«Καμπανάκι» για το Δάσος Δαδιάς: Μόλις 31% των ειδών ερπετών υπάρχει μετά τις καταστροφικές φωτιές

Εκτός από τα καλά νέα με την αύξηση του πληθυσμού του Μαυρόγυπα στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου, έρχονται τα αποτελέσματα μιας μελέτης που χτυπούν «καμπανάκια» για την πανίδα στο Δάσος της Δαδιάς, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θησαυρούς βιοποικιλότητας της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2022 και κυρίως του 2023 έκαψαν μεγάλο μέρος της έκτασής του, προκαλώντας έντονες πιέσεις στους πληθυσμούς της χερσαίας πανίδας. Για την αποτύπωση των συνεπειών υλοποιήθηκε μελέτη σε συνεργασία με το Τμήμα Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, η οποία συνέκρινε δεδομένα από πριν και μετά τις φωτιές.

Σύμφωνα με την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης, τα αποτελέσματα δείχνουν σαφείς διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε αμφίβια και ερπετά. Τα αμφίβια φάνηκαν πιο ανθεκτικά, με το 73% των ειδών να εξακολουθούν να εμφανίζονται μετά την πυρκαγιά, πιθανόν λόγω της παρουσίας υδάτινων σωμάτων που λειτούργησαν ως καταφύγια.

Αντίθετα, η κατάσταση για τα ερπετά ήταν δραματική: οι πληθυσμοί χελωνών στο Δάσος Δαδιάς μειώθηκαν κατακόρυφα, ενώ δεν καταγράφηκε κανένα φίδι 14 μήνες μετά την πυρκαγιά του 2023. Συνολικά, μόλις το 31% των ειδών ερπετών της περιοχής εντοπίστηκε μετά τη φωτιά, από τα 29 είδη που είχαν καταγραφεί.

Χάθηκαν πάνω από τα δύο τρίτα των ειδών

Η απώλεια πάνω από τα δύο τρίτα των ειδών ερπετών αποτελεί ένδειξη ότι η συγκεκριμένη ομάδα επλήγη περισσότερο από κάθε άλλη. Η έλλειψη κινητικότητας και τα ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά τους (π.χ. χαμηλή ικανότητα διαφυγής από τα μέτωπα πυρκαγιάς) τα καθιστούν εξαιρετικά ευάλωτα. Η απουσία φιδιών, εκτός από βιολογική, είναι και λειτουργική απώλεια, καθώς αυτά κατέχουν καίριο ρόλο ως μεσαίοι θηρευτές στη ρύθμιση των οικοσυστημάτων.

Τα παραπάνω ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για στοχευμένες δράσεις αποκατάστασης και για μακροπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης. Η μελλοντική δασική πολιτική στην περιοχή θα πρέπει να ενσωματώσει την έννοια της μωσαϊκότητας των οικοτόπων και να δοθεί έμφαση στην εκτατική κτηνοτροφία, που μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ετερογένειας του τοπίου – ένας ρόλος που είχε υποτιμηθεί τα προηγούμενα χρόνια, επισημαίνει η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης.