Τεκτονικές αλλαγές στο επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ: Θα «σπάει» σε 3 μέρη - Παραδείγματα με ποσά

Νέο τοπίο διαμορφώνεται στο επίδομα ανεργίας, με τις αλλαγές στον τρόπο χορήγησης αλλά και στο ποσό που θα μπαίνει στην τσέπη των ανέργων να είναι τεκτονικές. Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να εφαρμοστεί πιλοτικά ένα νέο μοντέλο καταβολής του επιδόματος. Περισσότεροι από 15.000 άνεργοι θα επιλεγούν τυχαία μέσω αυτοματοποιημένου μηχανισμού για να ενταχθούν στο πρόγραμμα, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές γενικευμένες αλλαγές.

Το ανώτατο επίδομα θα φτάνει τα 1.297,45 ευρώ, με διάρκεια έως 16 μήνες και δυνατότητα επέκτασης έως 24 μήνες. Στην πιλοτική φάση, το ελάχιστο ποσό θα διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα, ενώ το επίδομα θα ξεκινά από 650 ευρώ το πρώτο τρίμηνο και θα μειώνεται σταδιακά. Ο στόχος είναι οι άνεργοι να λαμβάνουν μεγαλύτερα ποσά τους πρώτους μήνες που βγαίνουν εκτός αγοράς εργασίας και οι συνθήκες διαβίωσης τους δυσκολεύουν. Φυσικά, όσοι είχαν μακροχρόνια και σταθερή εργασία θα λαμβάνουν υψηλότερα ποσά, ενώ όσοι εργάζονταν περιστασιακά ή με χαμηλούς μισθούς θα δικαιούνται μικρότερα ποσά, τα οποία θα μειώνονται με τον χρόνο.

Οι προϋποθέσεις για τη λήψη του επιδόματος γίνονται πιο αυστηρές, απαιτώντας επτά μήνες εργασίας ή 175 ημέρες ασφάλισης στο τελευταίο 14μηνο, αντί για 5 μήνες ή 125 ημέρες που ισχύουν σήμερα. Η πιλοτική φάση θα καθορίσει την τελική μορφή του επιδόματος, το οποίο στοχεύει σε ένα πιο ανταποδοτικό και αυστηρότερο σύστημα επιδότησης ανέργων.

Τα δύο μέρη του επιδόματος: το σταθερό και το μεταβλητό

Θα αποτελείται από το σταθερό και το μεταβλητό μέρος. Το σταθερό θα υπολογίζεται βάσει των αποδοχών του δικαιούχου. Θα εκκινεί από επιδότηση 70% του νομοθετημένου κατώτατου ημερομισθίου ή του μέσου ημερομισθίου του δικαιούχου (εάν οι αποδοχές του ήταν μικρότερες από τον κατώτατο μισθό) και σταδιακά θα μειώνεται στο τέλος της περιόδου επιδότησης.

Αναλυτικά, βάσει της υπουργικής απόφασης το νέο επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ «σπάει» σε τρία μέρη:

Το «σταθερό» αφορά όλους τους δικαιούχους, δηλαδή εκείνους που έχουν τουλάχιστον επτά μήνες απασχόλησης στο τελευταίο 14μηνο. Το ύψος του εξαρτάται από τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών των δικαιούχων κατά τη διάρκεια του κρίσιμου 14μηνου, και θα βαίνει μειούμενο. Έτσι, για παράδειγμα, άνεργος με μέσο όρο μηνιαίων αποδοχών ίσο ή μεγαλύτερο από το νομοθετημένο κατώτατο μισθό, θα λαμβάνει κατά το πρώτο τρίμηνο της επιδότησης, 648 ευρώ (70% του κατώτατου μισθού, με τα σημερινά δεδομένα) και θα πέφτει στα 370 ευρώ (40% του κατώτατου) κατά το τέταρτο τρίμηνο της επιδότησης. Στο δεύτερο εξάμηνο του δεύτερου έτους, η επιδότηση θα είναι μόλις 185,35 ευρώ (20% του κατώτατου).

Το μεταβλητό μέρος επιδότησης, αποτελεί ένα «μπόνους» για όσους έχουν μακρύτερο ασφαλιστικό βίο και θα έρχεται να «κουμπώνει» στο σταθερό μέρος αυξάνοντας την τελική παροχή. Το μεταβλητό μέρος εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης του δικαιούχου, τα οποία καταμετρώνται από το 4ο έως και το 20ο έτος ασφάλισης, και τον μέσο όρο αποδοχών του εργαζόμενου (όταν είναι μεγαλύτερος από τον κατώτατο μισθό). Αφορά όσους έχουν πάνω από 4 έτη ασφάλισης και έως 20. Θα το λαμβάνουν όσοι έχουν τουλάχιστον 900 ημέρες ασφάλισης με εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας της ΔΥΠΑ κατά τα τέσσερα χρόνια που προηγούνται της λήξης ή λύσης της εργασιακής σχέσης κι έχουν κατά το κρίσιμο αυτό διάστημα αποδοχές ίσες ή ανώτερες κατά μέσο όρο από τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Θα λαμβάνεται παράλληλα με το σταθερό μέρος και για έως 12 μήνες (ανώτατο όριο). Το «ταβάνι» του θα μπορεί να φτάσει το επίδομα ανεργίας στην περίπτωση που κάποιος θα λάβει τόσο το σταθερό όσο και το μεταβλητό σκέλος, ανέρχεται σε 1.298 ευρώ το μήνα, για τους πρώτους τρεις μήνες της επιδότησης.

Το «προσαυξημένο» αφορά όσους έχουν έμμεσα ασφαλισμένα μέλη και κυρίως τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Το πιλοτικό πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει, εκτός απροόπτου, έως το τέλος Φεβρουαρίου, για περισσότερους από 15.000 άνεργους, ενώ εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά και αφού γίνουν οι απαραίτητες βελτιώσεις, θα εφαρμοστεί καθολικά το 2026 σε όλους τους ανέργους που βρίσκονται στη λίστα της ΔΥΠΑ και πληρούν τις προϋποθέσεις.