Όλα έτοιμα στην Ουάσιγκτον για την πρώτη συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Τραμπ

Στις 17:00 ώρα Ελλάδας, στην Ουάσιγκτον, πραγματοποιείται η πρώτη συνεδρίαση του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», μιας νέας διεθνούς πρωτοβουλίας που συγκαλεί ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Η συνάντηση συγκεντρώνει αντιπροσωπείες από δεκάδες χώρες και έχει ως δηλωμένο στόχο τη δημιουργία ενός άτυπου αλλά λειτουργικού πλαισίου διαλόγου για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση, με αρχικό επίκεντρο τη Λωρίδα της Γάζας.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ήδη προκαλεί έντονο διεθνές ενδιαφέρον, αλλά και σκεπτικισμό, λόγω της σύνθεσής της και της σχέσης της με υφιστάμενους διεθνείς θεσμούς. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ως πλήρη μέλη περισσότερες από είκοσι χώρες, κυρίως από τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο και την Ασία. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Βιετνάμ.

Οι χώρες αυτές έχουν δικαίωμα πλήρους συμμετοχής στις συζητήσεις και στη διαμόρφωση των κατευθύνσεων του Συμβουλίου, το οποίο παρουσιάζεται ως ένας ευέλικτος μηχανισμός πολιτικού συντονισμού, χωρίς τις δεσμεύσεις και τις χρονοβόρες διαδικασίες των παραδοσιακών διεθνών οργανισμών. Παράλληλα, αρκετά κράτη και φορείς συμμετέχουν στη σημερινή συνάντηση με καθεστώς παρατηρητή. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία και η Γερμανία, οι οποίες επέλεξαν να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις χωρίς να δεσμευτούν θεσμικά. Την ίδια στιγμή, σημαντικοί διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, απουσιάζουν από τη διαδικασία, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει συζητήσεις για το κατά πόσο το Συμβούλιο Ειρήνης φιλοδοξεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά ή ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ. Το Βατικανό, επίσης, έχει επιλέξει να μη συμμετάσχει, επικαλούμενο θεσμικές και πολιτικές επιφυλάξεις.

Τι να περιμένουμε από τη συνεδρίαση

Κατά τη συνεδρίαση αναμένεται να παρουσιαστούν χρηματοδοτικές δεσμεύσεις ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Γάζας, αν και διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι οι συνολικές ανάγκες υπερβαίνουν κατά πολύ τα ποσά που έχουν μέχρι στιγμής ανακοινωθεί. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η πρόταση για τη δημιουργία μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, η οποία θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο επιτήρησης της εκεχειρίας και ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί οι όροι, η σύνθεση και η εντολή μιας τέτοιας δύναμης.

Η πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη από μέρος της διεθνούς κοινότητας, καθώς αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η περιορισμένη συμμετοχή μεγάλων δυτικών χωρών και η απουσία θεσμικής νομιμοποίησης ενδέχεται να περιορίσουν την αποτελεσματικότητά της.

Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άτυπο φόρουμ συνεννόησης, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου οι επίσημοι διεθνείς μηχανισμοί δυσκολεύονται να καταλήξουν σε αποφάσεις. Η σημερινή συνάντηση στην Ουάσιγκτον θεωρείται σε μεγάλο βαθμό δοκιμαστική, καθώς από τα συμπεράσματα και τις επόμενες κινήσεις θα κριθεί αν το Συμβούλιο Ειρήνης μπορεί να εξελιχθεί σε έναν ουσιαστικό παράγοντα της διεθνούς διπλωματίας ή αν θα παραμείνει μια περιορισμένη πολιτική πρωτοβουλία με συμβολικό κυρίως χαρακτήρα.