Το Σύμπαν θα καταστραφεί πολύ νωρίτερα από όσο πιστεύουμε - Αυτά είναι τα καλά νέα

Το Σύμπαν μπορεί τελικά να έχει ημερομηνία λήξης – και ίσως δεν είναι τόσο μακριά όσο νομίζουμε. Σύμφωνα με μια νέα θεωρία, η αέναη διαστολή του Σύμπαντος ίσως κάποτε σταματήσει, αντιστραφεί και οδηγήσει όλα τα άστρα, τους γαλαξίες και τον ίδιο τον χωροχρόνο σε μια τρομακτική καταστροφή. Το σενάριο αυτό είναι γνωστό ως «Μεγάλη Σύνθλιψη» (Big Crunch) και αν επαληθευτεί, το τέλος του Σύμπαντος μπορεί να έρθει σε περίπου 20 δισεκατομμύρια χρόνια.

Όπως διαβάζουμε στο IFL Science, η Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang), πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, ήταν η απαρχή του σύμπαντος και οι περισσότεροι φυσικοί συμφωνούν με αυτή τη θεωρία. Όμως ο τρόπος με τον οποίο θα τελειώσουν όλα παραμένει μυστήριο. Το μέλλον του Σύμπαντος εξαρτάται από δύο παράγοντες: τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια, τα δύο αόρατα στοιχεία που καθορίζουν τη μοίρα του κόσμου. Νέα ανάλυση υποστηρίζει πως η σκοτεινή ενέργεια, που μέχρι τώρα θεωρούνταν σταθερή και υπεύθυνη για τη συνεχή διαστολή, ίσως αρχίζει σταδιακά να εξασθενεί.

Η βαρύτητα παίρνει ξανά τον έλεγχο

Αν όντως η σκοτεινή ενέργεια μειώνεται με τον χρόνο, η διαστολή του Σύμπαντος θα επιβραδυνθεί, ώσπου η βαρύτητα να αναλάβει ξανά τον έλεγχο. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, οι γαλαξίες θα αρχίσουν να συγκλίνουν, τα άστρα θα καταρρεύσουν το ένα μέσα στο άλλο, και στο τέλος, όλη η ύλη θα συμπιεστεί σε μια απειροελάχιστη, ασύλληπτα πυκνή κουκκίδα – ένα αντίστροφο Big Bang.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Cornell εξηγούν πως η ανάγκη να γνωρίζουμε «πώς αρχίζουν και πώς τελειώνουν τα πράγματα» είναι θεμελιώδης για την επιστήμη. Όπως είπε, «στις δεκαετίες του ’60 μάθαμε ότι το Σύμπαν έχει αρχή. Τώρα ήρθε η ώρα να αναρωτηθούμε αν έχει και τέλος».

Η θεωρία του Big Crunch είχε παραμεριστεί τις τελευταίες δεκαετίες, όταν οι αστρονόμοι ανακάλυψαν πως το Σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά το κάνει και με επιταχυνόμενο ρυθμό. Αυτό φάνηκε να εξηγείται από μια σταθερή, αόρατη δύναμη που «σπρώχνει» τον χώρο προς τα έξω – τη σκοτεινή ενέργεια. Όμως τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τον μεγαλύτερο χάρτη γαλαξιών και κβάζαρ που έχει δημιουργηθεί υποδεικνύουν ότι αυτή η ενέργεια ίσως δεν είναι τελικά σταθερή.

Το μυστήριο των αξιόνιων και της σκοτεινής ενέργειας

Οι ερευνητές προτείνουν τώρα ένα νέο σενάριο: η σκοτεινή ενέργεια μπορεί να είναι συνδυασμός δύο στοιχείων – μιας σταθεράς (του κοσμικού κενού) και της ενέργειας από υποθετικά σωματίδια που ονομάζονται αξιόνια. Τα αξιόνια θεωρούνται πολύ ελαφρύτερα από τα ηλεκτρόνια και ενδέχεται να αποτελούν τη «σκοτεινή ύλη» που γεμίζει το Σύμπαν. Αυτός ο ασυνήθιστος συνδυασμός, λένε οι επιστήμονες, μπορεί να οδηγήσει τελικά σε ένα σημείο όπου η βαρύτητα θα υπερισχύσει και όλα θα επιστρέψουν στο αρχικό σημείο.

Άλλες θεωρίες υποστηρίζουν πως θα είναι διαφορετική η κατάληξη του σύμπαντος: τη «Μεγάλη Σχάση» (Big Rip), όπου η σκοτεινή ενέργεια θα διαλυθεί τόσο έντονα που θα καταστρέψει τον ίδιο τον χωροχρόνο, τη  «Μεγάλη Αναπήδηση» (Big Bounce), όπου το Σύμπαν καταρρέει και ξαναγεννιέται επ’ άπειρον και το «ψευδές κβαντικό κενό», όπου μια τυχαία μεταβολή θα μπορούσε να εξαφανίσει τα πάντα χωρίς προειδοποίηση.

Τα τηλεσκόπια που θα αποκαλύψουν τη μοίρα του Σύμπαντος

Ποιο όλα αυτά θα συμβεί – αν πράγματι συμβεί – ίσως το μάθουμε χάρη σε αποστολές όπως το παρατηρητήριο Euclid του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και το Vera C. Rubin Observatory στις ΗΠΑ, που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να μελετήσουν τη φύση της σκοτεινής ενέργειας. Μέχρι τότε, μπορούμε μόνο να κοιτάμε τα άστρα και να αναρωτιόμαστε: το Σύμπαν επεκτείνεται για πάντα ή ετοιμάζεται να κλείσει τον κύκλο του;