Βελτίωση της ευφυΐας μπορούν να προσφέρουν δύο «έξυπνα» φάρμακα
Νοοτροπικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για βελτίωση νοητικών επιδόσεων, σύμφωνα με έρευνα.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Cognitive Enhancement αναφέρει ότι άτομα που χρησιμοποιούν φάρμακα ενίσχυσης της νοημοσύνης χωρίς ιατρική συνταγή παρουσιάζουν ταχύτερους χρόνους αντίδρασης και διόρθωσης λαθών σε γνωστικά τεστ, ενώ η ακρίβεια των απαντήσεών τους παραμένει ίδια με όσους δεν τα χρησιμοποιούν. Αυτό υποδηλώνει ότι τα φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση ήδη καλών νοητικών λειτουργιών και όχι για να αντιμετωπίσουν ελλείμματα.
Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, τα φάρμακα αυτά, γνωστά και ως νοοτροπικά, περιλαμβάνουν ουσίες που στοχεύουν στη βελτίωση της μνήμης, της συγκέντρωσης και της δημιουργικότητας. Κάποια συνταγογραφούνται για ιατρικές καταστάσεις όπως η ΔΕΠΥ, το Αλτσχάιμερ ή η υπερβολική υπνηλία, ενώ άλλα, όπως η καφεΐνη, το ginkgo biloba και τα ωμέγα-3, πωλούνται ως συμπληρώματα.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Στη μελέτη συμμετείχαν 90 άτομα, από τα οποία τα 47 χρησιμοποιούσαν νοοτροπικά χωρίς συνταγή –κυρίως μοδαφινίλη ή μεθυλφαινιδάτη– ενώ κάποιοι συνδύαζαν και τα δύο. Η πλειονότητα ήταν άνδρες, με μέση ηλικία τα 30 έτη και υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τη ψυχική υγεία και τη χρήση φαρμάκων, καθώς και δύο γνωστικά τεστ που αξιολογούν την προσοχή και τη διαχείριση ερεθισμάτων.
Από τα τεστ προέκυψε ότι οι χρήστες φαρμάκων αντιδρούσαν ταχύτερα και διόρθωναν λάθη πιο γρήγορα, χωρίς να χάνουν σε ακρίβεια σε σχέση με τους μη χρήστες. Παράλληλα, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στις γνωστικές λειτουργίες. Η ερμηνεία των ερευνητών είναι ότι τα άτομα που χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα μπορούν να καλύψουν γνωστικές αδυναμίες, αλλά και να ενισχύσουν τις ήδη ισχυρές ικανότητές τους.
Τι αναφέρουν οι επιστήμονες
Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η χρήση νοοτροπικών φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με την επιδίωξη βελτιστοποίησης των γνωστικών λειτουργιών και όχι με αυτοθεραπεία. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η μελέτη βασίστηκε σε μικρό δείγμα ατόμων σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, συνεπώς τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σε μεγαλύτερους ή διαφορετικούς πληθυσμούς.
Η έρευνα αυτή προσφέρει νέα δεδομένα για το προφίλ των χρηστών νοοτροπικών χωρίς ιατρική ένδειξη και ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις τους σε υγιή άτομα. Παρά τα βραχυπρόθεσμα οφέλη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάχρηση ή η υπερβολική χρήση συνταγογραφούμενων νοοτροπικών μπορεί να προκαλέσει άγχος, αϋπνία ή εξάρτηση.
Η επιστημονική κοινότητα επιμένει στη σημασία της υπεύθυνης χρήσης και της περαιτέρω διερεύνησης της επίδρασής τους σε διαφορετικά κοινωνικά και ηλικιακά περιβάλλοντα.
