Ο χάρτης του κόσμου που αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε την Αφρική

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Ο ΟΗΕ ενέκρινε ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα για την υιοθέτηση της προβολής Equal Earth, ενός χάρτη που απεικονίζει πιο δίκαια το πραγματικό μέγεθος των χερσαίων μαζών της Γης. Η τρέχουσα προβολή που χρησιμοποιείται ευρέως, η λεγόμενη προβολή Mercator, υπερβάλλει σημαντικά ως προς την έκταση της ξηράς προς τον βόρειο και νότιο πόλο, γεγονός που κάνει την Αφρική να φαίνεται πολύ μικρότερη.

Στην προβολή Mercator, οι χώρες κοντά στον βόρειο και νότιο πόλο μπορεί να εμφανίζονται από δύο έως 14 φορές μεγαλύτερες από το πραγματικό τους μέγεθος. Στην προβολή Equal Earth, αυτές οι παραμορφώσεις ελαχιστοποιούνται, κάνοντας την Αφρική να φαίνεται μεγαλύτερη.

Το The Conversation ζήτησε από τους Τζακ Σουάμπ και Ντέρεκ Άλντερμαν, χαρτογράφους και γεωγράφους που μελετούν την κοινωνική και επικοινωνιακή δύναμη των χαρτών, να μας εξηγήσουν τι συμβαίνει.

Τι είναι η χαρτογραφική προβολή

Η χαρτογραφική προβολή είναι μια τεχνική που χρησιμοποιούν οι χαρτογράφοι για να μετατρέψουν τη στρογγυλή, τρισδιάστατη Γη σε έναν επίπεδο, δισδιάστατο χάρτη που βλέπουμε στον τοίχο ή στην οθόνη του υπολογιστή μας. Καθώς οι χαρτογράφοι «επιπεδώνουν» τον πλανήτη, ο χάρτης παραμορφώνεται, αλλάζοντας σχήματα και εμβαδά. Δεν υπάρχει χαρτογραφική προβολή που να μην παραμορφώνει τη Γη, αλλά ορισμένες προβολές είναι πιο κατάλληλες για συγκεκριμένες χρήσεις από άλλες.

Η δουλειά ενός χαρτογράφου είναι να επιλέξει ανάμεσα στις εκατοντάδες διαφορετικές χαρτογραφικές προβολές, λαμβάνοντας υπόψη το επίκεντρο του χάρτη και τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί. Δεν υπάρχει μία μοναδική προβολή που να είναι η καλύτερη για κάθε χρήση. Αυτή η νέα προβολή Equal Earth είναι καταλληλότερη από την προβολή Mercator για τη δημιουργία παγκόσμιων χαρτών σε παγκόσμια κλίμακα για εκπαιδευτικούς σκοπούς, σκοπούς δημόσιας επικοινωνίας και χάραξης πολιτικής.

Η προβολή Equal Earth συμβάλλει σε μια ακριβέστερη γεωγραφική κατανόηση των σχετικών μεγεθών των χωρών και των ηπείρων. Παρέχει μια πιο δίκαιη προοπτική στο κοινό για τη σύγκριση περιοχών όσον αφορά τον πληθυσμό, το περιβάλλον, την ανάπτυξη, την πολιτική και άλλα παγκόσμια φαινόμενα.

Εξακολουθεί να είναι χρήσιμη η προβολή Mercator;

Αν και η προβολή Mercator δεν είναι κατάλληλη για την απεικόνιση του μεγέθους των χερσαίων μαζών της Γης, δε θα τη δούμε να εξαφανίζεται εντελώς. Για παράδειγμα, είναι πολύ χρήσιμη για σκοπούς πλοήγησης.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι περισσότερες διαδικτυακές πλατφόρμες χαρτογράφησης, όπως το Google Maps ή το Apple Maps, βασίζονται σε μια παραλλαγή της προβολής Μερκάτορ για την παροχή οδηγιών. Η χρήση της προβολής Equal Earth για πλοήγηση δεν θα ήταν εξίσου αποτελεσματική με την προβολή Μερκάτορ.

Πώς θα χρησιμοποιηθεί η προβολή Equal Earth

Η χαρτογράφηση είναι αποκεντρωμένη και δεν υπάρχει μία ενιαία αρχή που να ρυθμίζει ποια χαρτογραφική προβολή χρησιμοποιείται. Αυτό που έκανε ο ΟΗΕ ήταν να υποστηρίξει το ευρύτερο μήνυμα ότι η Equal Earth είναι μια πιο δίκαιη προβολή που απεικονίζει πιο ισότιμα το πραγματικό μέγεθος της ξηράς της Γης. Και παρόλο που αυτή η δράση λαμβάνει χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν κινήσεις σε εξέλιξη στις χαρτογραφικές κοινότητες για να καταστεί η Equal Earth η προτιμώμενη προβολή.

Το ψήφισμα του ΟΗΕ από μόνο του δε θα καταστήσει την προβολή Equal Earth παγκοσμίως αποδεκτή. Αυτό απαιτεί αναθεώρηση των χαρτών που χρησιμοποιούνται σε σχολικά βιβλία, βάσεις δεδομένων, παραγωγές των μέσων ενημέρωσης και διπλωματικές συζητήσεις, κάτι που απαιτεί εργασία και οικονομική επένδυση.

Η προβολή Equal Earth αναπτύχθηκε από χαρτογράφους και αποτελεί δημοφιλή επιλογή μεταξύ των δημιουργών χαρτών από την παρουσίασή της το 2018. Σήμερα είναι δυνατό να αγοράσει κανείς χάρτες τοίχου με την προβολή Equal Earth, ενώ η προβολή αυτή έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε ένα ευρύ φάσμα μέσων ενημέρωσης. Ωστόσο, οι μεμονωμένοι χρήστες θα πρέπει να επιλέξουν να χρησιμοποιούν την προβολή Equal Earth αντί για άλλους τύπους.

Γιατί η προβολή Equal Earth έχει προκαλέσει αντιδράσεις

Η αντίδραση στην προβολή Equal Earth ήταν αρκετά περιορισμένη. Υπήρξαν αρκετές αποχές από την ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, αλλά οι περισσότερες από αυτές οφείλονταν σε άλλους λόγους. Η Ουκρανία, για παράδειγμα, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την απεικόνιση της αμφισβητούμενης χερσονήσου της Κριμαίας στον χάρτη, την οποία ο ιστότοπος της προβολής Equal Earth απεικονίζει ως αμφισβητούμενο έδαφος.

Αυτό προκάλεσε αντίδραση από τη Ρωσία, καθώς και παρατηρήσεις από άλλες χώρες σχετικά με αμφισβητούμενα εδάφη. Δεδομένου ότι το ψήφισμα του ΟΗΕ αφορούσε τον τρόπο απεικόνισης του κόσμου και όχι συγκεκριμένα πολιτικά σύνορα (σημείο στο οποίο συμφώνησαν τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία), αυτές οι συζητήσεις ισοδυναμούσαν με γεωπολιτικές στάσεις σχετικά με ζητήματα που δεν αφορούσαν τον χάρτη.

Η μοναδική αποκλίνουσα ψήφος και η μόνη αρνητική ψήφος κατά της προβολής «Equal Earth», προήλθε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι η πρόταση αποτελούσε μέρος ενός «ριζοσπαστικού και ιδεολογικού σχεδίου» το οποίο δεν ήταν σκόπιμο να συζητηθεί στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Οι Αμερικανοί εκπρόσωποι διαφώνησαν με τη διατύπωση που συνέδεε τις παραμορφώσεις της προβολής Mercator με την αποικιακή κληρονομιά και την περιθωριοποίηση της Αφρικής.

Ποια είναι η σημασία του νέου χάρτη όσον αφορά την αλλαγή της παγκόσμιας αντίληψης για τον κόσμο

Το επιχείρημα που προέβαλαν οι αφρικανικές χώρες ήταν ότι η προβολή Equal Earth αποτελεί μια μορφή «γνωστικής δικαιοσύνης». Αυτή αναγνωρίζει ότι οι άνθρωποι συχνά εξισώνουν τη δύναμη και την αξία των τόπων με το φαινομενικό τους μέγεθος στους χάρτες. Οι παραδοσιακές αντιλήψεις για την Αφρική ως μικρότερη ήπειρο σε σύγκριση με την Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική αντανακλούν συνήθως την αντιληπτή σημασία αυτών των τμημάτων του κόσμου.

Το Equal Earth μπορεί να διευκολύνει τη συζήτηση για μια διαφορετική οπτική για την Αφρική και τη σημασία της στον κόσμο. Σήμερα, οι αφρικανικές χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων οικονομιών και των ταχύτερα αυξανόμενων πληθυσμών στον κόσμο.

Οι χαρτογραφικές απεικονίσεις από μόνες τους δεν μπορούν να αλλάξουν τις αντιλήψεις των ανθρώπων. Ωστόσο, καθώς τα αφρικανικά έθνη επιδιώκουν να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή, η διόρθωση του νοητού χάρτη των παγκόσμιων ηγετών αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της σημασίας και των δικαιωμάτων της ηπείρου.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google