Ονομάζεται «ατελείωτο scrolling (συνεχής κύλιση)» – ένα χαρακτηριστικό στον σχεδιασμό των social media, στις εφαρμογές αγορών, βίντεο και σε πολλές άλλες εφαρμογές που φορτώνει συνεχώς περιεχόμενο καθώς φτάνετε στο τέλος της σελίδας. Βολικό; Ναι. Έξυπνο; Επίσης ναι. To «ατελείωτο scrolling» είναι πιθανώς ο κύριος λόγος για τον οποίο σας είναι τόσο δύσκολο να σταματήσετε να «κυλάτε» τη σελίδα μόλις αρχίσετε.

Για να καταλάβουμε γιατί αυτό το σχεδιαστικό χαρακτηριστικό είναι τόσο πονηρό, πρέπει να κατανοήσουμε την ψυχολογία και τις συμπεριφορές στις οποίες βασίζεται.

Πρώτον, το scrolling αφαιρεί ένα φυσικό σημείο διακοπής – εκεί όπου ίσως αποφασίζετε ότι αρκετά με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για σήμερα. Για παράδειγμα, τα feeds του Instagram σταματούσαν κάποτε αφού είχαν προβληθεί όλες οι χρονολογικά νέες αναρτήσεις από τους λογαριασμούς που ακολουθούσατε, και μάλιστα μας έλεγαν ότι είχαμε δει όλες τις χρονολογικά νεότερες αναρτήσεις από τους λογαριασμούς που ακολουθούσαμε και μάλιστα μας ενημέρωνε ότι είχαμε «τελειώσει» για εκείνη την ημέρα. Τώρα, οι αλγοριθμικές ροές σε συνδυασμό με την «ατελείωτη κύλιση» σημαίνουν ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να τα δούμε όλα.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο σας είναι τόσο δύσκολο να σταματήσετε να «κυλάτε» την οθόνη είναι η υπόσχεση ότι κάτι καλό μπορεί να εμφανιστεί από στιγμή σε στιγμή στη ροή σας. Ο αλγόριθμος «ξέρει» τι σας αρέσει. Έτσι, σε συνδυασμό με την «ατελείωτη κύλιση», συνεχίζει να σας τροφοδοτεί.

Αυτές οι λειτουργίες συμβάλλουν στη δημιουργία ενός είδους εθισμού, σημειώνει το theconversation. Και οι εθισμοί είναι δύσκολο να νικηθούν – αλλά όχι αδύνατο.

Δείτε μερικές γρήγορες αλλά και μακροπρόθεσμες λύσεις αν θέλετε να απελευθερωθείτε από την επιρροή της «κύλισης».

Οι γρήγορες λύσεις

Δημιουργήστε ένα διάλειμμα

Η συσκευή σας μπορεί να είναι το πρόβλημα, αλλά μπορεί επίσης να είναι μέρος της λύσης. Ξεκινήστε χρησιμοποιώντας τις λειτουργίες ελέγχου χρόνου χρήσης της οθόνης του τηλεφώνου σας – όπως το Digital Wellbeing του Android ή το Screen Time της Apple.

Μπορείτε επίσης να εγκαταστήσετε μια πιο εξελιγμένη εφαρμογή τρίτου κατασκευαστή που σας αναγκάζει να σπάσετε τα μοτίβα της μηχανικής «κύλισης».

Εφαρμογές όπως το One Sec, το ScreenZen, το Opal και το Freedom μπορούν να διακόψουν την αυτόματη συνήθεια που σχετίζεται με την «κύλιση» της οθόνης. Αυτές περιλαμβάνουν την επιβολή υποχρεωτικών παύσεων πριν ανοίξουν οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης ή την εφαρμογή χρωματικών φίλτρων (όπως η κλίμακα του γκρι) για να γίνουν οι εφαρμογές λιγότερο ελκυστικές.

Μπορούν μάλιστα να αποκλείσουν εντελώς τις εφαρμογές για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.

Αφαιρέστε τις εφαρμογές κοινωνικών μέσων

Δεν διαγράφετε τους λογαριασμούς σας – απλώς κάνετε πιο δύσκολο το άνοιγμά τους και την «κύλιση».

Προγραμματίστε λίγο χρόνο για «κύλιση»

Αν δεν μπορείτε να φανταστείτε τη ζωή χωρίς «κύλιση», προγραμματίστε χρόνο κάθε μέρα μόνο για αυτή τη δραστηριότητα. Μπορεί να είναι στο διάλειμμα του μεσημεριανού σας ή όταν επιστρέφετε από τη δουλειά.

Δώστε στον εαυτό σας την ελευθερία να κάνετε «κύλιση» για το χρονικό διάστημα που έχετε ορίσει (ας πούμε, 15 λεπτά) και μην αισθάνεστε ένοχοι γι' αυτό. Απλά θυμηθείτε ότι πρέπει να κλείσετε τις εφαρμογές και να συνεχίσετε τη ζωή σας μόλις τελειώσει ο χρόνος.

Οι μακροπρόθεσμες λύσεις

Τα παραπάνω μπορεί να περιορίσουν το scrolling σας βραχυπρόθεσμα, αλλά τα μακροπρόθεσμα οφέλη (και η συναισθηματική ελευθερία) πιθανότατα θα απαιτήσουν λίγο περισσότερη δουλειά.

Οι «εύκολες» συμβουλές συχνά λειτουργούν για λίγο, όταν έχετε κίνητρο για αλλαγή. Για να απελευθερωθείτε πραγματικά από το να κοιτάτε συνεχώς τις ενημερώσεις, σκεφτείτε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αν αυτή η σχέση σας προσφέρει κάτι θετικό. Αν νιώθετε ότι σας ελέγχουν πολύ περισσότερο από ό,τι τα ελέγχετε εσείς, ίσως πρέπει να σκεφτείτε τα ακόλουθα:

Ποιος είναι ο βαθύτερος λόγος;

Σκεφτείτε σοβαρά γιατί κοιτάτε τόσο πολύ τις ενημερώσεις. Είναι έλλειψη αυτοελέγχου; Αποφεύγετε κάτι ή κάποιον; Καταστέλλετε συναισθήματα που προτιμάτε να μην αναγνωρίσετε;

Όλα αυτά μπορεί να είναι λόγοι για τους οποίους αναζητούμε απόσπαση της προσοχής. Ίσως αποφεύγετε κάτι σημαντικό (την κατάσταση μιας σχέσης) ή κάτι ασήμαντο (το μαγείρεμα του δείπνου), αλλά σε κάθε περίπτωση, το scrolling είναι το σύμπτωμα, όχι η ασθένεια. Επομένως, σκεφτείτε αν το scrolling μπορεί να αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου προβλήματος που πρέπει να αντιμετωπίσετε.

Ποιος ωφελεί ποιον;

Σκεφτείτε πόσο πραγματικά «χρειάζεστε» τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα χρησιμοποιείτε ενεργά με τρόπο που σας ωφελεί (για παράδειγμα, ως επιχειρηματική πλατφόρμα) ή εγγραφήκατε από περιέργεια πριν από χρόνια και δεν έχετε αναρωτηθεί ποτέ πραγματικά γιατί τα χρησιμοποιείτε ακόμα;

Αν ισχύει το δεύτερο, εξετάστε κριτικά τις πλατφόρμες που χρησιμοποιείτε και πώς σας εξυπηρετούν. Σκεφτείτε τι θα μπορούσατε να κερδίσετε αν περνούσατε λιγότερο χρόνο στο scrolling, αλλά σκεφτείτε επίσης αν η ζωή σας θα ήταν χειρότερη χωρίς μερικές από αυτές.

Αν δεν μπορείτε να σκεφτείτε έναν πραγματικά πειστικό λόγο για τον οποίο θα ήταν χειρότερη, ίσως ήρθε η ώρα να αποχαιρετήσετε μερικά από αυτά.

Αυτές οι «δύσκολες» επιλογές θα απαιτήσουν χρόνο και προσπάθεια και θα σας υποχρεώσουν να αναθεωρήσετε τις συνήθειές σας. Όμως, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα, η ανταμοιβή για την προσπάθεια πιθανότατα θα είναι μεγαλύτερη και θα διαρκέσει περισσότερο.