Σαν σήμερα: Οι Άγγλοι βρέθηκαν με την πλάτη στον τοίχο και τους έσωσε μία... τράπεζα

Το 1690 στην Αγγλία επικρατούσε το απόλυτο χάος. Μάλιστα, οι Ευρωπαίοι των ηπειρωτικών χωρών έλεγαν σαρκαστικά πως ήταν η «χώρα των Επαναστάσεων». Τα προηγούμενα 75 χρόνια είχαν σημειωθεί πολυάριθμοι εμφύλιοι πόλεμοι και εξεγέρσεις, ένας βασιλιάς είχε εκτελεστεί, ένας άλλος είχε βρεθεί αντιμέτωπος με μία εισβολή από τον ανιψιό του και τελικά είχε καταφύγει εξόριστος στη Γαλλία για να γλιτώσει από τον γαμπρό του.

Το Λονδίνο είχε ουσιαστικά καταστραφεί από τις φωτιές, το ίδιο και το Βασιλικό Ναυτικό. Παράλληλα, το 1690, ένας γαλλικός στόλος είχε νικήσει και πάλι το βρετανικό ναυτικό με την Αγγλία να φαντάζει (και να είναι) απροστάτευτη στους εξωτερικούς της εχθρούς.

Η τύχη του έθνους έδειχνε πιο ζοφερή από ποτέ και όλα έδειχναν πως η σπουδαία αυτή χώρα μετρούσε τις τελευταίες της στιγμές. Παραδόξως, όμως, μόλις 30 χρόνια αργότερα η Αγγλία θα επέστρεφε δυναμικά, ενωμένη με τη Σκωτία, ως κυρίαρχη ευρωπαϊκή δύναμη και καθοδόν για την εγκαθίδρυση μίας παγκόσμιας ηγεμονίας. Πώς κατάφεραν οι Άγγλοι να βρεθούν από το ναδίρ στο ζενίθ τόσο σύντομα; Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε, που θα έλεγε μια ψυχή...

Όταν η ευρηματικότητα δείχνει τον δρόμο

Αποτελεί γεγονός πως «desperate times call for desperate measures» όπως λένε και οι φίλοι μας οι Άγγλοι. Έτσι αποφάσισαν να βάλουν το μυαλό τους να δουλέψει. Πώς θα μπορούσαν να συντηρήσουν και -ει δυνατόν- να αναπτύξουν ακόμη περισσότερο τον στόλο που φύλαγε τις ακτές της Βρετανίας και προστάτευε τα εμπορικά της συμφέροντα; Όπως και στη σύγχρονη εποχή το κυρίαρχο μέσο για να το πετύχεις είναι να έχεις αρκετά χρήματα αλλά κανείς δεν ήθελε να δανείσει στην κυβέρνηση καθώς δεν ήξερε αν θα τα ξαναδεί ποτέ....

Έτσι, σαν σήμερα, 27 Ιουλίου του 1695, δημιουργήθηκε ένας νέος θεσμός, ο οποίος και έμελλε να αλλάξει για πάντα την οικονομική όψη της κυβέρνησης και θα αποκτούσε μιμητές σε ολόκληρο τον κόσμο: Η Τράπεζα της Αγγλίας.

Πλέον ο κόσμος δεν θα δάνειζε χρήματα απευθείας στο Στέμμα αλλά σε μία ανεξάρτητη τράπεζα. Έτσι είχαν τη βεβαιότητα ότι θα τα έπαιρναν πίσω και με τόκο, αφού το κοινοβούλιο αντλούσε χρήματα από τους εμπορικούς δασμούς για να τα επιστρέψει.

Άρχισε να «βρέχει» λεφτά (και πλοία)

Το σύστημα είχε αδιανόητη επιτυχία. Μόλις μέσα σε 12 ημέρες, είχαν συγκεντρωθεί 1,2 εκατ. λίρες και η λίστα όσων συνεισέφεραν εκτίθεται μέχρι και σήμερα στην τράπεζα. Πρώτοι βέβαια είναι ο βασιλιάς και η βασίλισσα, που κατέθεσαν 10.000 λίρες, όμως η λίστα περιλαμβάνει μέχρι και... χειρωνάκτες, όπως ο βυρσοδέψης Ρίτσαρντ Άτκινσον, ο οποίος επένδυσε μόλις 25 λίρες, αλλά είδε το όνομά του να γράφεται στην αιωνιότητα.

Τα μισά από τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν χρησιμοποιήθηκαν για το ναυτικό. Μακροπρόθεσμα, ένας ισχυρότερος στόλος προστάτευε τα εμπορικά πλοία της Βρετανίας, και έτσι τα έσοδα από τους δασμούς αυξήθηκαν. Η γέννηση του σύνθετου δανεισμού προς την κυβέρνηση, υπό την αυστηρή επίβλεψη του κοινοβουλίου ήταν μία οικονομική επανάσταση. Τα χρήματα ήταν πιο σημαντικά από τη θεία χάρη, τις ευφυείς τακτικές ή τους ηρωισμούς καθώς οι θηριώδεις πόλεμοι που επρόκειτο να ακολουθήσουν κερδήθηκαν από κυβερνήσεις που μπορούσαν να δανειστούν τεράστια ποσά με λογικό επιτόκιο.