», η οποία ανέδειξε τη σημασία της ενημέρωσης, της πρόληψης και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στην αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης.

Μέσα από την παρουσίαση επιστημονικών δεδομένων και καλών πρακτικών στην εκδήλωση που οργάνωσε η μη κυβερνητική οργάνωση « Four Elements» έγινε σαφές ότι το πρόβλημα της ρύπανσης των θαλασσών δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά επηρεάζει άμεσα την ανθρώπινη υγεία, την οικονομία, τον τουρισμό, την αλιεία και τελικά την ποιότητα ζωής όλων μας.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι αποκαλυπτικά:

Κάθε χρόνο περισσότεροι από 11 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών απορριμμάτων καταλήγουν στους ωκεανούς. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από 30.000 τόνοι πλαστικού εισέρχονται στη θάλασσα κάθε ημέρα , ενώ χωρίς ουσιαστικά μέτρα η ποσότητα αυτή εκτιμάται ότι θα σχεδόν τριπλασιαστεί μέχρι το 2040.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τα πλαστικά δεν εξαφανίζονται ποτέ πραγματικά. Με την πάροδο του χρόνου διασπώνται σε μικροπλαστικά και νανοπλαστικά, τα οποία έχουν πλέον εντοπιστεί από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι τα βαθύτερα σημεία των ωκεανών.

Υπολογίζεται ότι μόνο στα ανώτερα στρώματα των ωκεανών επιπλέουν περίπου 24,4 τρισεκατομμύρια τεμάχια μικροπλαστικών , ενώ επιστήμονες τα έχουν ήδη ανιχνεύσει σε ψάρια, οστρακοειδή, θαλασσινό αλάτι, πόσιμο νερό, ακόμη και στο ανθρώπινο αίμα, στους πνεύμονες και στον πλακούντα.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι κάθε θαλάσσια χελώνα στον πλανήτη έχει καταγράψει περιστατικά κατάποσης πλαστικού , ενώ σχεδόν το 50% των θαλάσσιων θηλαστικών και των θαλασσοπουλιών που έχουν μελετηθεί φέρουν πλαστικά στο πεπτικό τους σύστημα ή παγιδεύονται σε απορρίμματα, με αποτέλεσμα χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο.

Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο αφορά το ίδιο το θαλάσσιο περιβάλλον. Αν και οι ωκεανοί καλύπτουν περίπου το 71% της επιφάνειας της γης, η ανθρωπότητα έχει κατορθώσει να χαρτογραφήσει με σύγχρονες υψηλής ανάλυσης μεθόδους λιγότερο από το ένα τρίτο του πυθμένα τους. Με άλλα λόγια, γνωρίζουμε περισσότερα για την επιφάνεια της Σελήνης και του Άρη απ' ό,τι για μεγάλα τμήματα του βυθού του δικού μας πλανήτη.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι ότι το πλαστικό αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το 85% όλων των θαλάσσιων απορριμμάτων, γεγονός που αναδεικνύει ότι η αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την προστασία των θαλασσών τις επόμενες δεκαετίες.

Eνα ακόμη στοιχείο που δείχνει το μέγεθος του προβλήματος είναι ότι το πλύσιμο των συνθετικών ρούχων απελευθερώνει περίπου 500.000 τόνους μικροϊνών πλαστικού κάθε χρόνο στους ωκεανούς , ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν σε 3 δισεκατομμύρια πολυεστερικά μπλουζάκια.

Το αισιόδοξο μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι η λύση δεν βρίσκεται μόνο στις μεγάλες διεθνείς συμφωνίες, αλλά και στις καθημερινές επιλογές των πολιτών. Ο περιορισμός των πλαστικών μιας χρήσης, η σωστή ανακύκλωση, η συμμετοχή σε εθελοντικούς καθαρισμούς και ο σεβασμός προς το παράκτιο περιβάλλον μπορούν να μειώσουν σημαντικά το ανθρώπινο αποτύπωμα στις θάλασσες.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το «Πράσινο Ταμείο» στο πλαίσιο του προγράμματος «φυσικό περιβάλλον και κλιματική ανθεκτικότητα 2026 – εξωστρεφείς δράσεις».

Οι καθαρές παραλίες δεν αποτελούν μόνο εικόνα πολιτισμού. Αποτελούν προϋπόθεση για υγιή οικοσυστήματα, ασφαλή τρόφιμα, βιώσιμο τουρισμό και καλύτερη ποιότητα ζωής. Η προστασία τους δεν είναι υπόθεση των λίγων, αλλά μια συλλογική ευθύνη που ξεκινά από τον καθένα μας.