Καρκίνος του μαστού: 3 στις 10 φορές επιστρέφει αλλά τώρα υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί
Ερευνητές κατάφεραν να στοχεύουν τα λανθάνοντα κύτταρα που προκαλούν υποτροπή στον καρκίνο του μαστού.
Ο καρκίνος του μαστού, ακόμη και μετά από επιτυχημένη θεραπεία, παραμένει μια απειλή. Περίπου τρεις στις δέκα γυναίκες θα δουν την ασθένεια να επανέρχεται, συχνά με μοιραίες συνέπειες. Το πρόβλημα αυτό οφείλεται σε κύτταρα που παραμένουν αδρανή στο σώμα, χωρίς να εντοπίζονται εύκολα, και τα οποία μπορούν μετά από χρόνια να «ξυπνήσουν» και να προκαλέσουν υποτροπή. Μέχρι σήμερα, η ιατρική στρατηγική στηριζόταν κυρίως στην παρακολούθηση και την ελπίδα ότι ο καρκίνος δεν θα επιστρέψει.
Η νέα στρατηγική πρόληψης της υποτροπής
Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Medicine περιγράφεται μια νέα προσέγγιση που υπόσχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Οι επιστήμονες, αντί να παρακολουθούν για πιθανή επιστροφή της νόσου, στρέφουν την προσοχή τους σε αυτά τα αδρανή καρκινικά κύτταρα. Μελετώντας αυτά τα γνωστά και ως λανθάνοντα κύτταρα, που κρύβονται στο μυελό των οστών και σε άλλα σημεία του οργανισμού, επιδιώκουν την υποτροπή μέσα από τη στοχευμένη εξάλειψή τους, πριν καν ενεργοποιηθούν.
Η ομάδα δοκίμασε δύο γνωστά φάρμακα που δεν είχαν μέχρι τώρα συνδεθεί άμεσα με την αντιμετώπιση αυτών των κυττάρων: την υδροξυχλωροκίνη, που χρησιμοποιείται σε αυτοάνοσα νοσήματα και το εβερόλιμους, ένα ήδη εγκεκριμένο αντικαρκινικό σκεύασμα. Η ιδέα τους ήταν ότι με αυτά θα μπορούσαν να αδειάσουν τις αποθήκες των λανθανόντων κυττάρων, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Η πιλοτική δοκιμή περιλάμβανε 51 γυναίκες που είχαν στο παρελθόν καρκίνο του μαστού και παρουσίαζαν τέτοια αδρανή κύτταρα. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: κάθε φάρμακο από μόνο του κατάφερε να καθαρίσει περίπου το 80% αυτών των ύπουλων κυττάρων. Όταν μάλιστα συνδυάστηκαν, εξάλειψαν το 87%, αποδεικνύοντας πως ενισχύεται περισσότερο η δράση τους. Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν ότι όσες γυναίκες έλαβαν τον συνδυασμό φαρμάκων δεν εμφάνισαν όγκους για τρία χρόνια. Ακόμη και όσες έλαβαν μόνο το ένα φάρμακο είχαν εντυπωσιακά υψηλά ποσοστά επιβίωσης, που άγγιξαν το 92 με 93%.
Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, η ίδια επιτυχία καταγράφηκε και σε πειράματα με ποντίκια, πριν από τις κλινικές δοκιμές. Αυτές οι μελέτες επέτρεψαν στους επιστήμονες να δουν καλύτερα πώς δρουν τα φάρμακα. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι αυτά που δεν δείχνουν ισχύ απέναντι σε ενεργά καρκινικά κύτταρα μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα αποτελεσματικά ενάντια στα λανθάνοντα κύτταρα. Αυτό υποδηλώνει ότι τα τελευταία έχουν διαφορετική βιολογία από τα κανονικά καρκινικά κύτταρα και άρα απαιτούν διαφορετικές θεραπευτικές στρατηγικές.
Τα επόμενα στάδια της μελέτης
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες με καρκίνο του μαστού τέτοια κύτταρα μετά τη θεραπεία. Οι επόμενες φάσεις της έρευνας περιλαμβάνουν μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, με περισσότερους ασθενείς και διαφορετικούς συνδυασμούς ή δοσολογίες φαρμάκων, ώστε να επιβεβαιωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της μεθόδου.
Το ενδεχόμενο μιας υποτροπής είναι ένας διαρκής φόβος που βαραίνει τις γυναίκες ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας τους. Η νέα αυτή στρατηγική, που επιτίθεται απευθείας στη ρίζα του προβλήματος, μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για να σπάσει ο φαύλος κύκλος της υποτροπής και να προσφέρει πραγματική ανακούφιση σε χιλιάδες επιζήσασες.
