Ιστορική συμφωνία ΗΠΑ - Βενεζουέλας για το πετρέλαιο: Απορούν οι αναλυτές, οργίζονται οι πολίτες

Από τη στιγμή που ελίτ αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο συγκρότημα του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας για να τον απομακρύνουν βίαια από την εξουσία τον Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κατέστησε σαφές ότι η εξασφάλιση του ελέγχου επί των πετρελαϊκών πόρων της Βενεζουέλας αποτελούσε βασικό στόχο της κυβέρνησής του.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διευθύνουν» τη Βενεζουέλα, είχε δηλώσει τότε και θα διαχειρίζονται την πώληση του πετρελαίου της χώρας στο άμεσο μέλλον.

Η υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας στο Καράκας, σηματοδοτεί την υλοποίηση αυτού του σχεδίου. Η συμφωνία παραχωρεί σε μια εταιρεία υπό αμερικανική ηγεσία 100ετείς παραχωρήσεις για 17 πετρελαϊκά κοιτάσματα στη Βενεζουέλα, που ανέρχονται στο ποσό μαμούθ των 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου. Αυτό ισοδυναμεί με περισσότερο από το ένα πέμπτο των αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας.

Πέρα από τα εντυπωσιακά νούμερα και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν τη συμφωνία ως ευεργετική για τις χώρες τους.

«Πώς μοιάζει ο αποικιοκρατισμός»

Άλλοι, ωστόσο, διαφωνούν έντονα, σημειώνει το BBC. «Πρόκειται για μια φρικτή συμφωνία. Η [Ροντρίγκεζ] παραχώρησε το 20% της εθνικής περιουσίας χωρίς αντάλλαγμα», δήλωσε ο πρώην ειδικός εκπρόσωπος του Τραμπ για τη Βενεζουέλα και το Ιράν, Έλιοτ Άμπραμς. «Πιστεύω ότι απλώς συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που δέχεται από την Ουάσιγκτον».

Ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε ένα ενημερωτικό δελτίο στο οποίο περιγράφονται λεπτομέρειες του πλαισίου της συμφωνίας. Η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεργαστεί με μια ιδιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα που ονομάζεται North American Blue Energy Partners (Nabep), ο δεύτερος μεγαλύτερος ιδιωτικός παραγωγός πετρελαίου στη Βενεζουέλα μετά τη Chevron.

Ενδιαφέρον έχει ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα έχει «δικαίωμα βέτο στον διορισμό οποιουδήποτε μέλους του διοικητικού συμβουλίου, ενώ η πλειοψηφία των μελών του διοικητικού συμβουλίου της Nabep πρέπει να είναι Αμερικανοί πολίτες».

Με τον συνεχιζόμενο πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν να οδηγεί σε αύξηση των τιμών στα βενζινάδικα, η αύξηση της παραγωγής πετρελαίου εκτός της Μέσης Ανατολής θα μπορούσε να έχει θετικές επιπτώσεις για τους καταναλωτές.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκουμ, δήλωσε στο Fox Business ότι η συμφωνία «μετατοπίζει το γεωπολιτικό κέντρο των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών» μακριά από αυτά που χαρακτήρισε ως «σημεία στραγγαλισμού στη Μέση Ανατολή» και πίσω στο Δυτικό Ημισφαίριο.

«Υπάρχει μια λογική στη συνεργασία ΗΠΑ-Βενεζουέλας», υποστήριξε ο Έλιοτ Άμπραμς, δεδομένου ότι οι προμήθειες πετρελαίου από τον Κόλπο είναι επί του παρόντος αναξιόπιστες. Όμως, ανέφερε ότι οι όροι είναι τόσο μονόπλευροι που αποτελούν «ένα είδος πυρετώδους ονείρου για το πώς μοιάζει ο αποικιοκρατισμός».

Ο Λευκός Οίκος έχει αναφερθεί στη συμφωνία ως κάτι που «επανακαθιέρωσε το Δόγμα του Μονρόε», μια αρχή του 19ου αιώνα που ασκούσε την αμερικανική εξουσία σε ολόκληρη τη Νότια Αμερική – «εξαλείφοντας την κακόβουλη ξένη επιρροή από την αυλή μας και διασφαλίζοντας ότι η αμερικανική κυριαρχία στο ημισφαίριό μας δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».

Οι παγίδες

Παρά την επιμονή και των δύο κυβερνήσεων ότι το σχέδιο θα ωφελήσει τόσο τους Βενεζουελάνους όσο και τους Αμερικανούς, δεν στερείται αναπάντητων ερωτημάτων.

Ακόμη και το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα από μόνο του είναι προβληματικό. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η συμφωνία θα αποφέρει κέρδη εντός δύο ή τριών ετών. Οι ειδικοί στον τομέα της ενέργειας, ωστόσο, προειδοποιούν ότι, λόγω της δεινής κατάστασης του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας, μια δεκαετία αποτελεί πιο ρεαλιστική εκτίμηση.

Ο Λουίς Πατσέκο, από το Ινστιτούτο Μπέικερ του Πανεπιστημίου Ράις στο Χιούστον, δήλωσε στο BBC Mundo ότι η Βενεζουέλα πρέπει να επενδύσει περίπου 100 δισ. δολάρια σε διάστημα οκτώ ετών προκειμένου να επιστρέψει στα επίπεδα παραγωγής πετρελαίου που είχε πριν από 30 χρόνια.

«Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιος θα διαχειρίζεται αυτούς τους πόρους και για ποιο σκοπό», είπε ο Πατσέκο. «Θα αναθέσουν τη διαχείριση αυτών των χρημάτων στους ίδιους ανθρώπους που ήδη σπατάλησαν τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή άνθηση του αιώνα;», αναρωτήθηκε, αναφερόμενος στην κακοδιαχείριση του πετρελαϊκού πλούτου της χώρας στο παρελθόν.

Η απουσία εκλογών... συνθηκολόγηση με τον παλιό εχθρό

Η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας εκφράζει ανησυχία ότι η συμφωνία αυτή ενισχύει τη σχέση του προέδρου Τραμπ με τη Ντέλσι Ροντρίγκες, την οποία κατηγορούν ότι ηγείται του ίδιου καθεστώτος με τον Μαδούρο.

Η κυβέρνηση Τραμπ όχι μόνο χαρακτήρισε την κυβέρνηση του Μαδούρο ως διεφθαρμένο καρτέλ ναρκωτικών, αλλά και περικύκλωσε τη Βενεζουέλα με τον μεγαλύτερο στόλο της σύγχρονης εποχής.

Η ευκολία και η ταχύτητα με την οποία η Ουάσιγκτον έχει πλέον στραφεί προς τη συνεργασία με την πρώην αντιπρόεδρο του Μαδούρο εξοργίζει την αντιπολίτευση.

Η νικήτρια του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης και υποψήφια για την προεδρία, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ενδέχεται να επιλέξει να μην επικρίνει δημοσίως τον πρόεδρο Τραμπ, του οποίου τη στήριξη χρειάζεται αν ελπίζει να αναλάβει την εξουσία. Άλλοι, όμως, ήταν πιο ευθείς.

«Επιλέξατε να χρησιμοποιήσετε τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών όχι για να απελευθερώσετε τους Βενεζουελάνους, αλλά για να συμμαχήσετε με τους καταπιεστές μας», δήλωσε ο Βενεζουελανός οικονομολόγος, Ρικάρντο Χάουσμαν, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθύνοντας τα σχόλιά του στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.

«Επιλέξατε να προωθήσετε μια κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, μια αντισυνταγματική συμφωνία με μια παράνομη και καταπιεστική κυβέρνηση, αντί να αξιοποιήσετε την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών για να αποκαταστήσετε πρώτα τη συνταγματική τάξη και τη δημοκρατία», πρόσθεσε.

Η απουσία επικείμενων εκλογών στη Βενεζουέλα θεωρείται από πολλούς αντιπάλους ως προδοσία. Αν και το κυβερνών σοσιαλιστικό κόμμα, το PSUV, έχει υποστηρίξει τη Ροντρίγκες σχετικά με τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, πολλοί Βενεζουελάνοι σοσιαλιστές τη θεωρούν ως συνθηκολόγηση.

Μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες αντίστασης στην επιρροή της Ουάσιγκτον στην περιοχή, θεωρούν ότι η Ροντρίγκες έχει παραχωρήσει το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της χώρας στον παλιό εχθρό.

Η συμφωνία «παραδίδει [το πετρέλαιο] και ανοίγει τις πόρτες σε έναν νέο αποικιοκρατισμό των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Ραφαέλ Ραμίρεζ, ο οποίος διετέλεσε επικεφαλής της κρατικής ενεργειακής εταιρείας PDVSA και υπουργός Πετρελαίου υπό τον πρώην πρόεδρο, Ούγκο Τσάβες.