Θέλουμε ζωές, όχι δικαιολογίες: Στην Ελλάδα φορούν ζώνη μόνο οι μισοί οδηγοί

Κάθε μέρα στην Ελλάδα δύο άνθρωποι σκοτώνονται και άλλοι δύο μένουν βαριά τραυματισμένοι ή ανάπηροι στους δρόμους. Πρόκειται για απλούς αριθμούς· πρόκειται για οικογένειες που ξεκληρίζονται, για γονείς που δεν επιστρέφουν στο σπίτι, για παιδιά που μεγαλώνουν με κενά που δεν γεμίζουν ποτέ.

Κι όμως, γνωρίζουμε πώς να σώσουμε αυτές τις ζωές. Η ζώνη ασφαλείας μειώνει τον κίνδυνο θανάτου έως και 75%. Το κράνος σώζει τέσσερις στους δέκα μοτοσικλετιστές από βέβαιο θάνατο και προφυλάσσει από εγκεφαλικές κακώσεις στο 74% των περιπτώσεων.

Το... ξέρω αλλά δεν το κάνω

Κι όμως, στην Ελλάδα του 2025, οι μισοί δεν φορούν ζώνη, ενώ μόλις το 75% των οδηγών δικύκλου και το 46% των συνεπιβατών βάζουν κράνος. Συγκριτικά, στην υπόλοιπη Ευρώπη τα ποσοστά αγγίζουν το 90–97%. Αυτό δεν είναι ζήτημα «τύχης». Είναι έλλειψη παιδείας, έλλειψη σεβασμού στη ζωή.

Στη δεκαετία του ’80 και του ’90, η χρήση κράνους στην Ελλάδα ήταν μόλις 15% για οδηγούς και 8% για συνεπιβάτες. Σήμερα, τέσσερις δεκαετίες μετά, παραμένουμε μόλις στο 75% για οδηγούς και κάτω από 50% για συνεπιβάτες. Ναι, έγινε πρόοδος, αλλά είναι ντροπιαστικά μικρή. Για τις ζώνες, η εικόνα είναι ακόμη πιο θλιβερή:

Από το 1978 ως και το 1998, το 56% των παιδιών φορούσε ζώνη στο μπροστινό κάθισμα. Σήμερα, το ποσοστό χρήσης από πίσω επιβάτες είναι ακόμη χαμηλότερο — μόλις 21%. Δηλαδή, σε ορισμένα σημεία έχουμε πάει… προς τα πίσω.

Η πρωτειά της ντροπής

Η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων στην Ευρώπη: 61 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 45.

Μόνο η Ρουμανία και η Βουλγαρία είναι χειρότερες. Η διαφορά μας από χώρες-πρότυπα, όπως η Σουηδία, είναι 40 ζωές ανά εκατομμύριο — εκατοντάδες νεκροί που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί κάθε χρόνο.
Δεν υπάρχουν άλλες δικαιολογίες. Η χρήση ζώνης και κράνους δεν είναι «προσωπική επιλογή». Είναι θέμα ζωής και θανάτου, δικό σου και των γύρω σου. Η χρήση κινητού στο τιμόνι, που στην Ελλάδα φτάνει το 13% (υπερδιπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου), δεν είναι «κακή συνήθεια»· είναι δολοφονική αδιαφορία.

Τι πρέπει να γίνει τελικά; 

Η Ελλάδα χρειάζεται αυστηρή εφαρμογή νόμων, πραγματικούς ελέγχους, υψηλά πρόστιμα και πάνω απ’ όλα: αλλαγή νοοτροπίας. Χρειάζεται κοινωνική επανάσταση στην οδική παιδεία.
Δεν μπορούμε άλλο να «συνηθίζουμε» στους θανάτους. Δεν είναι απλές ειδήσεις· είναι η καθημερινή γενοκτονία της αδιαφορίας μας.

Το ερώτημα είναι απλό: Θα συνεχίσουμε να θάβουμε νέους ανθρώπους ή θα βάλουμε επιτέλους ζώνη και κράνος;

Τα στοιχεία

Το κείμενο βασίστηκε σε μερικά από τα σημαντικά ευρήματα μελέτης που πραγματοποιήθηκε από την Διεθνή Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (FIA) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας ¨Πάνος Μυλωνάς στο πλαίσιο του προγράμματος «Driving Change: Towards Safe and Sustainable Mobility».
Συνολικά καταγράφηκαν περισσότερα από 16.000 οχήματα, με στόχο την αποτύπωση των πραγματικών προτύπων συμπεριφοράς οδηγών και επιβατών στους ελληνικούς δρόμους.
Τα ιστορικά στοιχεία είναι από μελέτες του ΕΜΠ και του ΕΚΠΑ.