Το φαινόμενο των Super speeders, στη Νέα Υόρκη που αγνοούν παραβάσεις και ποινές
Η σοκαριστική έκθεση για παραβάτες που έχουν συγκεντρώσει ως και 94.000 € σε πρόστιμα και αγνοούν νόμους και κανόνες.
Στους δρόμους της Νέας Υόρκης, εκεί που το φως των φαναριών αντανακλάται στα γυαλιστερά καπό των ολοκαίνουργιων Supercars και Muscle SUVs, γίνεται ένας ιδιότυπος «πόλεμος» επιβολής του νόμου. Από τη μία πλευρά, οι κάμερες ταχύτητας που υπόσχονται ασφάλεια. Από την άλλη, μια ελίτ οδηγών, οι λεγόμενοι «Super Speeders», για τους οποίους ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας μοιάζει περισσότερο με προαιρετικό τιμοκατάλογο παρά με κανόνα.
Η Mercedes των 95.000 δολαρίων... σε κλήσεις
Φαντάσου να έχεις μια πολυτελή Mercedes-Benz GLS-Class του 2024. Τώρα, φαντάσου οι κλήσεις που έχεις συγκεντρώσει από κάμερες ταχύτητας, λεωφορειόδρομους και παράνομη στάθμευση να αγγίζουν το αστρονομικό ποσό των 95.000 δολαρίων. Με τα ίδια χρήματα, θα μπορούσες να αγοράσεις το ολοκαίνουργιο μοντέλο του 2026.
Αυτή δεν είναι μια υποθετική ιστορία, αλλά η πραγματικότητα που αποκάλυψε η πρόσφατη έκθεση της οργάνωσης Transportation Alternatives για το έτος 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένας επιλεγμένος αριθμός οδηγών στη Νέα Υόρκη έχει συσσωρεύσει χρέη που ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα.
Η Ψυχολογία της Παραβατικότητας και το «Κενό» των Προστίμων
Η επιστήμη της συμπεριφοράς πίσω από τις κάμερες ταχύτητας είναι απλή: Η χρηματική ποινή λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας. Στη Νέα Υόρκη, το σύστημα αποδίδει καρπούς για τη μεγάλη πλειοψηφία, καθώς τα σημεία με κάμερες είδαν 75% μείωση στην υπερβολική ταχύτητα και 14% λιγότερους τραυματισμούς.
Ωστόσο, για το 0,48% των οδηγών (περίπου 15.000 άτομα), η θεωρία καταρρέει. Οι «Super Speeders» είναι οδηγοί που λαμβάνουν 16 ή περισσότερες κλήσεις ετησίως.
Τα στατιστικά είναι αμείλικτα:
Είναι 72% πιθανότερο να οδηγούν νέο όχημα.
Είναι 57% πιθανότερο να βρίσκονται στο τιμόνι ενός luxury brand.
Οι μάρκες που κυριαρχούν στην «μαύρη λίστα» είναι οι BMW, Mercedes-Benz και Audi, ακολουθούμενες από τις Nissan και Honda.
Το Διεθνές Φαινόμενο: Από το Λονδίνο μέχρι το Τόκιο
Το φαινόμενο των εύπορων οδηγών που «αγοράζουν» το δικαίωμα στην ταχύτητα και την ατιμωρισία δεν περιορίζεται στο Μεγάλο Μήλο.
Ευρώπη: Η Απάντηση των Αναλογικών Προστίμων
Σε πόλεις όπως το Λονδίνο και το Παρίσι, η αύξηση των καμερών (ULEZ και ZFE zones) έχει φέρει παρόμοια αποτελέσματα. Στη Μεγάλη Βρετανία, καταγράφονται συχνά περιπτώσεις «συλλεκτών» κλήσεων, όμως χώρες όπως η Φινλανδία και η Ελβετία έχουν βρει τη λύση: τα πρόστιμα είναι ανάλογα με το εισόδημα. Έτσι, ένας εκατομμυριούχος στη Φινλανδία έχει κληθεί να πληρώσει πάνω από 120.000 ευρώ για μια απλή παράβαση ταχύτητας, κάνοντας την ποινή να «πονάει» το ίδιο όσο και σε έναν χαμηλόμισθο.
Ασία: Τεχνολογία και Κοινωνική Συμμόρφωση
Στη Σιγκαπούρη, το κόστος κατοχής αυτοκινήτου είναι ήδη τεράστιο, και οι κάμερες είναι πανταχού παρούσες. Εκεί, η συσσώρευση κλήσεων οδηγεί σε άμεση αφαίρεση της άδειας, ανεξαρτήτως πλούτου. Στο Τόκιο, η κουλτούρα της συμμόρφωσης μειώνει τα περιστατικά, αλλά στις «πλούσιες» συνοικίες, οι κάμερες καταγράφουν συχνά supercars να αγνοούν τα όρια, βασιζόμενοι στην ανωνυμία της νύχτας.
Το «Παράθυρο» της ανωνυμίας: Γιατί το δίπλωμα μένει στο πορτοφόλι;
Πίσω από τον παραλογισμό των απλήρωτων προστίμων κρύβεται μια νομική «κερκόπορτα» που οι εύποροι παραβάτες εκμεταλλεύονται συστηματικά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι κάμερες ταχύτητας καταγράφουν την πινακίδα και όχι το πρόσωπο του οδηγού, με αποτέλεσμα η κλήση να θεωρείται διοικητική παράβαση του οχήματος και όχι ποινικό αδίκημα του ατόμου. Όταν μάλιστα το αυτοκίνητο ανήκει σε εταιρείες leasing ή offshore, η ταυτοποίηση του πραγματικού υπαιτίου καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Έτσι, ο «Super Speeder» δεν αντιμετωπίζει το αυτόφωρο ή την αφαίρεση διπλώματος που θα επέβαλλε ένας τροχονόμος στο δρόμο. Για την ελίτ της ταχύτητας, το πρόστιμο δεν λειτουργεί ως σωφρονισμός, αλλά ως ένας άτυπος «φόρος πολυτελείας» ή μια «συνδρομητική υπηρεσία» που τους επιτρέπει να αγοράζουν το δικαίωμα στην παρανομία, παραμένοντας ατιμώρητοι στο Point System.
Το πρόβλημα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το φαινόμενο των «Super Speeders» λαμβάνει διαφορετικές διαστάσεις. Παρόλο που δεν υπάρχει αντίστοιχη οργανωμένη καταγραφή από ΜΚΟ όπως στη Νέα Υόρκη, η Τροχαία αντιμετωπίζει συστηματικά το πρόβλημα στην Παραλιακή της Αθήνας (Λεωφόρος Ποσειδώνος), την Λεωφ. Συγγρού και στην Αττική Οδό.
Στην Ελλάδα, η πρόκληση δεν είναι μόνο το ύψος του προστίμου, αλλά η είσπραξη και η επιβολή των βαθμών στο ΣΕΣΟ (Point System). Πολλοί παραβάτες με πολυτελή οχήματα συσσωρεύουν κλήσεις που συχνά «λιμνάζουν» στις οικονομικές υπηρεσίες των δήμων, ενώ η χρήση ξένων πινακίδων (π.χ. από Βουλγαρία) αποτελεί συχνά «παράθυρο» για την αποφυγή των καμερών ταχύτητας.
Η οργάνωση Families for Safe Streets, που αποτελείται από ανθρώπους που έχασαν συγγενείς σε τροχαία, πιέζει για το νομοσχέδιο «Stop Super Speeders». Η πρόταση είναι ριζοσπαστική: αντί για απλά πρόστιμα, στους κατά συρροή παραβάτες θα εγκαθίσταται υποχρεωτικά ένα σύστημα Intelligent Speed Assistance (ISA). Πρόκειται για έναν τεχνολογικό «κόφτη» που θα εμποδίζει το αυτοκίνητο να υπερβεί το όριο ταχύτητας της εκάστοτε περιοχής.
Όπως δήλωσε ο Ben Furnas των Transportation Alternatives: «Οι Super Speeders ξοδεύουν εκατομμύρια για να τρέχουν στις γειτονιές σας. Το νομοσχέδιο θα σώσει ζωές, αλλά και τα δικά τους χρήματα, αφού ο κόφτης κοστίζει λιγότερο από τις κλήσεις τους».
Για την πλειονότητα των οδηγών, μια κλήση των 100 ευρώ είναι ένας σοβαρός λόγος να σηκώσουν το πόδι από το γκάζι. Για την ελίτ των «Super Speeders», είναι απλώς το κόστος της διασκέδασης. Όσο όμως ο νόμος παραμένει μόνο χρηματικός, οι δρόμοι θα συνεχίσουν να χωρίζονται σε αυτούς που υπακούουν και σε αυτούς που μπορούν να «εξαγοράσουν» την παρανομία τους.
