Δορυφόρος του Κρόνου διαθέτει όλα τα συστατικά για ζωή - Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Ο υπόγειος ωκεανός του Εγκέλαδου κρύβει πολύπλοκα οργανικά μόρια που θα μπορούσαν να συνθέσουν αμινοξέα, τα βασικά συστατικά των πρωτεϊνών.
Πριν 20 χρόνια, η αποστολή Κασσίνι αποκάλυψε ότι κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του Εγκέλαδου, ενός μικρού φεγγαριού του Κρόνου, κρύβεται ένας βαθύς ωκεανός. Η ίδια αποστολή έδειξε ότι ο δορυφόρος εκτοξεύει πίδακες νερού στο διάστημα, σχηματίζοντας τον αποκαλούμενο «δακτύλιο Ε» γύρω από τον πλανήτη. Οι πίδακες αυτοί δεν περιείχαν μόνο πάγο, αλλά και ίχνη πολύπλοκης χημείας, κάτι που τώρα αποδεικνύεται πως προέρχεται από τον ίδιο τον υπόγειο ωκεανό.
Τα πρώτα δείγματα «ζωής»
Όπως διαβάζουμε στο IFL Science, ήδη από τα πρώτα χρόνια της μελέτης των δεδομένων, οι ερευνητές είχαν εντοπίσει οργανικά μόρια απαραίτητα για τη δημιουργία ζωής, όπως αυτές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον σχηματισμό αμινοξέων, τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών. Αυτά τα μόρια είχαν βρεθεί τόσο στον δακτύλιο όσο και στα νέφη ατμού που εκτοξεύονται από τον νότιο πόλο του Εγκέλαδου. Υπήρχε πάντως η πιθανότητα να είχαν δημιουργηθεί εκεί από την αλληλεπίδραση με την ηλιακή ακτινοβολία ή από διεργασίες στην επιφάνεια. Οι πιο πρόσφατες αναλύσεις, ωστόσο, δείχνουν καθαρά ότι προέρχονται από τα βάθη του ωκεανού.
Το κρίσιμο σημείο ήρθε το 2008, όταν το σκάφος Κασσίνι πέρασε μέσα από τα σύννεφα πάγου του Εγκέλαδου. Ένα από τα όργανά του, ο Αναλυτής Κοσμικής Σκόνης, δέχτηκε σωματίδια πάγου που ταξίδευαν με ταχύτητα 18 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτοί οι «κόκκοι» ήταν οι πιο φρέσκοι που είχαν καταγραφεί ποτέ από το διαστημόπλοιο, κάτι που έδειχνε ότι προέρχονταν απευθείας από τον ωκεανό του φεγγαριού.
Ο άνθρακας, το άζωτο και το οξυγόνο
Η Κασσίνι, προϊόν συνεργασίας NASA, ESA και Ιταλικής Διαστημικής Υπηρεσίας, συνεχίζει να αποκαλύπτει μυστικά ακόμη και χρόνια μετά την ολοκλήρωση της αποστολής της. Οι επιστήμονες χρειάστηκαν μεγάλο διάστημα για να επεξεργαστούν τα δεδομένα, καθώς το όργανο δεν είχε σχεδιαστεί ειδικά για να μελετά παγωμένους πίδακες. Παρ’ όλα αυτά, με προσεκτική ανάλυση, κατάφεραν να αναγνωρίσουν σήματα από μόρια πλούσια σε άνθρακα, άζωτο, οξυγόνο και άλλα στοιχεία.
Στη μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature Astronomy γίνεται σαφές ότι τα πολύπλοκα οργανικά μόρια δεν αιωρούνται απλώς στα σύννεφα του Εγκέλαδου, αλλά έχουν άμεση προέλευση από τον υπόγειο ωκεανό. Αυτό σημαίνει ότι ο δορυφόρος αυτός διαθέτει όχι μόνο νερό σε υγρή μορφή, αλλά και πηγή ενέργειας, γεωθερμική δραστηριότητα και χημεία ικανή να υποστηρίξει την απαραίτητη «συνταγή» για ζωή.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτό δεν ισοδυναμεί με ανακάλυψη ζωής, αλλά δείχνει πως όλα τα απαραίτητα συστατικά υπάρχουν ήδη. Ο Εγκέλαδος θεωρείται πλέον από πολλούς ως ο πιο υποσχόμενος τόπος για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο ηλιακό μας σύστημα.
Η ESA προγραμματίζει νέα αποστολή ειδικά αφιερωμένη στον Εγκέλαδο, με δύο σκέλη: ένα διαστημόπλοιο που θα τεθεί σε τροχιά γύρω του και έναν εξερευνητή που θα προσγειωθεί κοντά στα ρήγματα από τα οποία ξεπηδούν οι πίδακες. Σε αντίθεση με άλλους παγωμένους δορυφόρους, όπου θα χρειαζόταν γεώτρηση δεκάδων χιλιομέτρων για να φτάσουμε στο νερό, εδώ οι πίδακες προσφέρουν απευθείας πρόσβαση στον ωκεανό.
Με ορίζοντα το 2050
Η προσεδάφιση όμως δεν μπορεί να γίνει πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 2050, καθώς χρειάζεται ηλιακό φως για την επιτυχία της αποστολής και το συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο είναι το πιο ευνοϊκό. Αυτό σημαίνει ότι η εκτόξευση πιθανόν θα πραγματοποιηθεί στις αρχές της δεκαετίας του 2040, με την τελική έγκριση σχεδίων να αναμένεται την επόμενη δεκαετία.
Η αναμονή ίσως να είναι μακρά, αλλά η προοπτική μελέτης ενός εξωγήινου ωκεανού από κοντά είναι μοναδική. Αν ανακαλυφθεί ζωή, θα έχουμε δώσει απάντηση σε ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της επιστήμης.
