Eurogroup - Μάχη δυο κόσμων: Από το Grexit, επιστροφή με Πιερρακάκη κόντρα σε έναν δικτυωμένο Βέλγο
Μάχη δυο προσώπων για την προεδρία του Eurogroup. H παρουσία Πιερρακάκη και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδα η διεκδίκηση ενός θεσμού που πριν από μόλις λίγα χρόνια συζητούσε για την έξοδο της χώρας από το ευρώ.
Το ενδιαφέρον κορυφώνεται για την Ελλάδα, με τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη να έχει ήδη καταθέσει επισήμως την υποψηφιότητά του για την προεδρία του Eurogroup, σηματοδοτώντας μια δυναμική διεκδίκηση με ισχυρό θεσμικό και πολιτικό βάρος.
Βάσει της Συνθήκης της Λισαβόνας, ο πρόεδρος του Eurogroup εκλέγεται από τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης με απλή πλειοψηφία. Οι κάλπες «ανοίγουν» στις 11 Δεκεμβρίου, με δικαίωμα ψήφου σε 20 αξιωματούχους, όσες και οι χώρες που απαρτίζουν το κοινό νόμισμα. Ο νέος πρόεδρος θα καθίσει στην «καρέκλα» στις 12 Δεκεμβρίου για θητεία δυόμισι ετών.
Η κούρσα πλέον αφορά μόνο δυο «βαριές» υποψηφιότητες: Τον έλληνα υπουργό αλλά και τον πολύπειρο, Βέλγο αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Προϋπολογισμού Βίνσεντ βαν Πετέγκεμ.
Η δυναμική υποψηφιότητα Πιερρακάκη
Η υποψηφιότητα του Κυριάκου Πιερρακάκη δεν είναι απλώς μια… συμμετοχή. Έχει αφήγημα. Ευρωπαϊκές πηγές μιλούν για εκπρόσωπο χώρας με τις πιο εντυπωσιακές διαδρομές ανάκαμψης στην Ευρωζώνη, ίσως το πιο ηχηρό «δημοσιονομικό comeback» των τελευταίων δεκαετιών.
Μέσα σε μόλις οκτώ μήνες στο Οικονομικών, ο Πιερρακάκης έχει ξεχωρίσει σε Eurogroup και ECOFIN. Mε γρήγορα αντανακλαστικά, σπρώχνει αποφάσεις με αναπτυξιακό πρόσημο και κρατά γραμμή σύνεσης απέναντι στις προτάσεις για νέα φορολογικά ή δημοσιονομικά «βάρη».
Και δεν είναι μόνο αυτό: κουβαλά το προφίλ του μεταρρυθμιστή. Από τα υπουργεία που πέρασε, «έχτισε» το προφίλ ενός ανθρώπου που φέρνει αποτελέσματα και όχι λόγια στο τραπέζι. Από την Ψηφιακή Διακυβέρνηση, όπου επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, μέχρι την Παιδεία, όπου έβαλε τη σφραγίδα του στο πλαίσιο λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων.
«Παλιά καραβάνα» ο Βέλγος
Στην άλλη πλευρά του ρινγκ, ο Βαν Πέτεγκεμ πάτησε γκάζι μετά τη συμφωνία της βελγικής κυβέρνησης για τον προϋπολογισμό, εξέλιξη που απομακρύνει τον εφιάλτη κυβερνητικής κρίσης στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, το Politico επιδεικνύει τα «ρωγμές» στην πανοπλία του: η στάση του Βελγίου στη συζήτηση για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για στήριξη δανείου προς την Ουκρανία ίσως γυρίσει μπούμερανγκ, κρατώντας το πεδίο ανοιχτό – και απρόβλεπτο.
Θεωρείται όμως «παλιά καραβάνα» στους διαδρόμους των Βρυξελλών και σίγουρα αποτελεί μια ισχυρή υποψηφιότητα που συγκεντρώνει μεγάλα ερείσματα σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ο ρόλος του προέδρου του Eurogroup
Δεν είναι μια τυπική θέση. Ο επικεφαλής του Eurogroup εκπροσωπεί τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης σε G7, ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα ενώ έχει τον κεντρικό συντονισμό της οικονομικής πολιτικής για τις 20 χώρες του ευρώ. Από ανεπίσημο «κλαμπ» συζητήσεων, το Eurogroup μετατράπηκε, μετά την κρίση χρέους, σε έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες αποφάσεων στην ΕΕ , θεσμό που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στα ευρωπαϊκά προγράμματα διάσωσης και στη διατήρηση της Ελλάδας εντός ευρώ.
Ο ελληνικός συμβολισμός – και η επόμενη μέρα
Δέκα χρόνια μετά την εποχή που η χώρα βρισκόταν με το ένα πόδι εκτός ευρώ, η ελληνική υποψηφιότητα αποκτά ξεχωριστή δυναμική για έναν θεσμό που όταν η συζήτηση έφτανε στο ελληνικό δράμα, συζητούσε για χρεοκοπίες και Grexit.
Η Ελλάδα έχει επενδυτική βαθμίδα, καταγράφει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, παράγει πλεονάσματα και συζητά ακόμα και πρόωρες αποπληρωμές δανείων του EFSF και του ΔΝΤ. Όπως είχε δηλώσει πρόσφατα ο ίδιος ο Πιερρακάκης, μία κορυφαία ευρωπαϊκή τοποθέτηση Έλληνα αξιωματούχου «θα σφράγιζε, συμβολικά και ουσιαστικά, την επιτυχία της οικονομίας μας».
Ποιοι πέρασαν από τη θέση
Η προεδρία του Eurogroup τα τελευταία 20 χρόνια ήταν υπόθεση… λίγων. Μόλις τέσσερις πολιτικοί την κράτησαν στα χέρια τους:
- Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ (2005–2013)
- Γερούν Ντάισελμπλουμ (2013–2018)
- Μάριο Σεντένο (2018–2020)
- Πασκάλ Ντόνοχιου (2020–2024)