Απίστευτο «φωτοστέφανο» κυκλώνει τον ήλιο - Πώς δημιουργείται μια άλως

Ένα από τα σπάνια και εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν πολίτες στον ουρανό καθώς μια άλως δημιουργήθηκε γύρω από τον ήλιο χαρίζοντας μοναδικές στιγμές σε όσους την κατέγραψαν.

Το ατμοσφαιρικό οπτικό φαινόμενο σχηματίζεται όταν το ηλιακό φως αλληλεπιδρά με παγοκρυστάλλους σε μεγάλα υψόμετρα. Καθώς το φως διέρχεται μέσα από τους κρυστάλλους, διαθλάται και ανακλάται, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός χαρακτηριστικού φωτεινού δακτυλίου.

Οι παγοκρύσταλλοι της ανώτερης ατμόσφαιρας λειτουργούν ως φυσικά οπτικά μέσα, διαμορφώνοντας το φως του ήλιου και σχηματίζοντας το συγκεκριμένο φαινόμενο, το οποίο συχνά γίνεται αντιληπτό από παρατηρητές και φωτογράφους του ουρανού.

Τι προκαλεί την άλω;

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα erthsky.org, επιστήμονες τα αποκαλούν «φωτοστέφανα 22 μοιρών», επειδή η ακτίνα του κύκλου τους είναι πάντοτε 22 μοίρες.

Τα φωτοστέφανα αποτελούν ένδειξη παρουσίας λεπτών νεφών θυσάνων (cirrus), τα οποία κινούνται σε ύψος περίπου 6 χιλιομέτρων ή και περισσότερο πάνω από τη Γη. Τα σύννεφα αυτά περιέχουν εκατομμύρια μικροσκοπικούς κρυστάλλους πάγου. Το φαινόμενο δημιουργείται τόσο από τη διάθλαση και τη διασπορά του φωτός όσο και από την ανάκλαση και τις λαμπερές αντανακλάσεις πάνω στους παγοκρυστάλλους.

Για να σχηματιστεί ένα φωτοστέφανο, οι κρύσταλλοι πρέπει να έχουν συγκεκριμένο προσανατολισμό και θέση σε σχέση με το μάτι του παρατηρητή.

Γι’ αυτό, όπως συμβαίνει και με τα ουράνια τόξα, τα φωτοστέφανα γύρω από τον ήλιο ή τη σελήνη είναι προσωπική εμπειρία: κάθε άνθρωπος βλέπει το δικό του μοναδικό φωτοστέφανο.

Είναι άραγε τα φωτοστέφανα συχνότερα σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη;

Οι ειδικοί διακρίνουν δύο κατηγορίες:

1. Τα φωτοστέφανα που σχηματίζονται από παγοκρυστάλλους χαμηλού ύψους κατά τη διάρκεια πολύ ψυχρού καιρού κα
2. Εκείνα που δημιουργούνται από κρυστάλλους πάγου σε νέφη θυσάνων μεγάλου ύψους.

Η πρώτη κατηγορία εμφανίζεται κυρίως σε πολικές περιοχές ή σε χώρες με ιδιαίτερα ψυχρούς χειμώνες.

Ωστόσο, τα φωτοστέφανα μπορούν να παρατηρηθούν οπουδήποτε στον πλανήτη, τόσο τον χειμώνα όσο και το καλοκαίρι. Η συχνότητά τους εξαρτάται από τη συχνότητα εμφάνισης νεφών θυσάνων, αλλά και από το αν αυτά περιέχουν κρυστάλλους πάγου ικανούς να δημιουργήσουν το φαινόμενο. Η πρόβλεψη αυτού του παράγοντα παραμένει δύσκολη. Ενδεικτικά, ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφονται σημαντικές διαφορές στη συχνότητα και στους τύπους φωτοστεφάνων μέσα σε απόσταση μόλις 321 χιλιομέτρων.

Αν παρατηρήσετε φωτοστέφανο, αξίζει να το προσέξετε.

Επειδή το φως της σελήνης είναι πιο αδύναμο, τα σεληνιακά φωτοστέφανα εμφανίζονται συνήθως άχρωμα. Παρ’ όλα αυτά, ενδέχεται να διακρίνεται κόκκινη απόχρωση στο εσωτερικό και μπλε στο εξωτερικό τους τμήμα. Τα χρώματα αυτά γίνονται πιο έντονα στα φωτοστέφανα γύρω από τον ήλιο.

Αν δείτε φωτοστέφανο γύρω από τη σελήνη ή τον ήλιο, παρατηρήστε ότι η εσωτερική του πλευρά είναι πιο καθαρή και φωτεινή, ενώ η εξωτερική εμφανίζεται πιο θολή. Επίσης, ο ουρανός γύρω από το φωτοστέφανο φαίνεται πιο σκοτεινός σε σύγκριση με τον υπόλοιπο ουρανό.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται κατά τη φωτογράφιση ηλιακών φωτοστεφάνων. Η απευθείας στόχευση της κάμερας προς τον ήλιο, χωρίς προστασία από το έντονο φως, μπορεί να προκαλέσει ζημιά στον εξοπλισμό. Παράλληλα, δεν πρέπει ποτέ να κοιτάζετε απευθείας τον ήλιο, ακόμη κι όταν φαίνεται λιγότερο φωτεινός πίσω από σύννεφα ή ομίχλη.