Ενέργεια και ασφάλεια στην ΕΕ: Με «ελληνικό αποτύπωμα» το Συμβούλιο Υπουργών στις Βρυξέλλες
Με αιχμή τα ευρωπαϊκά δίκτυα, την ενεργειακή ασφάλεια και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης μη ρωσικού αερίου, η Αθήνα πηγαίνει στις Βρυξέλλες με πολιτική ατζέντα και γεωστρατηγικό βάθος.
Στις Βρυξέλλες βρίσκονται τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος , για να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια συνεδρίαση με σαφές πολιτικό και γεωστρατηγικό φορτίο.
Στο τραπέζι βρίσκεται η επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης για τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) για την περίοδο 2028–2034, ένα από τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ για τη διασύνδεση δικτύων μεταφορών, ενέργειας και ψηφιακών υποδομών. Πρόκειται για το πρόγραμμα που θα καθορίσει ποια έργα θα χρηματοδοτηθούν και ποια θα μείνουν στα χαρτιά την επόμενη επταετία.
«Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια»
Εισερχόμενος στη συνεδρίαση, ο Σταύρος Παπασταύρου έδωσε το πολιτικό στίγμα:
«Η σημερινή συνεδρίαση έχει έντονο ελληνικό αποτύπωμα. Το ευρωπαϊκό πακέτο δικτύων αναγνωρίζει τις προσπάθειες της Ελλάδας και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη μείωση των ανισορροπιών στις τιμές του ρεύματος. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια και η παρουσία του ΝΑΤΟ το υπογραμμίζει ξεκάθαρα».
«Ελληνικό χρώμα» στο ευρωπαϊκό πακέτο δικτύων
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το πακέτο της Κομισιόν για τα Δίκτυα (Grids Package), που παρουσιάστηκε στις 10 Δεκεμβρίου και –όπως αναγνωρίζεται στις Βρυξέλλες– φέρει έντονο ελληνικό αποτύπωμα. Το πακέτο έρχεται ως απάντηση στις χρόνιες ανισορροπίες της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των δικτύων, ώστε να αντέξουν τον γρήγορο εξηλεκτρισμό και τη μαζική διείσδυση των ΑΠΕ.
Για την Αθήνα, η εξέλιξη αυτή συνιστά πολιτική δικαίωση της στρατηγικής που ακολούθησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, φέρνοντας το ζήτημα των δικτύων στο κέντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας και συνδέοντάς το ευθέως με το κόστος του ρεύματος και την ενεργειακή ασφάλεια.
Ενέργεια και ασφάλεια: στο τραπέζι και το ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με την επίσημη ατζέντα, οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ θα ανταλλάξουν απόψεις με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε , σε μια συζήτηση που αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα: οι ενεργειακές υποδομές δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά κρίσιμος παράγοντας ασφάλειας.
Στο επίκεντρο θα βρεθεί η ευαλωτότητα των ενεργειακών υποδομών, η προστασία κρίσιμων δικτύων και η ανάγκη στενότερης διασύνδεσης της ενεργειακής πολιτικής με την πολιτική άμυνας και ασφάλειας, τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η ελληνική πρωτοβουλία και ο ρόλος-κλειδί της χώρας
Στο Συμβούλιο, ο Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να ενημερώσει τους ομολόγους του για τις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στο P-TEC, τη Σύνοδο για τη Διατλαντική Συνεργασία στην Ενέργεια που φιλοξένησε η Ελλάδα τον Νοέμβριο, καθώς και για τις συμφωνίες με την Ουκρανία και τις εξελίξεις στις έρευνες υδρογονανθράκων.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως κεντρική πύλη εισόδου μη ρωσικού φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, λειτουργώντας ως πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας σε μια ιδιαίτερα ασταθή γεωπολιτική συγκυρία.
Κυπριακή Προεδρία και διεθνές ενεργειακό τοπίο
Παράλληλα, η Κύπρος θα παρουσιάσει το πρόγραμμα της επικείμενης Προεδρίας της στο Συμβούλιο, ενώ στο γεύμα εργασίας οι υπουργοί θα συζητήσουν την ασφάλεια εφοδιασμού και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, παρουσία του εκτελεστικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ.
