Στρατιωτικό Σένγκεν: Η ΕΕ «γκρεμίζει» τα σύνορα για ταχεία μετακίνηση στρατευμάτων και εξοπλισμού
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την άμεση κατάργηση των εμποδίων στα εσωτερικά σύνορα, την αναβάθμιση γεφυρών και σηράγγων και χρηματοδότηση μαμούθ άνω των 17 δισ. ευρώ για την αμυντική θωράκιση της Ευρώπης.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άλλαξε δραματικά τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστώντας τη στρατιωτική κινητικότητα ζήτημα επιβίωσης. Με ένα ισχυρό ψήφισμα, οι ευρωβουλευτές ζητούν πλέον τη δημιουργία ενός «Στρατιωτικού Σένγκεν», που θα επιτρέπει στις ένοπλες δυνάμεις να διασχίζουν την ήπειρο χωρίς τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Τέρμα στις καθυστερήσεις: Το πλάνο των 24 ωρών
Σήμερα, η μετακίνηση στρατιωτικού υλικού εντός της ΕΕ μπορεί να διαρκέσει έως και έναν μήνα λόγω διοικητικών και τεχνικών εμποδίων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει μια ριζική αναθεώρηση:
Υπηρεσίες «μίας στάσης» (one-stop-shop): Πλήρης ψηφιοποίηση και απλούστευση των αδειοδοτήσεων για ταχύτερη διέλευση.
Ταχύτητα κρίσης: Οι δυνάμεις ταχείας αντίδρασης πρέπει να μπορούν να διασχίζουν τα εσωτερικά σύνορα εντός 24 ωρών σε περιπτώσεις κρίσης και εντός 3 ημερών υπό κανονικές συνθήκες.
Συντονισμός με το ΝΑΤΟ: Διεξαγωγή τακτικών κοινών ασκήσεων και «δοκιμών αντοχής» (stress tests) για τον εντοπισμό και την άρση των εμποδίων.
Υποδομές διπλής χρήσης: Γέφυρες και σήραγγες 100 δισ. ευρώ
Η στρατιωτική κινητικότητα δεν είναι μόνο θέμα αδειών, αλλά και υποδομών. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι υπάρχουν σήμερα πάνω από 500 «σημεία συμφόρησης» στην Ευρώπη. Πολλές γέφυρες δεν αντέχουν το βάρος των σύγχρονων αρμάτων μάχης, ενώ σήραγγες και σιδηροδρομικά δίκτυα είναι ακατάλληλα για τη μεταφορά βαρέος εξοπλισμού.
Το κόστος για την αναβάθμιση αυτών των υποδομών εκτιμάται στα 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να απλουστεύσει τις διαδικασίες χρηματοδότησης για έργα διπλής χρήσης, δηλαδή υποδομές που εξυπηρετούν τις καθημερινές μεταφορές των πολιτών αλλά είναι έτοιμες να υποδεχθούν και στρατιωτικά μέσα.
Οικονομική θωράκιση και Ανατολική Πτέρυγα
Η χρηματοδότηση αποτελεί το «κλειδί» της επιτυχίας. Το ψήφισμα χαιρετίζει την πρόταση για αύξηση του προϋπολογισμού στρατιωτικής κινητικότητας σε ποσό άνω των 17 δισ. ευρώ στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας, με τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάγκης για ταχεία ενίσχυση. Όπως τόνισε ο συνεισηγητής Roberts Zīle, «δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο – πρέπει να αξιοποιήσουμε τις άμεσα εφικτές λύσεις υπό το φως του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας».
Τα επόμενα βήματα
Με 493 ψήφους υπέρ, το Κοινοβούλιο έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ετοιμότητας. Πλέον, οι Επιτροπές Μεταφορών και Άμυνας αναλαμβάνουν το νομοθετικό έργο για την υλοποίηση της δέσμης μέτρων, μετατρέποντας την Ευρώπη σε έναν ενιαίο χώρο αμυντικής επιχειρησιακής ετοιμότητας.
