Πρεμιέρα για το Συμβούλιο της Ειρήνης του Τραμπ - Ποιοι συμμετέχουν και ποιοι είπαν όχι

Την πρώτη συνεδρίαση του νεοσύστατου Συμβουλίου της Ειρήνης που ίδρυσε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός θα πραγματοποιήσουν τα κράτη - μέλη την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου στη Ουάσιγκτον.

Αν και πρωταρχικά ο οργανισμός αφορά την ανοικοδόμηση της Γάζας, αρκετές χώρες έχουν γυρίσει στην πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου καθώς φέρεται να θέλει να «αντικαταστήσει» τον ΟΗΕ. Αυτό διότι, ο ίδιος ο Τραμπ σημείωσε ότι μέσω του Συμβουλίου, ο ίδιος θα επιχειρήσεις να αναλάβει ευρύτερη αποστολή επίλυσης κρίσεων.

Τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου πρέπει να καταβάλουν 1 δισεκ. δολάρια για την ένταξή τους, γεγονός που έχει προκαλέσει επικρίσεις για το ενδεχόμενο να μετατραπεί σε μια επί πληρωμή εκδοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έχει χαρακτηρίσει το Συμβούλιο «έναν νέο ΟΗΕ του οποίου ο Τραμπ θα είναι ο μόνος κύριος».

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ουσιαστικά ο παντοδύναμος πρόεδρος του Συμβουλίου: μόνο αυτός έχει την εξουσία να «προσκαλεί» άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να ενταχθούν σε αυτό και μπορεί εύκολα να ανακαλέσει τη συμμετοχή τους.

Τα κρίσιμα σημεία για τη Λωρίδα της Γάζας

Ο αφοπλισμός της Χαμάς, το μέγεθος του ταμείου ανοικοδόμησης του παλαιστινιακού θύλακα και η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα είναι μεταξύ των βασικών ζητημάτων που είναι πιθανό να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητα του Συμβουλίου τις επόμενες εβδομάδες και μήνες.

Σαράντα επτά χώρες, εκ των οποίων μόνο λίγες είναι πλήρη μέλη του Συμβουλίου, και η ΕΕ ως «παρατηρήτρια», θα συζητήσουν για την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, πρώτη αποστολή αυτού του οργανισμού τον οποίο ελέγχει πλήρως ο Τραμπ.

Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί στο «Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Ειρήνη Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», το οποίο μετονομάστηκε πρόσφατα προς τιμή του Αμερικανού προέδρου, και θα ξεκινήσει στις 09:00 (τοπική ώρα, 16:οο ώρα Ελλάδας).

Ομιλίες θα εκφωνήσουν, μεταξύ άλλων, ο Τραμπ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.

Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, θα ανακοινωθούν δεσμεύσεις για τη συγκέντρωση 5 δισεκ. δολαρίων για τη Λωρίδα της Γάζας, όπως και για την αποστολή «χιλιάδων» στρατιωτικών που θα συμμετάσχουν σε μια δύναμη σταθεροποίησης.

Ο αφοπλισμός της Χαμάς προκειμένου να ξεκινήσει η αποστολή αυτής της δύναμης σταθεροποίησης παραμένει ένα ακανθώδες ζήτημα κι έτσι αυτή η δύναμη δεν αναμένεται να αναπτυχθεί προτού περάσουν εβδομάδες ή μήνες.

«Δεν έχουμε αυταπάτες σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αναφορικά με την αποστρατιωτικοποίηση, αλλά μας ενθάρρυναν όσα μας μετέφεραν οι μεσολαβητές», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

Μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, σημείωσε ότι το σχέδιο για τη Γάζα αντιμετωπίζει τεράστια εμπόδια.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ένα από τα βασικά ανεπίλυτα ζητήματα είναι ποιος θα διαπραγματευθεί με τη Χαμάς, ενώ ένα ακόμη ακανθώδες θέμα είναι η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας, την οποία ο αξιωματούχος χαρακτήρισε «καταστροφική» τονίζοντας ότι είναι επείγον να αυξηθεί. Ωστόσο, ακόμη κι αν ενισχυθεί η ροή της βοήθειας, δεν είναι ξεκάθαρο ποιος θα τη διανέμει, επεσήμανε.

Ποιοι συμμετέχουν

Ηγέτες που έχουν κατηγορηθεί για αυταρχικές τάσεις ή έχουν υιοθετήσει την ιδεολογία του Τραμπ, αλλά και χώρες που ανησυχούν για το μέλλον της Γάζας ή επιθυμούν να καλοπιάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο, έχουν ανακοινώσει τη συμμετοχή τους.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ θα εκπροσωπήσει το Ισραήλ.

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν και ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι θα παραστούν στη συνεδρίαση.

Πολλές αραβικές χώρες έχουν ενταχθεί στο Συμβούλιο: την Αίγυπτο θα εκπροσωπήσει ο πρωθυπουργός Μοστάφα Μαντμπούλι και την Ιορδανία ο υπουργός Εξωτερικών Αϊμάν Σαφάντι.

Ο πρόεδρος της Ινδονησίας Πραβόμπο Σουμπιάντο δήλωσε έτοιμος να αναπτύξει 8.000 στρατιωτικούς για να συμμετάσχουν στη δύναμη σταθεροποίησης, όπως και πολλοί άλλοι ηγέτες της κεντρικής Ασίας που εντάχθηκαν στο Συμβούλιο.

Εξάλλου στο Συμβούλιο έχουν ανακοινώσει ότι εντάσσονται η Αλβανία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Λευκορωσία, η Βουλγαρία, η Καμπότζη, το Σαλβαδόρ, το Καζακστάν, το Κόσοβο, η Μογγολία, το Πακιστάν, η Παραγουάη, το Ουζμπεκιστάν και το Βιετνάμ.

Ποιοι τηρούν αποστάσεις

Οι μεγάλοι παραδοσιακοί Δυτικοί εταίροι αλλά και οι μεγάλοι αντίπαλοι των ΗΠΑ απέφυγαν στη μεγάλη τους πλειονότητα να γίνουν ιδρυτικά μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης. Οι μεγάλες δυνάμεις του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική, δεν έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση Τραμπ.

Η Ευρώπη διχάζεται αναφορικά με τη στάση που θα πρέπει να κρατήσει συγκεκριμένα για τη σημερινή συνεδρίαση.

Κάποιες χώρες θα συμμετάσχουν ως «παρατηρητές», όπως η Ιταλία και η Γερμανία. Η ΕΕ επέλεξε την ίδια προσέγγιση και θα εκπροσωπηθεί από την επίτροπο Ντουμπράβκα Σουίτσα. Όμως η Γαλλία, η Ισπανία, το Βέλγιο και η Ιρλανδία, μεταξύ άλλων, επέκριναν την απόφαση των Βρυξελλών.

Το Βατικανό ανακοίνωσε ότι δεν θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία. Ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, ανώτατος διπλωμάτης του Βατικανού, σημείωσε ότι οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων πρέπει να συντονίζονται από τα Ηνωμένα Έθνη.

Ο Τραμπ απέσυρε την πρόσκληση που είχε απευθύνει στον Καναδά. Η Κίνα, που έχει προσκληθεί, δεν έχει εκφράσει πρόθεση να συμμετάσχει και έχει δηλώσει επανειλημμένα τη δέσμευσή της στο διεθνές σύστημα με επίκεντρο τον ΟΗΕ.

Η Ιαπωνία επιφυλάσσεται να λάβει απόφαση σχετικά με την επίσημη συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ειρήνης. Στη σημερινή συνεδρίαση αναμένεται να στείλει τον απεσταλμένο της για τη Γάζα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου.