Ένας δεινόσαυρος… γεμάτος καρφιά: Νέα ανακάλυψη 165 εκατ. ετών

Με σωματική διάπλαση που μοιάζει με τανκ και μια πανοπλία γεμάτη από καρφιά στο μέγεθος μπαστουνιών του γκολφ, ο γηραιότερος αγκυλόσαυρος, ο Spicomellus afer, που έχει παρατηρηθεί ποτέ μοιάζει περισσότερο με ένα δημιούργημα της φαντασίας παρά με ζωντανό πλάσμα. 

Κι όμως, αυτός ο παράξενος δεινόσαυρος περιπλανιόταν σε περιοχές της βόρειας Αφρικής πριν από περίπου 165 εκατομμύρια χρόνια.

Το απολίθωμα, το παλαιότερο δείγμα αγκυλόσαυρου, ανακαλύφθηκε κοντά στην κεντρική πόλη Μπουλεμάν στο Μαρόκο. Μάλιστα, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Guardian, η υπερβολική του πανοπλία έχει καταφέρει να μπερδέψει τους ερευνητές και τις υπάρχουσες θεωρίες για το πώς εξελίχθηκαν οι αγκυλοσαύροι, οι οποίοι αποτελούν μια σημαντική ομάδα φυτοφάγων δεινοσαύρων.

Η αλλόκοτη ανατομία του αγκυλόσαυρου

«Είναι γεμάτος καρφιά σε όλο του το σώμα», δήλωσε ο καθηγητής Richard Butler, του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ και συν-επικεφαλής του έργου. «Έχει αυτά τα απίστευτα χαρακτηριστικά καρφιά γύρω από το λαιμό - ένα θωρακισμένο κολάρο που είναι τεράστιο και εντελώς δυσανάλογο με το υπόλοιπο σώμα, μικρότερα καρφιά που προεξέχουν από τα πλευρά, και στο τέλος της ουράς του θα είχε κάποιο είδος όπλου».

Η ανατομία του αγκυλόσαυρου ήταν τόσο αλλόκοτη που η συναρμολόγηση του σωματότυπου από το ατελές συνονθύλευμα απολιθωμένων οστών δεν ήταν εύκολη υπόθεση, όπως γίνεται γνωστό από άρθρο του Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Λονδίνο.

«Υπάρχουν εδώ και περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια»

«Βάλαμε όλη την πανοπλία σε ένα τραπέζι και προσπαθήσαμε να καταλάβουμε, με τη λογική, πού θα ταίριαζε το κάθε κομμάτι», είπε ο Butler.

Οι αγκυλόσαυροι έχουν καταγραφεί πως ζούσαν την περίοδο από τα μέσα της Ιουρασικής έως τα τέλη της Κρητιδικής εποχής, όταν μια προσγείωση αστεροειδούς εξαφάνισε την πλειονότητα των ειδών.

«Είναι πιθανώς λίγο άξεστοι καθώς έχουν σχετικά μικρό εγκέφαλο, αλλά είναι πολύ επιτυχημένοι», είπε ο Butler και προσθέτει πως «υπάρχουν εδώ και περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια».

Πως θα έμοιαζε το παλαιότερο είδος αγκυλόσαυρου

Ο Spicomellus afer, για την ώρα το παλαιότερο είδος τέτοιων δεινοσαύρων, θα είχε μήκος περίπου 4 μέτρα και θα ζύγιζε περίπου δύο τόνους. Από το απολίθωμα λείπει το άκρο της ουράς, αλλά οι συγχωνευμένοι σπόνδυλοι υποδηλώνουν ότι θα έμοιαζε με ρόπαλο, πιθανώς χρησιμοποιούμενη ως όπλο για να επιτίθεται στους αντιπάλους του ή σε αρπακτικά. Αυτό υποδηλώνει ότι οι προσαρμογές για τα ουραία όπλα εξελίχθηκαν περίπου 30 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως.

Η πιο μέτρια θωράκιση του σώματος των μεταγενέστερων αγκυλοσαύρων ερμηνεύεται ως φυσική άμυνα. Στον αντίποδα, τα αιχμηρά άκρα του Spicomellus, τα οποία προεξείχαν μέσα από το σκληρό δέρμα, υποδηλώνει περισσότερο κυριαρχία ή επιδείξεις ζευγαρώματος, κατέληξαν οι ερευνητές.

«Όταν βλέπεις το κολάρο του λαιμού αυτού του πράγματος, φαίνεται σαν απόλυτη υπερβολή», είπε ο Butler. «Φαίνεται σαν κάτι που θα περιέπλεκε τη ζωή του».

Πληγή η... λαθροθηρία απολιθωμάτων

Μια πηγή απογοήτευσης είναι ότι το λατομείο όπου ανασκάφηκε ο Spicomellus έχει γίνει στόχος αρχαιοκάπηλων. Η έρευνα βασίστηκε σε περίπου το μισό του σκελετού, ο οποίος φυλάσσεται στη Σχολή Επιστημών Dhar El Mahraz στη Φεζ, αλλά απολιθωμένα οστά που πιστεύεται ότι ανήκουν στο ίδιο δείγμα έχουν διατεθεί στο διαδίκτυο για έως και 10.000 λίρες, είπε ο Butler.

«Υπάρχει ένα τεράστιο πρόβλημα με τη λαθροθηρία απολιθωμάτων στο Μαρόκο», είπε. «Τμήματα αυτού του δείγματος έχουν διατεθεί προς πώληση στην αγορά της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Υπάρχει πιθανώς μια σημαντική ποσότητα (σ.σ. του δείγματος) που έχει βγει στην αγορά, συχνά αγορασμένη από πλούσιους ιδιώτες. Είναι μια αρκετά θλιβερή πτυχή αυτής της ιστορίας».