Το ψάρι-τέρας των 4 μέτρων με το πιο φονικό δάγκωμα

Πριν από 380 εκατομμύρια χρόνια, η ζωή στη Γη δεν ήταν ιδιαίτερα ευχάριστη –τουλάχιστον στη θάλασσα. Εκεί κυκλοφορούσε ένα γιγάντιο ψάρι με τόσο ισχυρή δαγκωματιά που θα μπορούσε να τρυπήσει ατσάλι. Το όνομά του ήταν ντανκλεοστούς και άνηκε σε μια κατηγορία ψαριών γνωστών ως πλακόδερμα, καθώς είχαν σκληρές πλάκες αντί για λέπια. Ήταν από τα πρώτα πλάσματα που απέκτησαν σαγόνια.

Το μέγεθος του ψαριού έφτανε περίπου τα 4 μέτρα –κάτι που σήμερα θα το καθιστούσε μια εξαιρετική ψαριά, αλλά τότε ίσχυε το αντίθετο. Αυτός ήταν ο απόλυτος θηρευτής. Μάλιστα, παλαιότεροι υπολογισμοί τοποθετούν το μέγεθός του ακόμη και στα 8 μέτρα, όσο δηλαδή μια μεγάλη όρκα.

Λεπίδες σαν γκιλοτίνα

Αντί για δόντια, ο ντανκλεοστούς είχε δύο μακριές λεπίδες που εξείχαν από το άνω και κάτω σαγόνι του. Τα σαγόνια αυτά μπορούσαν να ασκήσουν πίεση 80.000 psi, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που ασκεί ένα λιοντάρι και εφάμιλλη με αυτή των ισχυρότερων κροκοδείλων και του μοναδικού Τυραννόσαυρου Ρεξ.

Οι επιστήμονες που εξέτασαν τα απολιθώματά του έμειναν άναυδοι, όταν διαπίστωσαν ότι αυτές οι φονικές λεπίδες μπορούσαν να κλείσουν σε μόλις 20 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αυτό αποδεικνύεται από τα αποτυπώματα που άφησαν οι σύνδεσμοι και οι μύες του ψαριού. Μάλιστα, οι ερευνητές θεωρούν πως αυτή η αστραπιαία κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει κενό μπροστά από το στόμα του, επιτρέποντάς του να ρουφάει τη λεία του.

Εμφύλιος πόλεμος

Το πιο συναρπαστικό εύρημα είναι ότι έχουν βρεθεί ίχνη από δαγκωματιές μεταξύ τους, κάτι που σημαίνει ότι όταν η τροφή λιγόστευε, στρέφονταν στον κανιβαλισμό για να επιβιώσουν.

Παρά το μεγάλο του μέγεθος και βάρος, ο ντανκλεοστούς μπορούσε να ξεπεράσει σε ταχύτητα ακόμη και πολύ γρήγορους καρχαρίες, όπως αποδεικνύουν δόντια καρχαριών που βρέθηκαν στο στομάχι του. Φαίνεται πως κατείχε την ίδια θέση στην τροφική αλυσίδα που έχει σήμερα ο μεγάλος λευκός καρχαρίας, με λίγα λόγια ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος των ωκεανών.

Γιατί εξαφανίστηκε ο ντανκλεοστούς

Γνωρίζουμε ότι οι δεινόσαυροι μάλλον εξαφανίστηκαν λόγω της σύγκρουσης ενός μετεωρίτη, που προκάλεσε τεράστιες περιβαλλοντικές αλλαγές. Οι επιστήμονες εικάζουν ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να συνέβη και με τα γιγαντιαία προϊστορικά ψάρια. Ένας κρατήρας στη λίμνη Νταλάρνα της Σουηδίας ενδέχεται να είναι το σημείο πρόσκρουσης ενός μετεωρίτη πριν από 350 εκατομμύρια χρόνια. Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι υποθαλάσσιες ηφαιστειακές εκρήξεις προκάλεσαν ανοξία (δηλαδή μείωση του οξυγόνου στα ύδατα), οδηγώντας στην εξαφάνιση αυτών των τεράστιων αρπακτικών.

Το σίγουρο είναι ότι άλλα ψάρια, όπως οι χονδριχθύες (καρχαρίες) και οι οστεϊχθύες (σύγχρονα ψάρια), που δεν είχαν τις βαριές πλάκες του ντανκλεοστούς, επιβίωσαν και εποίκησαν τα οικοσυστήματα που προέκυψαν από αυτή τη μαζική εξαφάνιση.