Στροφή ΗΠΑ στο Ιράν - Πώς η πίεση της Τουρκίας «φρενάρει» το κουρδικό σχέδιο

Η Ουάσινγκτον φαίνεται να επανεξετάζει τη στρατηγική της απέναντι στο Ιράν, εγκαταλείποντας, τουλάχιστον προς το παρόν, την ιδέα αξιοποίησης κουρδικών δυνάμεων ως μοχλού πίεσης για την αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος.

Η μετατόπιση αυτή δεν προκύπτει εν κενώ, αλλά αντανακλά μια σύνθετη γεωπολιτική εξίσωση στην οποία εμπλέκονται περιφερειακές ισορροπίες, διπλωματικές προτεραιότητες και στρατηγικές αναθεωρήσεις. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η έντονη αντίδραση της Τουρκίας.

Η Άγκυρα διαχρονικά αντιμετωπίζει με καχυποψία, αν όχι ανοιχτή εχθρότητα, οποιαδήποτε ενίσχυση κουρδικών σχηματισμών, τους οποίους συχνά συνδέει με απειλές για την εθνική της ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, επιβεβαίωσε ότι έθεσε το ζήτημα απευθείας στον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας την τουρκική δυσαρέσκεια για ενδεχόμενη αμερικανική στήριξη προς κουρδικές δυνάμεις.

Ο Τράμπ χρειάζεται τώρα συμμάχους περισσότερο από ποτέ

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον φαίνεται να σταθμίζει εκ νέου το κόστος και τα οφέλη μιας τέτοιας προσέγγισης. Η εμπειρία των τελευταίων ετών στη Συρία και το Ιράκ έχει καταδείξει ότι η χρήση τοπικών «πληρεξουσίων» (proxy forces) μπορεί να αποδώσει τακτικά αποτελέσματα, αλλά συχνά συνοδεύεται από μακροπρόθεσμες επιπλοκές.

Οι σχέσεις με συμμάχους, όπως η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, αποτελούν κρίσιμο παράγοντα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Επιπλέον, η ευρύτερη στρατηγική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής. Η έμφαση μετατοπίζεται από άμεσες παρεμβάσεις σε πιο ευέλικτες μορφές επιρροής, ενώ παράλληλα δίνεται προτεραιότητα σε άλλες γεωπολιτικές προκλήσεις, όπως ο ανταγωνισμός με την Κίνα και η διαχείριση της ρωσικής επιρροής.

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: πρόκειται για μια μόνιμη αλλαγή πορείας ή για μια τακτική παύση; Η αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει επανειλημμένα δείξει ότι μπορεί να προσαρμόζεται γρήγορα στις εξελίξεις. Εάν οι συνθήκες το επιβάλουν, είτε λόγω εσωτερικών αναταραχών στο Ιράν είτε λόγω μεταβολών στις περιφερειακές ισορροπίες, δεν μπορεί να αποκλειστεί μια επιστροφή σε παλαιότερες επιλογές.

Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα συγκυρία αναδεικνύει τη σημασία των συμμαχιών και των περιφερειακών αντιδράσεων στη διαμόρφωση της αμερικανικής στρατηγικής. Η στάση της Τουρκίας λειτουργεί ως σαφής υπενθύμιση ότι ακόμη και οι ισχυρότερες δυνάμεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα σε αντικρουόμενα συμφέροντα και προτεραιότητες.