«Θα δώσουμε κουπόνια σε συνταξιούχους και μισθωτούς»: Ο κλαυσίγελος Τσίπρα για Βαρουφάκη

Δεν αποτελεί μυστικό ότι οι σχέσεις του Αλέξη Τσίπρα με τον Γιάνη Βαρουφάκη πέρασαν από «σαράντα κύματα», με αποτέλεσμα ο τελευταίος να μετατραπεί σε ορκισμένο εχθρό του πρώην πρωθυπουργού από το δημοψήφισμα και μετά. Ο πρώην πρωθυπουργός τον περιγράφει ως ένα «asset» που μετατράπηκε σε «βαρίδι».

Ωστόσο, η αρχή της σχέσης τους, σύμφωνα πάντα με την αφήγηση Τσίπρα, δεν προμήνυε μια τέτοια εξέλιξη. Αρχικά, παραδέχεται στο βιβλίο του «Ιθάκη» πως προόριζε τον Γιάννη Δραγασάκη, όμως ο μετέπειτα αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του, σημείωσε ότι θα δυσκολεύονταν με τα συνεχή ταξίδια.

Τον Βαρουφάκη, λέει, πως δεν τον γνώριζε για χρόνια, όμως είχαν δειπνήσει ορισμένες φορές στην Αίγινα, στο σπίτι του αείμνηστου Αλέκου Φλαμπουράρη, όπου ο οικονομολόγος τσακώνονταν συχνά με το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς. Ωστόσο, στη συνέχεια, παρότι του είχε πει να αναλάβει κάποιο υπουργείο στη μελλοντική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ο Βαρουφάκη ζήτησε να είναι υποψήφιος με σταυρό και όχι στο επικρατείας.

Η πρώτη σύγκρουση 

Η πρώτη ένταση δεν άργησε. Ήρθε στις 16 Φεβρουαρίου 2015, στο Eurogroup.

«Γιάνη, τι είναι αυτά που μου λες; Τι “άσ’ το πάνω μου”; Έχουμε εκλεγεί με μια λαϊκή εντολή που λέει ότι βγαίνουμε από τα Μνημόνια κι εσύ μου λες να δεχθώ επειδή “το ’χεις” και “το παίρνεις πάνω σου”, να υπογράψουμε ένα κοινό ανακοινωθέν, που θα μιλάει για παράταση του δεύτερου προγράμματος υπό τον όρο ότι θα ολοκληρώσουμε προαπαιτούμενα του Μνημονίου; Είναι καταστροφή αυτό που μας προτείνουν, θα πέσουμε την επόμενη μέρα. Βλέπεις τον κόσμο στους δρόμους; Είδατε ειδήσεις σήμερα; Έγινε χαμός στο Σύνταγμα. Χιλιάδες διαδηλώνουν υπέρ των θέσεών μας, υπέρ της ελληνικής Κυβέρνησης και εσύ θα πας να υπογράψεις;»

-«Μα δεν θα υπογράψω Μνημόνιο. Θα το δεις ότι θα μας βγει. Πίστεψέ με».

-«Ξέχασέ το. Ούτε πάνω από το πτώμα μου», του ξέκοψα και του ζήτησα να ενημερώσει και τους άλλους.

Κι έτσι τελείωσε χωρίς λευκό καπνό το πρώτο Eurogroup και ανανεώθηκε το ραντεβού των Υπουργών των Οικονομικών της Ευρωζώνης για τις 16 Φεβρουαρίου».

Το Paris Match

Έντονη ήταν η ενόχληση Τσίπρα και για την πολυσυζητημένη φωτογράφιση στο Paris Match.

«Στην Αθήνα, λοιπόν, είχε ξεσπάσει σάλος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα ΜΜΕ, με αφορμή το αφιέρωμα του περιοδικού Paris Match στον Βαρουφάκη. Το δημοσίευμα περιελάμβανε φωτογραφίες του ίδιου και της συζύγου του, Δανάης Στράτου, στο σπίτι τους στην Αθήνα, σε έναν ακριβό χώρο που παρέπεμπε περισσότερο σε lifestyle παρά σε Υπουργό Οικονομικών μιας αριστερής Κυβέρνησης, σε μια χώρα σε περίοδο εθνικής δοκιμασίας.

Η φωτογραφία που προκάλεσε τις πιο έντονες αντιδράσεις ήταν εκείνη στον μπαλκόνι, με τον Γιάνη και τη Δανάη μπροστά σε στρωμένο τραπέζι με δύο ποτήρια κρασί και φόντο την Ακρόπολη (…)

Ενώ δίνουμε λοιπόν έναν υπαρξιακό αγώνα, την ίδια ώρα, ο Υπουργός Οικονομικών έκανε φωτογραφίσεις προώθησης των βιβλίων του στο εξωτερικό και είχε εμπλακεί σε ένα επικοινωνιακό παιχνίδι προσωπικής προβολής, το οποίο φλερτάρει επικίνδυνα με τη ματαιοδοξία.

Ήταν φανερό ότι πως λειτουργούσε με βάση μια αμιγώς προσωπική ατζέντα. Κι ενώ είχε έρθει στον ΣΥΡΙΖΑ για να συμβάλει με τη γνώση και καλλιέργεια και τις γνώσεις του στην υπόθεση της χώρας, η εμμονή του με τη δημοσιότητα, με την δημόσια εικόνα του ως «σταρ» της διαπραγμάτευσης, τον είχε σταδιακά μετατρέψει σε θύμα αυτής της ματαιοδοξίας και τον είχε καταστήσει όχι απλώς αναποτελεσματικό, αλλά και τροχοπέδη των δικών μας προσπαθειών».

Game Over

Το πρόβλημα εντάθηκε όταν ο Βαρουφάκης πήγε στην Ουάσιγκτον για συζητήσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Εκεί, πίστευε ότι είχε πείσει την Κριστίν Λαγκάρντ για την ορθότητα των απόψεων του, χωρίς ωστόσο να διασφαλίσει χρηματοδότηση.

«Η συνάντηση βέβαια με τη Λαγκάρντ δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Όχι μόνο δεν μαλάκωσε, αλλά έγινε πιο άκαμπτη. Παρ’ όλα αυτά, ο Βαρουφάκης, που χαρακτηρίζονται από ένα παράξενο μείγμα ευφορίας και αφελείας, με πήρε τηλέφωνο από την Αμερική γεμάτος ενθουσιασμό, αμέσως μετά τη συζήτηση μαζί της, για να μου πει ότι είχαν τελειώσει τα βάσανά μας:

-“Πρόεδρε, μην ανησυχείς καθόλου, η συνάντηση με την Κριστίν πήγε τέλεια”.

-“Τι έγινε;” του λέω.

-“Έχουμε λύση, θα σου πω από κοντά. Παίρνω το πρώτο αεροπλάνο και θα έρθω απευθείας στο Μαξίμου”.

Μια-δυο μέρες αργότερα, μπήκα στο Μαξίμου και τον αντίκρισα σε ένα καναπέ να κάθεται χαλαρός, ακουμπώντας στο τραπέζι της αίθουσας των συσκέψεων.

-“Λύσαμε τα θέματα μας. Νιώθω απόλυτος αισιόδοξος. Συνάντησα την Κριστίν, η οποία συμφωνεί σε όλα μαζί μου.”

-“Σε τι είναι σύμφωνη; Τι είπατε;” Είχα θετική διάθεση να μάθω αυτά που του είπε.

-“Συμφωνεί σε όλα μαζί μου. Δεν θα κάνουμε πρόγραμμα με την Τρόικα, θα καταθέσει η ελληνική Κυβέρνηση τις δικές της προτάσεις. Θα συμφωνήσει με το ΔΝΤ και αυτές τις προτάσεις θα υλοποιήσουμε. Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα”.

-“Και τα λεφτά ποιος θα μας τα δώσει, αφού δεν θα έχουμε πρόγραμμα;” Δεν μου απάντησε.

“Τα λεφτά, Γιάνη, για τις υποχρεώσεις της χώρας”, του επαναλαμβάνω, “ποιος θα μας τα δώσει; Η Κριστίν ή οι Ευρωπαίοι;”.

-“Οι Ευρωπαίοι.”

-“Α, ωραία, έτσι συμφωνώ κι εγώ. Άμα είναι να τα δώσει άλλος τα λεφτά, συμφωνώ κι εγώ μαζί σου, τζάμπα είναι”.

Εκεί κατάλαβα ότι η κατάσταση ήταν Game Over. Ο Βαρουφάκης πανηγύριζε γιατί συμφώνησε με το ΔΝΤ πως θα βρούμε έναν τρόπο να κάνουμε αναπτυξιακά μέτρα και όχι λιτότητα, αλλά ξέχασε να ξεκαθαρίσει το πιο σημαντικό: Ποιος θα έβαζε τα λεφτά.

Του είπα, λοιπόν: “Δεν θέλω να σε απογοητεύσω, αλλά τα λεφτά τα βάζει ο Σόιμπλε. Και όποιος βάζει τα λεφτά θέτει και τους όρους του”».

«Κουπόνια αντί συντάξεων και μισθών»

Έχει τεράστιο ενδιαφέρον το σημείο που ο κ. Τσίπρας επιχειρεί να περιγράψει μέσα στο βιβλίο του, το «σχέδιο Βαρουφάκη» που κατέληγε στο ότι οι συνταξιούχοι και οι μισθωτοί θα έπαιρναν... κουπόνια αντί χρημάτων:

«Τότε άρχισε να μου αναλύει το πλάνο του. Θα τυπώναμε, έλεγε κάποια κουπόνια και αντί να δώσουμε χρήματα στους συνταξιούχους και στους μισθωτούς, θα δίναμε κουπόνια και με αυτά θα μπορούσαν να αγοράσουν αγαθά και υπηρεσίες. Όταν το άκουσα δεν ήξερα αν πρέπει να κλάψω ή να γελάσω. Αντέδρασα: «Καλά είσαι με τα καλά σου; Που θα δίνουμε κουπόνια αντί για συντάξεις; Δεν θα σταθούμε ούτε μια μέρα. Ποιός συνταξιούχος θα δεχθεί να πάρει κουπόνια αντί για συντάξεις;». Μετά άρχισε να μου λέει ότι υπήρχε και η εναλλακτική να μην τυπώσουμε κουπόνια, αλλά να τα κάνουμε όλα ηλεκτρονικά με το κινητό. Να συναλλάσσονται οι συνταξιούχοι με το κινητό το 2015! Με την προχειρότητα αυτή τέλειωσε για μένα η συζήτηση».

«Γιάνη, ο ρόλος σου τελείωσε»

Το τέλος στη σχέση των δύο ανδρών, ήρθε τη νύχτα του δημοψηφίσματος.

«Εξαίρεση στο κλίμα της χαράς ήταν εκείνο το βράδυ ο Βαρουφάκης. Κυριολεκτικά δεν μιλιόνταν, προφανώς επειδή διαισθάνοταν αυτό που ερχόταν. Είχε φτάσει με τη σύζυγο του Δανάη στο Μαξίμου, αφού εν τω μεταξύ είχε προλάβει να διαπράξει το τελευταίο του ατόπημα. Είχε σπεύσει να κάνει δηλώσεις από το Υπουργείο του πριν από το δικό μου διάγγελμα (…)

Όταν ήρθε λοιπόν στο Μαξίμου, του είπα “Γιάνη, έκλεισε ένας κύκλος, πετύχαμε μια πολύ σημαντική νίκη και τώρα πρέπει να πάμε να πετύχουμε και μια συμφωνία η οποία θα είναι βιώσιμη. Έπαιξες έναν καθοριστικό ρόλο, αλλά ο ρόλος αυτός έχει τελειώσει. Δεν είσαι το πρόσωπο πάνω στο οποίο μπορεί να στηθεί μία στρατηγική συμφωνίας και πρέπει να κάνω ανασχηματισμό. Και σου προτείνω να πάρεις άλλο Υπουργείο”.

Αυτός έδειξε πολύ χολωμένος. Μου είπε ότι κατά την άποψή του δεν θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία. Από την αρχή, είπε, είχε αυτήν την εκτίμηση και επίσης δεν ήθελε να πάρει άλλο Υπουργείο.