Γραφείο Προϋπολογισμού: Με πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι η ανάπτυξη θα υποχωρήσει μέχρι 1,7%

H σταθερή και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, ως κεντρική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση ενισχυμένης αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας.

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει ανθεκτικές μακροοικονομικές επιδόσεις, παρότι το διεθνές περιβάλλον καθίσταται ολοένα πιο αβέβαιο εξαιτίας της γεωπολιτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Η όξυνση της σύγκρουσης επιδρά αρνητικά στις διεθνείς μακροοικονομικές προοπτικές, ενισχύοντας τους κινδύνους για τις αγορές ενέργειας, το διεθνές εμπόριο, την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Η έκταση των επιπτώσεων για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη διάρκεια της σύγκρουσης και από το εάν οι διαταραχές στις ροές ενέργειας αποκτήσουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Στο πλαίσιο αυτό, η βασική εκτίμηση του Γραφείου για τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ το 2026 αναθεωρείται οριακά προς τα κάτω σε σχέση με την Έκθεση του Δεκεμβρίου 2025 και διαμορφώνεται στο 2,0%, έναντι 2,1% στην Έκθεση του Δεκεμβρίου 2025, με εύρος πρόβλεψης που περιλαμβάνει τις τιμές 1,7% έως 2,4%. Ολόκληρο το εύρος της αναθεωρημένης πρόβλεψης ενσωματώνει την υπόθεση της διατήρησης της τιμής πετρελαίου τύπου Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι, κατά μέσο όρο, για όλο το 2026. Οι εκτιμήσεις του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ ως προς το κάτω μέρος του εύρους από 1,9% έως 1,7%, αντανακλούν κυρίως την διατήρηση της τιμής του πετρελαίου τύπου Brent σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα (άνω των 90 έως και 100 δολαρίων το βαρέλι) για όλο το 2026 καθώς και ενδεχόμενη περιορισμένη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ λόγω των πληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία της Ευρωζώνης. Σημειώνεται ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις του Γραφείου ενσωματώνουν τα μέτρα στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στις 23 Μαρτίου 2026.

Ανάπτυξη με πιέσεις

Για το 2025 συνολικά, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 2,1%, ενώ παρουσίασε αύξηση 2,4% για το τέταρτο τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2024 (προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ). Η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη παραμένει ασθενής (1,4%). Σε αυτή την θετική επίδοση του ΑΕΠ συνετέλεσαν η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης (2,5%), η αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (2,7% συνολικά, -1,1% για υπηρεσίες και 7,1% για αγαθά) και η αύξηση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου κατά 14,0%. Για το έτος 2025 συνολικά, η κατανάλωση κατέγραψε αύξηση 2,0%, ενώ και οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου κατέγραψαν αξιοσημείωτη αύξηση κατά 8,9% σε σχέση με το 2024 (4,5%) μειώνοντας το κενό επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ο πληθωρισμός σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ανήλθε τον Φεβρουάριο του 2026 στο 3,1% και εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά πάνω από τον μέσο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη (1,9%), γεγονός που δυσχεραίνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα έναντι των εταίρων μας. Επομένως, προκειμένου να μετριασθούν και οι δευτερογενείς επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ, είναι κρίσιμης σημασίας η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων συγκράτησης των τιμών με την χρήση ψηφιακής τεχνολογίας για την άμεση ενημέρωση από τις επιχειρήσεις προς την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή των παραμέτρων κόστους και τιμών σε κάθε στάδιο της (εφοδιαστικής) αλυσίδας των προϊόντων. Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η άμεση παρακολούθηση του μεικτού περιθωρίου κέρδους σε κάθε στάδιο, επιτυγχάνεται ο γρήγορος εντοπισμός φαινομένων αύξησης τιμών μη-αιτιολογημένων από ανάλογη αύξηση του κόστους, τόσο σε ενδιάμεσα στάδια όσο και στο τελικό στάδιο. Η ψηφιακή συλλογή των παραμέτρων κόστους και τιμών διευκολύνει την επεξεργασία τους με εφαρμογή στατιστικών μεθόδων και μεθόδων μηχανικής μάθησης “εντάσεως δεδομένων” (data-driven methods), και έχουν χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό πραγματικών περιπτώσεων τέτοιων φαινομένων. Τέλος, η αυστηρή εφαρμογή της ψηφιακής ενημέρωσης των παραμέτρων κόστους και τιμών ενδεχόμενα να λειτουργήσει και αποτρεπτικά στην επιβολή μη-αιτιολογημένα αυξημένων τιμών.

Η δυσχέρεια στη διεθνή ανταγωνιστικότητα έναντι των εταίρων μας εξακολουθεί να απεικονίζεται στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών το οποίο, παρά τη μείωση του ελλείμματός του, το 2025, στο 5,7% του ΑΕΠ (έναντι ελλείμματος 7,2% το 2024 και 6,8% το 2023), παραμένει σημαντικά ελλειμματικό. Αυτό ενδέχεται να αποτελεί εμπόδιο για την περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από διεθνείς οίκους αξιολόγησης.