«Μπλόκο» στο κτίσιμο πάνω στην ακτή και «κόφτης» στο Airbnb και πλαφόν σε κλίνες στο νέο Χωροταξικό
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το νέο πλαίσιο δεν επηρεάζει υφιστάμενες άδειες, εγκεκριμένα σχέδια ή έργα που έχουν ήδη υποβάλει πλήρη φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί το νέο εθνικό σχέδιο που ορίζει το «πού» και το «πώς» της τουριστικής δραστηριότητας.
Μετά την ακύρωση του προηγούμενου πλαισίου (του 2009) από το ΣτΕ για τυπικούς λόγους, η χώρα βρισκόταν σε ένα κενό, την ίδια ώρα που ο τουρισμός εξελισσόταν δυναμικά αντιμετωπίζοντας προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή.
Το νέο ΕΧΠ-Τ έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, θέτοντας ως προτεραιότητα την οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική βιωσιμότητα.
Οι 5 κατηγορίες της Ελλάδας: Πού μπαίνει «φρένο» και πού δίνεται ώθηση
Η καρδιά του νέου σχεδίου χτυπά στην κατηγοριοποίηση των περιοχών με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου (αριθμός κλινών ανά έκταση και πληθυσμό). Οι περιοχές διακρίνονται σε:
Κατηγορία Α (Ελεγχόμενης Ανάπτυξης): Περιοχές με πολύ υψηλή πίεση όπου πλέον δίνεται έμφαση στην αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και όχι στην άναρχη επέκταση.
Κατηγορία Β (Αναπτυγμένες περιοχές): Περιοχές με σημαντική δραστηριότητα όπου προωθείται η ποιοτική βελτίωση.
Κατηγορία Γ (Αναπτυσσόμενες περιοχές): Περιοχές με περιθώρια για νέα καταλύματα. Κατηγορία Δ & Ε (Πρώιμης ή Ειδικής Ανάπτυξης): Εστίαση σε ήπιες μορφές και θεματικό τουρισμό (ορεινός, ιαματικός, καταδυτικός).
Η «μάχη» της εκτός σχεδίου δόμησης: Τέλος στα 4 στρέμματα;
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου περιοχές. Συγκεκριμένα:
Στις Περιοχές Α, το ελάχιστο γήπεδο ορίζεται στα 16 στρέμματα.
Στις Περιοχές Β, το όριο ανεβαίνει στα 12 στρέμματα. Στις Περιοχές Γ, Δ και Ε, η προϋπόθεση είναι τα 8 στρέμματα.
Επιπλέον, στις κατηγορίες Α, Β και Γ επιτρέπεται πλέον μόνο η ανάπτυξη ξενοδοχείων υψηλών προδιαγραφών (3, 4 και 5 αστέρων).
Ειδική μέριμνα για τα νησιά: Ομάδες ανάλογα με την έκταση
Τα νησιά (εκτός Κρήτης και Εύβοιας) αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη ευαισθησία. Χωρίζονται σε τρεις ομάδες, με την Ομάδα Ι να περιλαμβάνει τα μεγάλα νησιά (άνω των 250 τ.χλμ.).
Στα πιο επιβαρυμένα ή μικρά νησιά, τίθεται ανώτατο όριο δυναμικότητας τις 100 κλίνες για νέα καταλύματα, ενώ στα μεγαλύτερα το όριο μπορεί να φτάσει τις 350 κλίνες. Σε κάθε περίπτωση, αν συμπίπτουν δύο ρυθμίσεις, υπερισχύει πάντα η πιο προστατευτική για το περιβάλλον.
Απαγόρευση δόμησης στα 25 μέτρα από την ακτή
Το ΕΧΠ-Τ θωρακίζει την παράκτια ζώνη με αυστηρούς κανόνες. Στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή, απαγορεύεται πλήρως κάθε νέα διαμόρφωση ή κατασκευή. Οι μοναδικές εξαιρέσεις αφορούν έργα προσβασιμότητας για ΑμεΑ, πρόσβαση ασθενοφόρων και παρεμβάσεις που ρητά προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό.
Το «ψαλίδι» στις βραχυχρόνιες μισθώσεις (Airbnb)
Για πρώτη φορά, το Χωροταξικό Πλαίσιο δίνει κατευθύνσεις για τον έλεγχο των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb ). Προβλέπονται μέτρα όπως:
- Καθορισμός γεωγραφικών ζωνών απαγόρευσης ή περιορισμού της δραστηριότητας. Ρύθμιση της χρονικής διάρκειας (πόσες ημέρες το χρόνο).
- Περιορισμοί στη διάθεση νεόδμητων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση σε περιοχές με αυξημένη πίεση.
Τι ισχύει για τις υφιστάμενες άδειες
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το νέο πλαίσιο δεν επηρεάζει υφιστάμενες άδειες, εγκεκριμένα σχέδια ή έργα που έχουν ήδη υποβάλει πλήρη φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Το ΕΧΠ-Τ θα λειτουργεί ως οδηγός για όλα τα μελλοντικά Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Με τη νέα αυτή στρατηγική, η Ελλάδα επιδιώκει να ξεφύγει από το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα», προωθώντας μια τουριστική ανάπτυξη που σέβεται τη φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου και προστατεύει το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας.