Ισθμός ή Διώρυγα της Κορίνθου: Μήπως μπερδεύεσαι κι εσύ; - Η γεωγραφική διαφορά

Όσοι έχετε ταξιδέψει από την Στερεά Ελλάδα προς την Πελοπόννησο, πιθανόν να έχετε σταματήσει για μια φωτογραφία στη διάσημη γέφυρα του Ισθμού ή για σουβλάκι στα... θρυλικά pits stop της περιοχής (ειδικά στα χρόνια που δεν είχε δημιουργηθεί ο νέος αυτοκινητόδρομος).

Επίσης, πολλοί από σας ίσως να έχετε πει τη φράση «είμαστε στον Ισθμό» ή «κοίτα τη Διώρυγα». Αν και οι δύο όροι χρησιμοποιούνται συχνά ως ταυτόσημοι, στην πραγματικότητα περιγράφουν δύο τελείως διαφορετικές έννοιες: τη φύση και το έργο του ανθρώπου.

Υπάρχει μια γεωγραφική διαφορά πίσω από το διάσημο αξιοθέατο που μας κάνει να μπερδευόμαστε συχνά. Ας το ξεκαθαρίσουμε:

Όπως διαβάζουμε στον ιστότοπο του Δήμου Κορινθίων, ο Ισθμός της Κορίνθου είναι μια στενή λωρίδα γης που ενώνει τη Στερεά Ελλάδα με την Πελοπόννησο, ενώ η διώρυγα που έχει διανοιχθεί σε αυτόν ενώνει τον Σαρωνικό με τον Κορινθιακό κόλπο. Έχει μήκος 6 περίπου χιλιόμετρα και το πιο στενό σημείο είναι εκεί όπου έχει κατασκευαστεί η διώρυγα της Κορίνθου (1880-1893). Ήταν στρατηγικό σημείο και για το λόγο αυτό είχε κατασκευαστεί τείχος ήδη από τους αρχαίους χρόνους (τέλη 5ου αιώνα π.Χ.), που είχε διατηρηθεί μέχρι και τους Βυζαντινούς (Εξαμίλιον).

Η Διώρυγα της Κορίνθου είναι διώρυγα η οποία ενώνει τον Σαρωνικό με τον Κορινθιακό κόλπο, στη θέση του Ισθμού της Κορίνθου, λίγο ανατολικότερα από την πόλη της Κορίνθου. Η διώρυγα έχει μήκος 6.346 m, πλάτος στην επιφάνεια της θάλασσας 24,6 m, στο βυθό της 21,3 m, ενώ το βάθος της κυμαίνεται από 7,50 έως 8 m.

Κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1880-1893, από την ελληνική εταιρεία με την επωνυμία «Εταιρεία της διώρυγος της Κορίνθου» υπό τον Α. Συγγρό και υπήρξε έργο του Έλληνα μηχανικού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη. Η κατασκευή της είναι αποτέλεσμα της αναπτυξιακής πολιτικής του πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη, ο οποίος με την κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής στόχευε στη δημιουργία ενός σύγχρονου και οικονομικά ανεπτυγμένου κράτους.

Έργα αποκατάστασης των πρανών

Η Διώρυγα, στα 133 χρόνια της λειτουργίας της έχει κατά καιρούς κλείσει, κυρίως λόγω των καταπτώσεων των πρανών της, εξαιτίας της ιδιόμορφης γεωλογικής σύστασης της περιοχής. Η τελευταία φορά που έκλεισε λόγω εργασιών αποκατάστασης ήταν τον Οκτώβριο του 2025. Η πλήρης επαναλειτουργία της έγινε στις 17 Ιουνίου 2026, μετά την ολοκλήρωση του κύριου μέρους των εργασιών αποκατάστασης και σταθεροποίησης των πρανών.

Η Διώρυγα της Κορίνθου αποτελεί σήμερα μια μοναδική περίπτωση ελληνικής δημόσιας υποδομής. Είναι ταυτόχρονα ναυτιλιακό πέρασμα, τουριστικό αξιοθέατο, ιστορικό μνημείο, τεχνικό έργο διεθνούς εμβέλειας και αναπτυξιακό περιουσιακό στοιχείο που βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Ανώνυμης Εταιρείας Διώρυγας Κορίνθου (ΑΕΔΙΚ), με μοναδικό μέτοχο το ΥπερΤαμείο (Growthfund).

Το πιο διάσημο κανάλι του ελλαδικού χώρου διαπλέεται από 11.000 και πλέον πλοία κάθε χρόνο, 70 τουλάχιστον διαφορετικών εθνικοτήτων, αποτελώντας αυτή τη στιγμή τον αδιαμφισβήτητο θαλασσινό «ομφάλιο λώρο» μεταξύ δυτικής και ανατολικής Μεσογείου.