«Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ: Έχει πραγματική εξουσία ή είναι πολιτικό πυροτέχνημα;

Με φόντο το Νταβός και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε το νέο του εγχείρημα, το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace).Ένα όργανο που, σύμφωνα με τον ίδιο, φιλοδοξεί να διαδραματίσει ρόλο στην επίλυση διεθνών συγκρούσεων και στη διατήρηση της παγκόσμιας σταθερότητας.

Το ερώτημα όμως είναι απλό και κρίσιμο,  έχει πραγματική εξουσία ή πρόκειται για μια ακόμα πολιτική πρωτοβουλία με έντονο επικοινωνιακό χαρακτήρα;

Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»

Σύμφωνα με τα έγγραφα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το Συμβούλιο παρουσιάζεται ως διεθνής πλατφόρμα διαβούλευσης, με αφετηρία τη διαχείριση της εκεχειρίας στη Γάζα. Η λειτουργία του, ωστόσο, δεν βασίζεται σε διεθνή συνθήκη ούτε σε νέο θεσμικό πλαίσιο αντίστοιχο του ΟΗΕ.

Κομβικό στοιχείο: την προεδρία και τον απόλυτο έλεγχο διατηρεί ο ίδιος ο Τραμπ. Εκείνος ορίζει τη σύνθεση, τις συνεδριάσεις και την ατζέντα, με δικαίωμα παρέμβασης σε κάθε κρίσιμη απόφαση.

Έχει πραγματική ισχύ;

Η απάντηση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: όχι με την έννοια της δεσμευτικής διεθνούς εξουσίας.

Το Συμβούλιο:

• Δεν μπορεί να επιβάλλει αποφάσεις σε κράτη
• Δεν υποκαθιστά διεθνείς οργανισμούς
• Δεν διαθέτει νομική αρμοδιότητα πέρα από συμβουλευτικό ρόλο

Πρόκειται περισσότερο για πολιτικό εργαλείο επιρροής και λιγότερο για θεσμικό μηχανισμό ειρήνης.

Αντιδράσεις και επιφυλάξεις

Η διεθνής ανταπόκριση είναι ανάμεικτη. Κάποιες χώρες εμφανίζονται θετικές ή διατηρούν ανοιχτούς διαύλους, ενώ ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετωπίζουν το σχέδιο με έντονη δυσπιστία.

Διπλωματικές πηγές της ΕΕ εκφράζουν ανησυχία για:

• Τη συγκέντρωση εξουσίας σε ένα πρόσωπο
• Την απουσία συλλογικού ελέγχου
• Τον κίνδυνο εργαλειοποίησης του θεσμού για αμερικανικά – και προσωπικά – πολιτικά οφέλη 

Το συμπέρασμα

Στην πράξη, το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν αλλάζει τους διεθνείς συσχετισμούς ισχύος. Δεν δημιουργεί νέο πλαίσιο παγκόσμιας διακυβέρνησης και δεν υποκαθιστά τους υφιστάμενους θεσμούς.