Ενεργειακή Ασφάλεια: Το κρίσιμο τεστ της συγκυρίας
Η σημερινή έκτακτη σύσκεψη στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου , του υφυπουργού Νίκου Τσάφος , της ΡΑΑΕΥ , της MOTOR OIL και των ΕΛΠΕ (Helleniq Petroleum), δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία. Είναι πολιτικό μήνυμα. Όταν καλείς ρυθμιστή και ενεργειακούς κολοσσούς στο ίδιο τραπέζι, σημαίνει ότι κάτι σε ανησυχεί σοβαρά.
Η λέξη-κλειδί είναι «Ιράν». Και όποιος νομίζει ότι πρόκειται για μια μακρινή γεωπολιτική υποσημείωση, μάλλον δεν έχει δει λογαριασμό ενέργειας τα τελευταία χρόνια. Η διεθνής ένταση δεν μένει στα δελτία ειδήσεων, περνά στα ναύλα, στα ασφάλιστρα, στις τιμές LNG και τελικά στον Έλληνα καταναλωτή. Η αλυσίδα είναι άμεση και ανελέητη.
Η κυβέρνηση μιλά για «ενεργειακή ανθεκτικότητα». Σωστά. Αλλά η ανθεκτικότητα δεν είναι σλόγκαν. Είναι τεστ αντοχής. Κι εκεί τα πράγματα είναι πιο σκληρά απ’ όσο παρουσιάζονται.
Η Ελλάδα έχει κάνει βήματα διαφοροποίησης, έχει ενισχύσει υποδομές, έχει επενδύσει σε τερματικούς σταθμούς και διασυνδέσεις. Όμως η πραγματικότητα είναι μία: παραμένουμε εκτεθειμένοι στις διεθνείς διακυμάνσεις. Δεν παράγουμε το φυσικό αέριο που καταναλώνουμε. Το αγοράζουμε. Και όταν οι αγορές φοβούνται, οι τιμές δεν ανεβαίνουν «λογικά», εκτοξεύονται.
Η ουσία λοιπόν δεν είναι αν έγιναν ή θα γίνουν συσκέψεις. Η ουσία είναι αν υπάρχει συγκεκριμένο, κοστολογημένο και ρεαλιστικό σχέδιο για σενάρια κλιμάκωσης. Αν υπάρχουν επαρκή αποθέματα. Αν έχουν χαρτογραφηθεί οι αλυσίδες εφοδιασμού με όρους κρίσης και όχι καλού καιρού. Αν υπάρχει μηχανισμός άμεσης παρέμβασης ώστε να μη μετακυλιστεί πανικός στην αγορά.
Και κάτι ακόμη: όταν στο ίδιο τραπέζι κάθονται ρυθμιστής και ρυθμιζόμενοι, απαιτείται διαφάνεια. Η σύμπλευση για εθνικούς λόγους είναι θεμιτή. Η σύγχυση ρόλων όχι. Η αγορά χρειάζεται καθαρές γραμμές, ειδικά σε περιόδους αστάθειας.
Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι γεωπολιτική με οικονομικό αντίκρισμα. Είναι κοινωνική συνοχή. Είναι ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Και, στο τέλος της ημέρας, είναι η ψυχολογία του νοικοκυριού που φοβάται νέο κύμα ακρίβειας.
Το Ιράν μπορεί να απέχει χιλιάδες χιλιόμετρα. Αλλά αν η κρίση κλιμακωθεί, η απόσταση θα μετρηθεί σε ευρώ. Και τότε καμία έκτακτη σύσκεψη δεν θα αρκεί. Χρειάζεται στρατηγική – όχι διαχείριση επικοινωνίας.