Ο μετεωρολόγος του FLASH Δ. Παπαϊωάννου εξηγεί: Πώς και γιατί η αφρικανική σκόνη «έπνιξε» την Κρήτη
Ένα από τα πιο σοβαρά επεισόδια αφρικανικής σκόνης στη χώρα μας σημειώθηκε χθες σε όλη τη χώρα με έμφαση την Κρήτη και τις Κυκλάδες. Που οφείλεται το φαινόμενο, πώς κινήθηκε από την Αφρική.
Οι πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις της σκόνης ήταν απόρροια του ισχυρού βαρομετρικού χαμηλού που σχηματίστηκε στην Αλγερία και μέσω της Λιβύης κινήθηκε βόρεια προς την Ελλάδα. Το βαθύ χαμηλό αυτό που δημιουργήθηκε μέσα στην έρημο της Σαχάρας, «σήκωσε» μεγάλες ποσότητες αφρικανικής σκόνης λόγω των ανοδικών κινήσεων και των ισχυρών ανέμων.
Ο λόγος που παρατηρήθηκε αυτή η κοκκινωπή όψη του ουρανού είναι η αλληλεπίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας με τα μικροσωματίδια της σκόνης, αλλά και ότι έλαβε χώρα με τη δύση του ήλιου. Στην Κρήτη και συγκεκριμένα στο Ρέθυμνο παρατηρήθηκαν μέχρι και 1000μg/m 3 , 20 φορές δηλαδή πάνω από το επιτρεπόμενο όριο (50mg/m 3 ). Αυτές οι τιμές είναι άκρως ανθυγιεινές για τον ανθρώπινο οργανισμό και ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα.
Παρόμοια περιστατικά μεγάλης μεταφοράς αφρικανικής σκόνης παρατηρήθηκαν και τον Απρίλιο του 2024 στην Αθήνα.
Τα στοιχεία για την Κρήτη
Η Κρήτη βρέθηκε χθες, 1η Απριλίου, στο επίκεντρο έντονου επεισοδίου μεταφοράς σκόνης από τη Σαχάρα, με την ατμόσφαιρα να επιβαρύνεται σημαντικά μέσα σε λίγες ώρες, ενώ η ατμόσφαιρα και ο ουρανός «βάφτηκε» σε κόκκινο χρώμα δημιουργώντας απόκοσμες εικόνες.
Το εκτεταμένο βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα προκάλεσε πολύ ισχυρούς νότιους ανέμους, οι οποίοι έφτασαν έως και τα 140 χλμ/ώρα στη Φινοκαλιά Λασιθίου, μεταφέροντας τεράστιες ποσότητες ερημικής σκόνης από τις περιοχές της Ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη.
Οι ωριαίες μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που καταγράφηκαν ήταν εξαιρετικά υψηλές:
- 3211 μg/m³ στα Χανιά
- 3402 μg/m³ στο Ακρωτήρι
- 3826 μg/m³ στο Ηράκλειο
- 1555 μg/m³ στη Φινοκαλιά
Υπενθυμίζεται ότι το θεσμοθετημένο όριο για την προστασία της ανθρώπινης υγείας είναι 50 μg/m³ (μέση ημερήσια τιμή). Η υπέρβαση ήταν πολλαπλάσια μέχρι και 75 φορές σε όλο το νησί, με τις τιμές να ξεφεύγουν κατά πολύ από τα επιτρεπτά επίπεδα. Το επεισόδιο συνεχίζεται και σήμερα, 2 Απριλίου, με έως τώρα χαμηλότερες συγκεντρώσεις.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πολυτεχνείο Κρήτης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια, παρακολουθούν αδιάλειπτα την ποιότητα της ατμόσφαιρας, ενώ το Δίκτυο ΣΧΕΔΙΑ παρέχει συνεχείς, αξιόπιστες μετρήσεις με πρότυπες μεθόδους αναφοράς. Σύντομα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το σύστημα παρατηρήσεων.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το χθεσινό ακραίο επεισόδιο έθεσε στα όριά του το πληροφοριακό σύστημα: λόγω των ασυνήθιστα υψηλών τιμών, ορισμένες μετρήσεις απορρίφθηκαν αυτόματα ως «μη ρεαλιστικές», μέχρι να επικαιροποιηθούν τα αποδεκτά όρια σύμφωνα με τις ακραίες συνθήκες που μπορεί να καταγραφούν στην Κρήτη.
